Page 55 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ก ข

ค ง

ภาพที่ 4.9 ไม้ผลทนเค็ม ก) มะม่วงหาวมะนาวโห่ (Carissa carandus) ข) พุทรา (Ziziphus mauritiana)
ค) หว้า (Syzygium cuminii) และ ง) ฝรั่ง (Psidium guajava)

นอกจากนั้น หลายประเทศใช้เทคโนโลยีการปรับปรุงพันธุ์พืชให้สามารถทนเค็มได้ เช่น ข้าวบาง
สายพันธุ์สามารถปลูกในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือได้ โดยเฉพาะประเทศในแถบเอเชียใต้และเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้ที่มีรายงานการคัดเลือกและอนุรักษ์สายพันธุ์ข้าว สถาบันวิจัยข้าว (IRRI) แห่งประเทศ
ฟิลิปปินส์รายงานว่ามีข้าวสายพันธุ์ทนเค็มทั้งสิ้นกว่า 1,495 สายพันธุ์ทั่วโลก (Vinod et al., 2013) รวมถึงการ

ใช้เทคนิคการติดตาหรือต่อกิ่ง โดยใช้ต้นพันธุ์ที่สามารถทนสภาพความเค็มได้ดี จะทำให้พืชสามารถเจริญเติบโต
และเพิ่มผลผลิต เช่น การใช้ต้นตอมะม่วงทนเค็มในประเทศอิสราเอลและอินเดีย (Gutam et al., 2011) และ
ต้นพันธุ์อะโวคาโดในประเทศสหรัฐอเมริกา (Wu et al., 2013) เป็นต้น

4.1.6 การใช้จุลินทรีย์ทนเค็ม
จุลินทรีย์ในดินหลายชนิดทั้งที่เป็นแบคทีเรีย ไรโซแบคทีเรีย ไซยาโนแบคทีเรีย และเชื้อราพวก

ไมคอร์ไรซ่าสามารถดำรงชีวิตในระบบรากพืชและมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชในพื้น
ที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือได้ โดยแบคทีเรียจะสร้างและปลดปล่อยฮอร์โมนหรือสารที่จำเป็นต่อการ
เจริญเติบโตของพืชลงสู่ดินและเป็นประโยชน์ต่อพืช ในขณะที่เชื้อราประเภทไมคอร์ไรซ่าจะช่วยดูดซับน้ำและ

ธาตุอาหารในดิน และเพิ่มขีดความสามารถในการทนเค็มให้แก่พืชได้ (Otlewska et al., 2020) การศึกษา
เกี่ยวกับแบคทีเรียทนเค็มกลุ่มไซยาโนแบคทีเรีย (Cyanobacteria) หรือ Nostoc calcicola ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่
สามารถตรึงไนโตรเจน (nitrogen fixation) ในดินประเทศอินเดีย พบว่าสมบัติทางเคมีของดิน ได้แก่ ความเป็น
+
กรดเป็นด่าง ค่าความเค็ม และ Na ในดินลดลงอย่างมาก ทั้งนี้ เนื่องจากแบคทีเรียกลุ่มนี้สามารถผลิตเอนไซม์

สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย 41
กรมพัฒนาที่ดิน