Page 28 - ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดิน Long Term Impact of Rubber Plantation on Soil Properties and Biodiversity
P. 28
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
14
สารประกอบอินทรีย์ที่มีอยู่ในพืช เกิดจากกระบวนการสังเคราะห์แสง โดยเปลี่ยน
พลังงานจากแสงอาทิตย์เป็นพลังงานเคมีที่อยู่ในรูปสารอินทรีย์โดยนำเอาธาตุอาหารจากอากาศและ
ดินมาใช้ (Brown, 1987) เมื่อพืชเหล่านั้นตายลงหรือร่วงหล่นกลายเป็นเศษซากพืชตกลงสู่ดิน จะเกิด
การย่อยสลายกลายเป็นอินทรียวัตถุในดิน โดยในกระบวนการย่อยสลายนั้น ผู้ย่อยสลายจะใช้เศษ
ซากพืชเป็นแหล่งอาหารและพลังงาน โดยส่วนใหญ่ถูกนำไปใช้ในกระบวนการเมทาบอลิซึม บางส่วน
ถูกนำไปใช้ในกระบวนการเจริญเติบโต และส่วนที่เหลือจะกลายเป็นแร่ธาตุกลับคืนสู่ดิน (สนธยา,
2547) ทั้งนี้ ในกระบวนการย่อยสลายเศษซากพืชให้กลายเป็นอินทรียวัตถุเกิดขึ้นจากกิจกรรมของ
สิ่งมีชีวิตในดินและจุลินทรีย์ดิน โดยสิ่งมีชีวิตในดินและจุลินทรีย์ดินเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่สำคัญในการ
เปลี่ยนแปลงของไนโตรเจนและธาตุอาหารอื่นๆในดิน (Raun et al., 2002)
ระบบการปลูกพืชต่อความอุดมสมบูรณ์ของดิน
ระบบการปลูกพืช (cropping system) หมายถึง วิธีการปลูกพืชต่างๆ ทั้งชนิดเดียว
หรือหลายชนิดลงบนพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง โดยมีการจัดการที่แตกต่างกันเข้ามาเป็นองค์ประกอบของ
ระบบ ซึ่งเกษตรกรจะได้รับผลผลิตในพื้นที่จากพืชที่ปลูกเพื่อให้ได้รับผลตอบแทนจากปัจจัยการผลิตที่
มีอยู่ภายใต้สภาพแวดล้อมของพื้นที่นั้น (วินิจ, 2544) ระบบการปลูกพืชสามารถแบ่งออกได้เป็น 2
ประเภท คือ
1.การปลูกพืชชนิดเดียวหรือการปลูกพืชเชิงเดี่ยว (mono cropping หรือ
monoculture) หมายถึงการปลูกพืชชนิดเดียวในอัตราปลูกปกติโดยไม่มีพืชอื่นแซม เป็นการปลูกพืช
ชนิดเดียวกันหลายครั้งต่อเนื่องกันในพื้นที่หนึ่งผลผลิตที่ได้จะมาจากพืชชนิดใดชนิดหนึ่งที่ปลูกในแต่
ละรอบปลูก (อัจฉรา, 2536)
2. การปลูกพืชหลายชนิด (multiple cropping) หมายถึง การปลูกพืชมากกว่า 1
ชนิดขึ้นไปในพื้นที่เดียวกันในรอบปี (อัจฉรา, 2536) ซึ่งการปลูกพืชหลายชนิดสามารถทำไดหลายวิธี
ได้แก่
2.1 การปลูกพืชตามลำดับ (sequential cropping) เป็นการปลูกพืชตั้งแต่ 2
ชนิดขึ้นไปในพื้นที่เดียวกันในรอบปี การปลูกพืชชนิดที่ 2 จะเริ่มเมื่อพืชชนิดแรกเก็บเกี่ยวแลว ดังนั้น
ในระยะเวลาหนึ่งจะมีพืชเพียงชนิดเดียวเท่านั้น การปลูกพืชตามลำดับจึงคล้ายกับการปลูกพืชเดียวแต่
พืชที่ปลูกมีหลายชนิด การปลูกพืชด้วยวิธีนี้มีข้อดี คือ สามารถควบคุมการระบาดของศัตรูพืชได้ดี
2.2 การปลูกพืชคาบเกี่ยว (relay cropping) เป็นการปลูกพืชชนิดหนึ่งใน
ระหว่างแถวของอีกพืชหนึ่งขณะที่พืชชนิดแรกยังไมเก็บเกี่ยวโดยปลูกพืชชนิดที่ 2 หลังจากที่พืชชนิด
แรกเติบโตถึงระยะสืบพันธุแลว มีวัตถุประสงค์เพื่อลดระยะเวลาให้พอเหมาะกับฤดูปลูก
