Page 53 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

4.1.5 การใช้พืชทนเค็ม
การใช้พืชทนเค็ม (Halophytic cropping strategy) เป็นอีกมาตรการหนึ่งที่ถูกนำมาใช้

โดยทั่วไปโดยเฉพาะในเขตแห้งแล้งหรือกึ่งแห้งแล้ง เนื่องจากเป็นเขตที่มีปริมาณน้ำฝนน้อยการกักเก็บน้ำจืดบน
ผิวดินได้น้อยจึงไม่เพียงพอที่จะนำมาใช้เพื่อการชะล้างเกลือ ดังนั้น การใช้พืชทนเค็มจึงเป็นอีกทางเลือกที่
เหมาะสมที่สามารถนำมาใช้ควบคู่กับวิธีกลอื่น ๆ ทั้งนี้ เป็นการปรับใช้ที่ดินให้สอดคล้องกับสภาพธรรมชาติของ

ดินโดยให้ผลผลิตพืชได้รับความเสียหายน้อยที่สุด ด้วยกลไกการทำงานของระบบรากพืชทนเค็มจะช่วยรักษา
ความชื้นในดินและช่วยชะลอระดับน้ำใต้ดินเค็มไม่ให้ยกตัวสูงขึ้นจนใกล้ผิวหน้าดิน ผลการศึกษาจำนวนมาก
ชี้ให้เห็นว่ามีพืชหลากหลายชนิดสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติของดินที่มีผลกระทบจาก
เกลือได้ดี ในขณะที่หลายงานวิจัยมีการกล่าวถึงการปรับปรุงพันธุ์พืชให้สามารถทนสภาพความเค็มในระดับ
ต่าง ๆ Nouri et al. (2017) รายงานว่าไม้พุ่มประเภท River saltbush ซึ่งเป็นไม้พื้นถิ่นชอบเกลือในแถบทวีป

ยุโรป คาบสมุทรเมดิเตอเรเนี่ยน (Mediterranean) อเมริกาเหนือ และประเทศในแถบทะเลทรายซาฮาร่า
(Walker et al., 2014) เช่น Atriplex halimus L. (Amaranthaceae) สามารถทนเค็มตั้งแต่ระดับปานกลาง
+
จนถึงเค็มจัดได้ดี (5-75 เดซิซีเมนส์ต่อเมตร) เนื่องจากมีระบบเซลล์พิเศษที่สามารถดักจับโซเดียมไอออน (Na )
และนำไปใช้เป็นส่วนประกอบที่สำคัญในกระบวนการเจริญเติบโตได้ โดยใบพืชชนิดนี้ยังใช้เป็นพืชอาหารได้
(ภาพที่ 1.10)

ภาพที่ 4.7 พืชชอบเกลือ Atriplex halimus L. (Amaranthaceae) และเป็นพืชอาหารได้
ที่มา: ดัดแปลงจาก Walker et al. (2014)

นอกจากนั้น Panta et al. (2014) พบว่าพืชที่มีระบบเซลล์พิเศษ เช่น Suaeda salsa, Sesuvium
portulacastrum, Tecticornia indica และ Arthrocnemum indicum เป็นต้น ช่วยลดปริมาณเกลือในดิน

ได้ ตั้งแต่ 2-6 เดซิซีเมนส์ต่อเมตรต่อปี โดยเกลือจะถูกสะสมในส่วนของ ลำต้น ใบ และผล (ภาพที่ 4.8)

สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย 39
กรมพัฒนาที่ดิน