Page 26 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
14

2.7 กำรกักเก็บคำร์บอนในดิน

2.7.1 ควำมหมำย

ดินถือว่าเป็นแหล่งส าคัญและมีศักยภาพในการกักเก็บคาร์บอนจากบรรยากาศไว้ในดินซึ่งมี

บทบาทส าคัญในการลดการปลดปล่อยก๊าชเรือนกระจกสู่บรรยากาศโดยเก็บไว้ในดิน ด้วยความส าคัญ
ดังกล่าวท าให้มีผู้ให้ความหมายของการกักเก็บคาร์บอนในดิน ดังต่อไปนี้

การกักเก็บคาร์บอน (carbon sequestration) หมายถึง การเก็บกักในช่วงเวลาที่ยาวนาน
ประมาณ 15 - 50 ปี ในระบบนิเวศบนบก (terrestrial ecosystems) หรือใต้ดินในรูปคาร์บอเนต (Eswaran
et al., 1993) หรือในมหาสมุทร (Goh, 2004) โดยดินเป็นแหล่งกักเก็บคาร์บอนที่ส าคัญ (Lal, 2008)

การกักเก็บคาร์บอน หมายถึง กระบวนการเปลี่ยนแปลงรูปก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์จาก
บรรยากาศมากักเก็บไว้ในแหล่งกักเก็บที่สามารถกักเก็บไว้ได้อย่างยาวนาน ได้แก่ มหาสมุทร พืชพรรณ
ดิน และชั้นหิน เพื่อลดอัตราการเพิ่มขึ้นของก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศ โดยวิธีการทาง
วิศวกรรมจะท าโดยการอัดก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ลงไปกักเก็บไว้ในใต้มหาสมุทร ชั้นหิน เหมืองถ่านหิน

และบ่อน้ ามันเก่า เป็นวิธีการที่มีศักยภาพในการกักเก็บคาร์บอนได้สูงมาก แต่ต้องใช้งบประมาณในการ
ลงทุนสูง และมีความเสี่ยงต่อการรั่วซึมของก๊าช (Lal, 2008) แต่มีอีกวิธีการหนึ่งซึ่งเป็นการกักเก็บ
คาร์บอนไว้ในที่ปลอดภัยโดยอาศัยกลไกของกระบวนการสังเคราะห์แสงของพืชในการดูดซับก๊าช
คาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศมาเก็บสะสมไว้ในพืชและดิน ซึ่งเป็นวิธีการจัดการ

ก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการลดก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ (ภัทรา, 2552)
อรรถชัย (2547) ได้ให้ค าจ ากัดความของ การกักเก็บคาร์บอน คือ การดึงคาร์บอนออกจากชั้น
บรรยากาศอย่างถาวรหรือกึ่งถาวร

นาฏสุดา (2547) ให้ความหมายของ การกักเก็บคาร์บอน หรือก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์
หมายถึง การยึดคาร์บอนไว้ในต้นไม้และผลิตภัณฑ์ของไม้ที่มีอายุการใช้งานที่ยืนยาว ต้นไม้ และป่าไม้เป็น
แหล่งกักเก็บคาร์บอนที่ส าคัญ เมื่อต้นไม้เติบโต คาร์บอนจึงถูกกักเก็บในราก ล าต้น กิ่งก้าน และใบ โดย
ผ่านกระบวนการสังเคราะห์แสงและดึงเอาก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์จากอากาศเข้าไปเก็บไว้ในมวลชีวภาพ
ของต้นไม้ ดังนั้น คาร์บอนจึงสามารถยึดอยู่กับเนื้อเยื่อไม้ได้อย่างเสถียร และมีระยะเวลาที่ค่อนข้าง

ยาวนาน
ศิริจันทร์ และมานิจ (2552) กล่าวถึง การกักเก็บคาร์บอน หมายถึง โลกมีระบบเก็บและกัก
ก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ทั้งบนบก และในมหาสมุทรผ่านกระบวนการสังเคราะห์แสงเพื่อเปลี่ยนก๊าช

คาร์บอนไดออกไซด์ไปเป็นสารต่างๆ ที่ใช้ในการเติบโตของพืชทั้งบนบกและในน้ า
คณะกรรมาธิการแม่น้ าโขง (2556) ให้ความหมายของ การกักเก็บคาร์บอน คือ การขจัดและ
สะสมคาร์บอนจากบรรยากาศในอ่างกักเก็บคาร์บอน (เช่น มหาสมุทร ป่า หรือดิน) ผ่านกระบวนการทาง
กายภาพหรือชีวภาพ เช่น การสังเคราะห์ด้วยแสง โดยหลักการแล้ว การกักเก็บคาร์บอน หมายถึง การ

สะสมคาร์บอนที่ควรจะถูกปล่อยออกสู่บรรยากาศ มีวิธีการกักเก็บคาร์บอน 3 วิธีหลัก โดยอยู่ในขั้นตอน
การค้นพบและการพัฒนาที่แตกต่างกัน ได้แก่ 1) การสะสมระยะสั้นในชีวมณฑลบนพื้นโลก โดยพืชจะดูด
ซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และสะสมไว้ในชีวมวลและดิน 2) การสะสมระยะยาวไว้ในผืนดิน โดยอัดก๊าซ
คาร์บอนไดออกไซด์ลงไปในแหล่งกักเก็บใต้ผิวดินที่มีอยู่หรือที่ถูกขุดหรือเจาะไว้ และ 3) การสะสมระยะ

ยาวในมหาสมุทร โดยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จะถูกฉีดลงไปในน้ าลึกหลายพันฟุตและจะถูกเก็บกักโดยน้ า