Page 43 - การใช้เทคโนโลยีการจัดการดินและการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินเพื่อลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (นาแปลงใหญ่) ตำบลบึงทองหลาง อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
32

และจุลธาตุ (เหล็ก แมงกานีส ทองแดง สังกะสี โบรอน โมลิบดินัม และคลอรีน) และจะค่อยๆ
ปลดปล่อยให้เป็นประโยชน์ต่อพืชในระยะยาว
- ช่วยดูดยึดธาตุอาหารจากการใส่ปุ๋ยเคมีไม่ให้สูญเสียไปจากดินซึ่งพืชสามารถ
น าไปใช้ประโยชน์ได้ เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ และลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมี

- ช่วยเพิ่มความต้านทานการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดเป็นด่างของดินท าให้การ
เปลี่ยนแปลงไม่รวดเร็วจนเป็นอันตรายต่อพืช
- ช่วยลดความเป็นพิษของเหล็กและแมงกานีสในดิน
- ช่วยลดความเป็นพิษจากดินเค็ม

(3) ปรับปรุงสมบัติทางชีภาพของดิน
- อินทรียวัตถุเป็นแหล่งอาหารและแหล่งพลังงานของจุลินทรีย์ดินมีผลท าให้ปริมาณ
และกิจกรรมของจุลินทรีย์เพิ่มขึ้นโดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงธาตุอาหารในดิน
ให้อยู่ในรูปที่เป็นประโยชน์ต่อพืช

- การเพิ่มปริมาณหรือจ านวนของจุลินทรีย์ดินมีผลช่วยลดปริมาณเชื้อสาเหตุโรคพืช
บางชนิดในดินลดน้อยลง
2) วิธีการไถกลบตอซังข้าว

(1) พื้นที่เขตชลประทาน ในเขตพื้นที่ชลประทานซึ่งสามารถปลูกข้าวได้ต่อเนื่อง 2–3
ครั้งต่อปี หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวแล้วไม่ต้องเผาตอซังและฟางขาว ให้ท าการไถกลบตอซังและฟางข้าว
แล้วปล่อยน้ าเข้านา โดยให้ระดับน้ าพอท่วมวัสดุ หลังจากนั้นใช้ปุ๋ยอินทรีย์น้ าอัตรา 5 ลิตรต่อไร่ เจือ
จางกับน้ า 100 ลิตร คิดเป็นอัตราส่วน 1:20 ราดลงในแปลงข้าวเพื่อช่วยให้ตอซังข้าวย่อยสลายได้ง่าย
หมักไว้ประมาณ 2 สัปดาห์แล้วจึงท าเทือกเพื่อเตรียมเพาะปลูกข้าวครั้งใหม่ต่อไป หรือสามารถปลูก

พืชไร่เศรษฐกิจอื่นได้ เช่น พืชตระกูลถั่ว ข้าวโพด ข้าว ฯลฯ
(2) พื้นที่เขตเกษตรน้ าฝน ในกรณีที่เกษตรกรมีการปลูกข้าวเป็นพืชหลักเพียงอย่าง
เดียวตลอดฤดูเพาะปลูกโดยอาศัยน้ าฝน หลังจาการเก็บเกี่ยวข้าวให้ทิ้งฟางข้าว และตอซังไว้ในพื้นที่

ของเกษตรกรเพื่อเป็นการคลุมผิวหน้าดินจากนั้นเมื่อเข้าสู่ต้นฤดูฝนประมาณปลายเดือนเมษายน หรือ
ต้นเดือนพฤษภาคมให้ท าการเตรียมดินพร้อมกับการไถกลบตอซังและฟางข้าวแล้วปฏิบัติเช่นเดียวกับ
ในเขตชลประทาน โดยท าการปล่อยน้ าเข้านาให้ระดับน้ าท่วมวัสดุที่ไถกลบหลังจากนั้นใส่ปุ๋ยอินทรีย์
น้ าในพื้นที่ 1 ไร่ ใช้อัตรา 5 ลิตร โดยให้เจือจางกับน้ า 100 ลิตร ก่อนราดลงในแปลงนาข้าว หมักทิ้งไว้

ประมาณ 2 สัปดาห์ เพื่อให้ตอซังข้าวเกิดการย่อยสลาย แล้วจึงท าเทือกเตรียมแปลงพร้อมปลูกข้าว
ต่อไป
3) ผลเสียจากการเผาตอซัง
เกษตรกรที่เตรียมพื้นที่ส าหรับปลูกข้าวโดยท าการเผาตอซังข้าวเพื่อให้เกิดความสะดวก

ในการไถเตรียมดิน หรือเพื่อต้องการก าจัดวัชพืชและแมลงศัตรูพืชนั้นจะมีผลกระทบต่อการ
เปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของดินทั้งทางด้านกายภาพ เคมี และชีวภาพ เนื่องจากความร้อนจากการเผา
ตอซัง กล่าวคือ
(1) ท าให้โครงสร้างของดินเปลี่ยนแปลงไปอนุภาคดินจับตัวกันแน่นและแข็งท าให้รากพืช

แคระแกร็นไม่สมบูรณ์และอ่อนแอ การขาดอาหารลดลงรวมทั้งเชื้อโรคพืชสามารถเข้าท าลายได้ง่าย