Page 25 - ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดิน Long Term Impact of Rubber Plantation on Soil Properties and Biodiversity

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

11
12

- แอกทิโนไมซีต (actinomycetes) เป็นจุลินทรีย์ที่มีลักษณะก้ำกึ่งระหว่างแบคทีเรีย
และราโดยมีเซลล์เป็นเซลล์เดี่ยวเหมือนแบคทีเรียแต่มีเส้นใย (mycelium) และสร้าง asexual spore

หรือ conidia สำหรับใช้สืบพันธุ์คล้ายกับพวกรา อย่างไรก็ตาม แอกทิโนไมซีตถูกจัดเข้าไว้
พวกเดียวกับแบคทีเรียเพราะลักษณะเซลล์เดียวของแอกทิโนไมซีตมีขนาดเล็กเพียง 0.5-1.2 ไมครอน

และที่ผนังเซลล์ไม่พบไคติน (chitin) และเซลลูโลส (cellulose) บทบาทของแอกทิโนไมซีตในดิน คือ

การย่อยสลายอินทรียสารโดยมีบทบาทสำคัญในการย่อยสลายที่อุณหภูมิสูง รวมทั้งสามารถย่อยสลาย
อินทรียสารและอินทรียวัตถุไปสู่รูปขั้นต้นของสารฮิวมิก ทั้งนี้ พบว่า แอกทิโนไมซีตบางกลุ่มเป็น

สาเหตุของโรคพืช เช่น Streptomyces scabies ทำให้เกิดโรค potato scab

- รา (fungi) มีเซลล์แบบยูคารีโอต (eukaryote) มีลักษณะเป็นเส้นใยของไมซีเลียม
(mycelium) โดยเกิดจากกลุ่มของไฮฟา (hypha) มารวมกัน ไมซีเลียมอาจมีผนังกั้น เรียกว่า เซปตา

(septa) แต่บางชนิดไม่มีเซปตาทำให้มีนิวเคลียสอยู่กระจายทั่วไป ส่วนของไฮฟามีทั้งที่กำลังเจริญและ

หยุดเจริญแล้ว แต่เปลี่ยนเป็น fertile filament ซึ่งมีสปอร์ทั้งแบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ
ประชากรราในดินมี 20,000–1,000,000 เซลล์/ดิน 1 กรัม กิจกรรมของราในดิน คือ มีบทบาทในการ

ย่อยสลายอินทรียสารโดยเฉพาะอินทรียสารที่ย่อยสลายยาก เนื่องจากราใช้คาร์บอนและไนโตรเจน
เพื่อการสร้างเซลล์จากการเปลี่ยนรูปของสารอินทรีย์ นอกจากนี้ รายังสามารถสังเคราะห์สารอินทรีย์

ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของสารฮิวมิก รวมทั้งสร้างเส้นใย ทำให้อนุภาคดินขนาดต่างๆจับตัวกันเป็น

เม็ดดิน ทำให้เกิดการทนทานต่อแรงกระแทกของเม็ดฝน ทั้งนี้ ราบางชนิดยังส่งผลต่อการดูดและ
สะสมธาตุอาหารพืช เช่น ไมคอร์ไรซา (mycorrhiza) ซึ่งเป็นราที่อาศัยร่วมกับรากพืช ช่วยเพิ่มพื้นที่

ผิวรากในการดูดและสะสมธาตุอาหารพืช โดยเฉพาะธาตุฟอสฟอรัส รวมทั้งมีผลต่อการเกิดโรคและ
ควบคุมโรคของพืช เช่น Rhizoctoniasolani ทำให้เกิดโรคกาบใบแห้งของข้าว Trichoderma

สามารถควบคุมโรครากเน่าโคนเน่าของทุเรียน เป็นต้น

- ยีสต์ (yeast) เป็นจุลินทรีย์ที่มีเซลล์เดียว มีการแบ่งเซลล์แบบแตกหน่อ (budding)
หรือแบ่งตัว จัดเป็นจุลินทรีย์พวกรา ประกอบด้วย 2 พวกใหญ่ คือ พวกสร้างแอสโคสปอร์

(ascospores) และพวกไม่สร้างแอสโคสปอร์ ปริมาณของยีสต์ในดินต่ำกว่าพวกแบคทีเรียและรา จึงมี

บทบาทน้อยและอาหารของยีสต์ต้องเป็นอินทรียวัตถุที่ย่อยสลายได้ง่ายๆ ถ้าเป็นอินทรียวัตถุที่มี
โครงสร้างที่สลับซับซ้อนหรือมีขนาดโมเลกุลใหญ่ๆ ยีสต์ไม่สามารถเข้าย่อยได้

- สาหร่าย (algae) เป็นพวกที่มีเซลล์เดียวหรือหลายเซลล์รวมกันเป็นเส้นสาย
ยาวๆ มีคลอโรฟีลล์ (chlorophyll) สามารถสังเคราะห์แสงได้ มีลักษณะเซลล์แบบยูคารีโอต

ยกเว้น สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินที่มีเซลล์แบบโปรคารีโอต บทบาทของสาหร่ายที่มีต่อดิน ได้แก่

การเพิ่มอินทรียสารให้แก่ดิน เนื่องจากสามารถสังเคราะห์สารอินทรีย์คาร์บอนจากก๊าซ
คาร์บอนไดออกไซด์และแสงได้ มีบทบาทต่อการสลายตัวผุพังของหินและแร่ เนื่องจากการ