Page 139 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
127

บทที่ 6

สรุป และข้อเสนอแนะ

6.1 สรุป

6.1.1 กำรแจกกระจำยของปริมำณอินทรีย์คำร์บอนในดินบนของภำคตะวันออกเฉียงเหนือ

จากการวิเคราะห์ข้อมูลการเก็บตัวอย่างในดินบนที่ระดับความลึก 0 - 25 เซนติเมตร ในภาค

ตะวันออกเฉียงเหนือ จ านวน 32,761 จุด ของโครงการหนึ่งหมู่บ้านหนึ่งจุดเก็บตัวอย่างดิน แสดงให้เห็น
ว่า ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดินของภาคนี้อยู่ในระดับต่ ากว่าร้อยละ 0.5 ซึ่งกระจายอยู่เกือบทุกพื้นที่
ของภาค ทั้งนี้อาจเนื่องจากดินส่วนใหญ่ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยเฉพาะดินบนมีเนื้อดินทราย
ปริมาณอนุภาคดินเหนียวต่ า ประกอบมีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินจากระบบนิเวศป่าไม้มาเพื่อท า

การเกษตรโดยเฉพาะระบบการเกษตรเชิงเดี่ยว ซึ่งเป็นระบบที่ขาดการปรับปรุงความอุดมสมบูรณ์ของดิน
และอนุรักษ์ดินอย่างเพียงพอส่งผลให้ปริมาณอินทรียวัตถุในดินลดลง

6.1.2 ปริมำณ และแหล่งสะสมอินทรีย์คำร์บอนในดิน

การศึกษาปริมาณการสะสมของอินทรีย์คาร์บอนในดิน โดยเลือกดินตัวแทนหลักจ านวน 20
ชุดดินตัวแทนหลักที่พบกระจายครอบคลุมเนื้อที่ประมาณ 14.28 ล้านไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 18.53 ของ
เนื้อที่ภาคในสภาพพื้นที่ลุ่มและดอนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ ชุดดินบ้านไผ่ ชุดดินบุรีรัมย์

ชุดดินโชคชัย ชุดดินช านิ ชุดดินชุมพวง ชุดดินจัตุรัส ชุดดินจันทึก ชุดดินกันทรวิชัย ชุดดินโคราช ชุดดิน
เลย ชุดดินนาดูน ชุดดินนครพนม ชุดดินพล ชุดดินโพนพิสัย ชุดดินปลาปาก ชุดดินสีคิ้ว ชุดดินสูงเนิน
ชุดดินศรีสงคราม ชุดดินธาตุพนม และชุดดินท่าตูม ดินเหล่านี้มีลักษณะและสมบัติดินแตกต่างกันไปตาม
ปัจจัยก าเนิดดิน เนื้อดินของชุดดินดังกล่าวมีตั้งแต่เนื้อดินทรายจนถึงเนื้อดินเหนียว และยังมีดินที่มีลูกรัง

ปะปนมากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 35 โดยปริมาตร ดินส่วนใหญ่มีปริมาณขนาดอนุภาคทราย ทรายแป้ง
และดินเหนียวอยู่ในช่วงร้อยละ 0.2 - 91.4, 6.6 - 62.1 และ0.5 - 62.8 ตามล าดับ ปริมาณอินทรียวัตถุต่ า
กว่าร้อยละ 1 และค่าความจุแลกเปลี่ยนแคตไอออนในดินที่พบในสภาพพื้นที่ลุ่มที่มีเนื้อดินเหนียวส่วนใหญ่
มีค่ามากกว่า 3 เซนติโมลต่อกิโลกรัม ความจุน้ าที่ใช้ประโยชน์ต่อพืชในดินมีค่าอยู่ในช่วงร้อยละ 1 - 16.2

ซึ่งพบสูงในเนื้อดินเหนียว และต่ าในเนื้อดินทราย
จากผลการศึกษาปริมาณการสะสมอินทรีย์คาร์บอนตลอดหน้าตัดดิน 100 เซนติเมตร ของ
ชุดดินตัวแทนจ านวน 20 ชุดดิน จะเห็นว่า มีปริมาณการสะสมอยู่ในช่วง 3.2 - 13.7 ตันคาร์บอนต่อไร่

โดยพบปริมาณสะสมสูงสุดในชุดดินกันทรวิชัยเท่ากับ 13.7 ตันคาร์บอนต่อไร่ รองลงมาคือ ชุดดินธาตุ
พนม (12.5 ตันคาร์บอนต่อไร่) และพบสะสมต่ าสุดคือ ชุดดินบ้านไผ่เท่ากับ 3.2 ตันคาร์บอนต่อไร่ ส าหรับ
ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนที่สะสมในดินส่วนใหญ่ของแต่ละความลึกดินนั้น จะเห็นว่า ความลึกที่ 0 - 30
เซนติเมตร มีปริมาณการสะสมอินทรีย์คาร์บอนสูงโดยสะสมสูงสุดในชุดดินกันทรวิชัย เท่ากับ 7.3
ตันคาร์บอนต่อไร่ และต่ าสุดคือ ชุดดินบ้านไผ่ (1.5 ตันคาร์บอนต่อไร่) จากผลการศึกษา จะเห็นว่า

ดินส่วนใหญ่มีสัดส่วนของปริมาณการสะสมอินทรีย์คาร์บอนในดินสูงที่ความลึก 0 - 30 เซนติเมตร คิดเป็น