Page 207 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

มีปริมาณธาตุอาหารไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม และซัลเฟอร์ เฉลี่ย 2.72,

0.54, 2.14, 1.19, 1.59 และ 0.77 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ

ภาพแสดงลักษณะของถั่วพร้า

10.2.3 ถั่วพุ่ม
ถั่วพุ่ม (Vigna spp.) จัดเป็นพืชในวงศ์ Leguminosae ชนิดที่นิยมใช้ในประเทศไทยมี

2 สายพันธุ์ คือ ถั่วพุ่มแดง หรือลาย (Vigna sinensis) เป็นพันธุ์พื้นเมือง และถั่วพุ่มดำ (Vigna unguiculata

(walp.)) มีชื่อสามัญว่า Cowpea เป็นพืชล้มลุก มีถิ่นกำเนิดในอัฟริกา และอเมริกาใต้ เจริญเติบโตได้ดีในดิน
ที่มีการระบายน้ำและอากาศ ดินร่วนปนทราย ความเป็นกรดเป็นด่างปานกลาง เมล็ดถูกรบกวนด้วยแมลง

ศัตรูพืชได้ง่าย จึงควรทดสอบเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ดก่อนปลูกทุกครั้ง
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ถั่วพุ่ม มีลักษณะลำต้นแตกต่างตามพันธุ์ พันธุ์ที่มีลำต้นตั้งตรง มีความสูงของทรงพุ่มตั้งแต่ 1-3 ฟุต

เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ จะสร้างดอกบริเวณมุมใบ และปลายยอดของลำต้น ซึ่งทำให้ฝักแก่พร้อมกัน สะดวกใน
การเก็บเกี่ยว และพันธุ์ที่มีลักษณะลำต้นเลื้อย ปลายยอดสามารถเจริญเติบโต สร้างดอกที่เกิดตามซอกมุมใบไป

เรื่อย ๆ ตลอดฤดูปลูก ทำให้ฝักแก่เก็บเกี่ยวได้ไม่พร้อมกัน หากพื้นที่ดินมีความชื้นและธาตุอาหารสมบูรณ์
จะเจริญเติบโตข้ามฤดูปลูก ฝักมีลักษณะเรียบ ความยาวฝัก 15-25 เซนติเมตร สีของเมล็ด มีตั้งแต่ สีน้ำตาล

สีน้ำตาลแดงเข้ม สีม่วงดำ และสีเทา น้ำหนักเมล็ด 1 กิโลกรัม มีจำนวนเมล็ด 3,500-9,500 เมล็ดต่อกิโลกรัม

การปลูก
ถั่วพุ่มสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี หากมีระบบน้ำชลประทาน คือ ปลูกต้นฤดูฝน เริ่มปลูกเดือน

พฤษภาคม-มิถุนายน และปลูกปลายฤดูฝน เริ่มปลูกปลายกรกฎาคม-สิงหาคม และเก็บเกี่ยวได้ในเดือน

กันยายน-เดือนตุลาคม มีอายุถึงวันออกดอกประมาณ 30-45 วัน
1. ปลูกแบบหว่าน โดยใช้อัตราเมล็ด 8 กิโลกรัมต่อไร่

2. ปลูกหยอดเป็นหลุม จำนวนเมล็ดต่อหลุม 2-3 เมล็ด ระยะระหว่างต้น 30-50

เซนติเมตร และระยะระหว่างแถว 75-100 เซนติเมตร ใช้อัตราเมล็ดพันธุ์ 3-4 กิโลกรัมต่อไร่

คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 179

กรมพัฒนาที่ดิน