Page 18 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ตารางที่ 2-5 เมทริกซอธิบายชั้นคุณภาพที่ดิน

สมรรถนะของดิน การฟนฟูของดิน (soil resilience)
(soil performance) ต่ำ ปานกลาง สูง

ต่ำ 9 8 6
ปานกลาง 7 5 3

สูง 4 2 1

ตารางที่ 2-6 คุณสมบัติของชั้นคุณภาพที่ดิน

ชั้นคุณภาพที่ดิน คุณสมบัติ

เปนดินที่ดีที่สุด ใหผลผลิตสูง อาจพบขอจำกัดเกี่ยวกับการจัดการเล็กนอย อุณหภูมิและ
1 สภาพความชื้นของดินมีความเหมาะสมสำหรับการปลูกพืช การจัดการที่ดีทำใหเกิดการ

กรอนดินนอย จึงมีความเสี่ยงในการผลิตพืชนอยกวารอยละ 20
เปนดินดีและพบปญหาสำหรับการผลิตพืชนอย สำหรับชั้นที่ 2 ตองมีการดูแลเพื่อชวยลด
การเสื่อมโทรมของดิน เนื่องจากการฟนฟูของดินในชั้นคุณภาพที่ 2 มีคาต่ำทำใหมีความ
เสี่ยงเพิ่มขึ้น อยางไรก็ตาม ดินกลุมนี้มีศักยภาพในการใหผลผลิตสูงและมีการตอบสนอง

2, 3 ตอการจัดการสูงไปดวย การไถแบบอนุรักษมีความจำเปน เชน การทำ buffer strips
และตองระมัดระวังในการใสปุย สภาพพื้นที่ของดินกลุมนี้ควรสงวนไวเปนอุทยาน
แหงชาติและเปนเขตที่มีความหลายหลายทางชีวภาพ มีความเสี่ยงในการผลิตพืชรอยละ

20–40 แตสามารถลดความเสี่ยงไดโดยการทำการเกษตรเชิงอนุรักษ
ดินนี้มีศักยภาพสำหรับการผลิตพืช ไมเหมาะสำหรับการปลูกพืชไรโดยเฉพาะอยางยิ่ง
ชั้นคุณภาพที่ 4 จึงมีความจำเปนอยางยิ่งที่ตองใหความสำคัญกับมาตรการอนุรักษดิน
เนื่องจากเปนดินที่มีธาตุอาหารต่ำสำหรับพืช จึงตองมีการจัดการปุยที่ดี รวมทั้งมีการ

4, 5, 6 จัดการและติดตามความเสื่อมโทรมของดินอยางตอเนื่อง อาจสงวนที่ดินนี้ไวเปนอุทยาน
แหงชาติและเปนเขตที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ ตัวอยางเชน ในเขตกึ่งแหงแลงจะ
ใชพื้นที่นี้เปนทุงหญาเลี้ยงสัตว โดยชั้นคุณภาพที่ดินทั้ง 3 ชั้นนี้ มีความเสี่ยงในการผลิต

พืชรอยละ 40–60
เปนดินที่ไมเหมาะสมตอการปลูกพืช เสี่ยงตอการเสื่อมโทรมของดิน ควรคงไวใหเปน
7 ปาธรรมชาติ หรือทุงหญาเลี้ยงสัตว มีความเสี่ยงในการผลิตพืชรอยละ 60–80

ดินนี้มีระบบนิเวศวิทยาที่เปราะบาง จึงไมคุมคาหากนำมาใชเพื่อการเกษตร ควรสงวนไว

8, 9 ตามสภาพธรรมชาติ หากมีการนำมาใชประโยชนตองมีการจัดการควบคุม มีความเสี่ยง
ในการผลิตพืชมากกวารอยละ 80