Page 143 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
P. 143
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
131
รักษาอินทรีย์คาร์บอนในดินภายใต้การปลูกพืชต่างชนิดกัน โดยชุดดินจัตุรัสมีแนวโน้มในการสะสม
อินทรีย์คาร์บอนในดินได้ดีกว่าชุดดินบ้านไผ่ และจากผลการศึกษานี้ มีข้อเสนอแนะว่า ควรอนุรักษ์พื้นที่
การใช้ประโยชน์ที่ดินแบบป่าปลูกหรือปลูกพืชที่ให้ปริมาณน้ าหมักมวลชีวภาพสูง ย่อยสลายได้ปานกลาง
ถึงยาก และมีการจัดการกลับคืนสู่ระบบดินอย่างต่อเนื่องจะส่งเสริมให้ดินมีปริมาณอินทรีย์คาร์บอน
เพิ่มขึ้น เช่น พลวง ยูคาลิปตัส และ ยางพารา ในขณะที่การปลูกพืชที่ให้น้ าหนักมวลชีวภาพต่ า ย่อยสลาย
ได้ง่าย เช่น มันส าปะหลัง ส่งผลให้ดินมีปริมาณอินทรีย์คาร์บอนเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย ควรมีการจัดการเพิ่ม
สารอินทรีย์ให้กับดิน เช่น การปลูกพืชปุ๋ยสด หรือหญ้าแฝกร่วมด้วยแล้วไถหรือตัดสับกลบลงดิน ส าหรับ
ข้าว และอ้อย ควรมีการจัดการเศษซากพืชด้วยวิธีไถกลบลงดินทดแทนการเผาเพื่อท าให้ดินมีปริมาณ
อินทรีย์คาร์บอนในดินเพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ ข้อมูลดังกล่าวสามารถน าไปใช้เพื่อสนับสนุนการพิจารณาแนวทางการเพิ่มการกักเก็บ
คาร์บอนในดินที่เชื่อมโยงและสอดคล้องไปกับนโยบายการก าหนดเขตการใช้ที่ดินในพื้นที่ภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือ อย่างไรก็ตาม ด้วยข้อจ ากัดของการศึกษาครั้งนี้ซึ่งเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการ
รวบรวมและศึกษาฐานข้อมูลเกี่ยวกับอินทรีย์คาร์บอนในดิน 3 ชุดดิน ที่ได้รับอิทธิพลจากการใช้ประโยชน์
ที่ดินในการปลูกพืชบางชนิด และอาจยังมีข้อมูลไม่เพียงพอเกี่ยวกับการจัดการดินซึ่งมีผลต่ออย่างมากต่อ
ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดิน อีกทั้งความหลากหลายของลักษณะและสมบัติของดินที่มีการใช้ประโยชน์
ที่ดินหลากหลายและเข้มข้นกระจายทั่วไปทั้งภาค ดังนั้น เพื่อให้บรรลุเป้าหมายของแนวทางการ
ขับเคลื่อนการเพิ่มปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดินที่สอดคล้องไปกับการใช้ประโยชน์ที่ดินให้มีความ
เหมาะสม จึงควรมีการรวบรวม ศึกษา และพัฒนาฐานข้อมูล ดังนี้
1) การศึกษาและติดตามปริมาณอินทรีย์คาร์บอนทั้งในส่วนเหนือดิน (aboveground) และ ส่วน
ใต้ดิน (belowground) โดยแบ่งแยกประเภทกลุ่มดิน การจัดการดินและปุ๋ย ประเภทการใช้ประโยชน์
ที่ดินหรือชนิดของพืชหลักเศรษฐกิจของภูมิภาคนี้ มุ่งเน้นพิจารณาปริมาณและคุณภาพของมวลชีวภาพ
จากส่วนต่างๆ ของพืช และควรมีการวิเคราะห์ข้อมูลปัจจัยทางสภาพภูมิอากาศร่วมด้วย
2) การบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส าหรับการศึกษาปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดิน
ในระบบป่าไม้ เกษตร และวนเกษตร ตลอดจนพื้นที่ที่ได้รับการบูรณาการจัดการพื้นที่เป็นกรณีพิเศษ เช่น
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชด าริจังหวัดสกลนคร
3) การพัฒนาและจัดท าฐานข้อมูลอินทรีย์คาร์บอนในดินเพื่อน าไปสู่การสร้างและปรับปรุง
แบบจ าลองปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดินที่สัมพันธ์ไปกับประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน และการจัดการดิน
6.2.5 กำรศึกษำและพัฒนำงำนทดลองในระยะยำวเกี่ยวกับกำรกักเก็บอินทรีย์คำร์บอนในดิน
การศึกษานี้เป็นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดินที่สัมพันธ์กับ
กระบวนการการสลายตัวของวัสดุอินทรีย์และการสูญหายของคาร์บอนในรูปก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์
วัสดุอินทรีย์ที่ถูกคัดเลือกใช้เป็นวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นของระบบเกษตรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดย
แบ่งประเภทของวัสดุอินทรีย์ตามองค์ประกอบทางเคมี ได้แก่ คาร์บอน ไนโตรเจน เซลลูโลส ลิกนิน และ
โพลีฟีนอล ผลที่ได้ทั้งอัตราการสลายตัว การปลดปล่อยก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ และการสะสมอินทรีย์
คาร์บอนในดินมีความแตกต่างกันและมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับองค์ประกอบทางเคมีของวัสดุอินทรีย์
