Page 20 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ตารางที่ 2-7 (ตอ)

ชั้น ชั้น ปจจัยหลัก
ความเครียด คุณภาพที่ดิน ที่มีผลตอความเครียดของดิน ลักษณะบงชี้ขอจำกัด
7 3 ชวงการปลูกพืชสั้น เนื่องจากอากาศหนาว ระบอบอุณหภูมิดิน cryic หรือ frigid

มีแนวสัมผัส plinthite, fragipan, duripan,
densipan, petroferric ตอเนื่องในดิน
6 3 พบชั้นขัดขวางรากพืช (เล็กนอย)
ขั้นการจำแนก placic ภายในความลึก 100
เซนติเมตร
5 3 มีปริมาณน้ำมากเกินไปในบางฤดู ตะพักลำน้ำใหม กลุมดินยอย aquic
ระบอบอุณหภูมิดิน isohyperthermic และ
4 2 อุณหภูมิสูง isomegathermic ยกเวนอันดับ Mollisols
และ Alfisols

3 2 ปริมาณอินทรียวัตถุต่ำ ชั้นดินบนวินิจฉัย ochric
2 2 มีศักยภาพในการยืดหดตัวของดินสูง อันดับ Vertisols, กลุมดินยอย vertic

1 1 มีขอจำกัดเล็กนอย ดินอื่นๆ

ที่มา: Eswaran et al. (1999)

2.2 ความเสื่อมโทรมของดินและที่ดิน

สถานการณของทรัพยากรดินและที่ดินของประเทศไทยในปจจุบัน มีแนวโนมที่ทรัพยากรดินจะเกิด
ความเสื่อมโทรมในระดับที่สูงขึ้นในอนาคต โดยสาเหตุที่ทำใหเกิดความเสื่อมโทรมสวนใหญเกิดจากสาเหตุ
สมบัติของดินเปลี่ยนแปลง ซึ่งเกิดจากการขาดการอนุรักษดินและน้ำ การปรับปรุงบำรุงดิน และมีการจัดการดิน

และการใชประโยชนที่ดินไมเหมาะสม เนื่องจากจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น ทำใหมีการขยายที่ดินทำกินมากขึ้น
โดยเฉพาะอยางยิ่งการบุกรุกแผวถางพื้นที่ปาไมตนน้ำลำธาร กอใหเกิดปญหาการชะลางพังทลายอยางรุนแรง
จนถึงขั้นดินถลม ตลอดจนการใชที่ดินไมสอดคลองกับสมรรถนะของดินหรือคุณภาพของที่ดิน และสาเหตุจาก
ภัยพิบัติธรรมชาติ ที่เปนผลสืบเนื่องมาจากการกระทำของมนุษย ซึ่งมีผลโดยตรงตอการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
ของโลก (Global climate change) ทำใหเกิดปญหาโลกรอน ภัยแลง ดินถลม และน้ำทวมฉับพลันบอยครั้ง

กอใหเกิดความเสียหายแกพื้นที่ที่ประสบภัย และสงผลกระทบตอสิ่งแวดลอมจนนำไปสูการสูญเสียความ
หลากหลายทางชีวภาพที่ไมสามารถประเมินคาได

2.2.1 ลักษณะของความเสื่อมโทรม

1) การชะลางพังทลายของดิน เปนสาเหตุหนึ่งที่ทําใหเกิดความเสื่อมโทรมของดินโดยเฉพาะการ
พัดพาเอาหนาดินที่มีความอุดมสมบูรณและธาตุอาหารพืชในดินสูงออกไปจากพื้นที่ ประมาณวาการชะลาง

พังทลายของประเทศไทย ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 134.5 ลานไร หรือรอยละ 41.94 ของพื้นที่ประเทศ
มีตะกอนถูกชะลางลงสูแหลงน้ำประมาณปละ 27 ลานตัน ซึ่งสงผลตอการสูญเสียธาตุอาหารในดินมีมูลคา
ประมาณ 3,774.37 ลานบาท และพบวาปจจุบันมีพื้นที่ที่ดินมีอินทรียวัตถุนอยกวา 1.5 เปอรเซ็นต ครอบคลุม
เนื้อที่ถึง 98.7 ลานไร หรือประมาณรอยละ 30.7 ของเนื้อที่ประเทศ (กรมพัฒนาที่ดิน, 2558)