Page 208 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

การดูแลรักษา

1. การใส่ปุ๋ย การปลูกถั่วพุ่มเพื่อขยายพันธุ์ ต้องใส่ปุ๋ยฟอสเฟต 10 กิโลกรัมต่อไร่ และปุ๋ยโพแทสเซียม
5 กิโลกรัมต่อไร่ กรณีดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ควรใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 16-20-0 หรือ 16-8-8 อัตรา

25 กิโลกรัมต่อไร่

2. การป้องกันกำจัดโรคแมลงศัตรูพืช แมลงศัตรูพืชที่สำคัญของถั่วพุ่ม ได้แก่ หนอนแมลงวันเจาะลำต้น
หนอนม้วนใบ หนอนเจาะฝัก ด้วงน้ำมัน เพลี้ยอ่อน และมวนเขียว ควรใช้สารเคมี Dimethoate ฉีดพ่น

เพื่อป้องกันกำจัดหนอนและแมลงวันเจาะลำต้น ใช้สารเคมี azodrin ฉีดพ่นป้องกันกำจัดหนอนม้วนใบ
ด้วงน้ำมัน และหนอนเจาะฝักอ่อน กรณีพบโรคราแป้ง (Oidium sp.) ใช้สารเคมี Benlate โรคฝักเน่า ใช้สารเคมี

Manep Zeneb สำหรับโรคที่เกิดจากเชื้อรา Fusarium sp. ใช้วิธีการป้องกันกำจัดโดยการทำลายเศษซาก

พืชที่เป็นโรค กรณีพบโรครากปม (root knot) ที่เกิดจากไส้เดือนฝอย Meloidogyne incognita ให้ใช้ Furadan
รองหลุมปลูก

การเก็บเกี่ยว

ถั่วพุ่ม สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตครั้งแรก เมื่ออายุประมาณ 65-70 วัน จำนวน 2-3 ครั้ง แต่ละครั้งห่างกัน
ประมาณ 1 สัปดาห์ โดยฝักแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อน นำฝักไปตากเพื่อลดความชื้นนานประมาณ 4-5 วัน

จึงนวดกะเทาะเมล็ดออกจากฝักและสีฝัดทำความสะอาด ได้ผลผลิตเฉลี่ยประมาณ 80-120 กิโลกรัมต่อไร่

การใช้ประโยชน์

การปลูกถั่วพุ่มเพื่อเป็นปุ๋ยพืชสดปรับปรุงดิน โดยการหว่านเมล็ดพันธุ์ให้ทั่วแปลง ใช้อัตราเมล็ดพันธุ์
8 กิโลกรัมต่อไร่ และไถกลบเมื่อออกดอกที่อายุประมาณ 40 วัน จะได้น้ำหนักสด และน้ำหนักแห้งเฉลี่ย

ประมาณ 1,500-2,400 และ 300-672 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ มีปริมาณธาตุอาหารไนโตรเจน ฟอสฟอรัส

โพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม และซัลเฟอร์ เฉลี่ย 2.68, 0.39, 2.46, 0.87, 1.59 และ 0.48 เปอร์เซ็นต์
ตามลำดับ นิยมปลูกถั่วพุ่มหมุนเวียน หรือปลูกแซมกับพืชหลักในระบบการปลูกพืช เช่น ปลูกถั่วพุ่มเพื่อไถ

กลบก่อนการปลูกมันสำปะหลังตาม หรือปลูกถั่วพุ่มแซม ในแถวมันสำปะหลัง หรือปลูกถั่วพุ่มแซมในแถว
ข้าวโพด

ภาพแสดงลักษณะถั่วพุ่ม

180 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน