Page 69 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

+
2+
MgC03 + 2H → Mg + H2O + CO2 (4.5)
+
Mg3Si4O10(OH)2 + H2O + 6H → 3Mg + 4H4SiO4 (4.6)
2+

เมื่อค่าพีเอชของดินลดลง แมกนีเซียมจะอยู่ในรูปแบบที่สามารถแลกเปลี่ยนได้น้อยลง เนื่องจากประจุแปรผันลดลง
(สมการ (4.5) และ (4.6)) และแมกนีเซียมบางส่วนจะอยู่ในสารละลายซึ่งจะสูญเสียออกจากดินผ่านกระบวนการชะ
ล้าง นอกจากนี้ ค่าพีเอชของดินใกล้เคียงที่ 5.5 แมกนีเซียมจะแสดงการตกตะกอนเป็นสารประกอบเชิงซ้อน

กับอะลูมินัม เป็นแมกนีเซียมดับเบิ้ลไฮดรอกไซด์ หรือเป็นแมกนีเซียมซิลิเกต ซึ่งทำให้ความสามารถในการละลาย
และเป็นประโยชน์กับพืชน้อยลง (Sumner et al., 1978)
ระดับความเข้มข้นของแคลเซียมและแมกนีเซียมในสารละลายดินจะมีอิทธิพลต่อความรุนแรงของ

ความเป็นพิษของอะลูมินัม นอกจากความเป็นพิษของอะลูมินัมจะเป็นปัญหาหลักของดินกรดต่อการเจริญเติบโต
ของพืช การเจริญเติบโตของพืชที่ลดลงในดินกรดยังมีสาเหตุมาจากการขาดแคลเซียมและแมกนีเซียมอีกด้วย
(Sanchez, 2019) พืชหลายชนิดที่ปลูกในดินกรดจะแสดงอาการตอบสนองต่อการใส่แคลเซียม ถ้าหากเปอร์เซ็นต์
การอิ่มตัวด้วยแคลเซียมในดินต่ำกว่า 25 เปอร์เซ็นต์ (Kamprath and Smyth, 2005) ซึ่งเปอร์เซ็นต์ความอิ่มตัว
ของแคลเซียมจะเป็นตัวบ่งชี้ที่ดีถึงความเป็นประโยชน์ของแคลเซียมในดิน ดินที่มีความสามารถในการแลกเปลี่ยน

-1
ประจุบวกต่ำ ควรใส่แคลเซียมอย่างน้อย 1 เซนติโมลล์ต่อกิโลกรัม (cmol c kg ) ให้แก่ดินเพื่อส่งเสริมการ
เจริญเติบโตของพืช ความเข้มข้นของแคลเซียมของพืชแต่ละชนิดจะใกล้เคียงกันเมื่อปลูกบนดินที่มีความอิ่มตัวของ
แคลเซียมเท่ากัน แม้ว่าดินจะมีแคลเซียมที่สามารถแลกเปลี่ยนได้ในช่วงกว้าง (ตารางที่ 4.2) เนื่องจากความเข้มข้น

ของแคลเซียมของสารละลายในดินถูกกำหนดโดยเปอร์เซ็นต์ของความอิ่มตัวของแคลเซียมมากกว่าปริมาณของ
แคลเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ แคลเซียมเคลื่อนย้ายไปยังผิวรากโดยกระบวนการไหล (mass flow) ไปกับน้ำในดิน
ดังนั้นความเข้มข้นของแคลเซียมจึงเป็นตัวกำหนดปริมาณที่มาถึงผิวราก

ตารางที่ 4.2 อิทธิพลของเปอร์เซ็นต์การอิ่มตัวด้วยแคลเซียมของความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกที่มี
ประสิทธิผลต่อความเป็นประโยชน์ของแคลเซียมในดิน

ปริมาณแคลเซียมในดิน
การอิ่มตัวด้วย ปริมาณ ปริมาณ ปริมาณ
ดิน พีเอช แคลเซียม แคลเซียมที่ แคลเซียมใน แคลเซียมใน
(%) แลกเปลี่ยนได้ สารละลายดิน ถั่วเหลือง (%)
-1
-1
(cmolc kg ) (cmolc kg )
Norfolk 4.9 4 0.06 0.75 0.39
5.8 72 1.29 4.00 0.86
Portsmouth 4.8 26 3.00 2.92 0.61
5.3 77 8.31 5.00 0.99

Organic 4.2 31 7.08 3.75 0.47
4.7 70 31.75 5.12 0.98
ที่มา: Kamprath and Smyth (2005)

สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย 57
กรมพัฒนาที่ดิน