Page 56 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ความอุดมสมบูรณ์ของดิน โดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์ 2-3 ตันต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร สมบูรณ์ (16-16-8) ประมาณ
20-30 กิโลกรัมต่อไร่ หรือถ้าใช้ปุ๋ยเคมีอย่างเดียวอาจใช้ปุ๋ยอัตราสูงประมาณ 75-100 กิโลกรัมต่อไร่

การใช้ปุ๋ยเคมีเฉพาะปุ๋ยไนโตรเจนในดินทราย มีข้อควรพิจารณา คือ
- ควรแบ่งใส่หลายๆ ครั้ง
- ใส่ปุ๋ยประเภทที่ละลายน้ าออกมาใช้เป็นประโยชน์ได้ช้า
- ควรใส่อินทรียวัตถุ เช่น ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก เศษพืชฯลฯ เพื่อยึดธาตุอาหารไว้ไม่ให้
ถูกชะล้างได้ง่าย และเป็นการเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ าของดินด้วย

- ควรใช้วัสดุคลุมดิน เช่นฟางข้าว แกลบ เศษวัสดุต่างๆ หรือคลุมด้วยพลาสติก
เพื่อรักษาความชื้นในดิน
3.5.2 กำรจัดกำรดินทรำยชั้นดำน

เนื่องจากดินชนิดนี้เป็นดินที่ไม่มีดินเหนียวผสมอยู่ จึงเป็นดินที่มีคุณสมบัติทางกายภาพและทางเคมี
ไม่ดี อินทรียวัตถุ การอุ้มน้ า และการสะสมธาตุอาหารพืชมีขีดจ ากัดมาก เนื่องจากการสูญเสียธาตุอาหารพืช
มีสูง จากการมีประสิทธิภาพในการอุ้มน้ าของดินนี้ไม่ดี ท าให้สภาพบริเวณนี้เปรียบเสมือนเป็นเขตแห้งแล้ง
โดยเฉพาะในฤดูแล้งดินจะมีอุณหภูมิสูง ซึ่งเป็นปัญหาต่อการงอกและการเจริญเติบโตของพืช แต่ในฤดูฝน

บริเวณนี้จะฝนตกชุกและบางแห่งมีน้ าท่วมขัง
สิ่งส าคัญในการจัดการดินชนิดนี้เพื่อการเกษตรกรรม คือ การคัดเลือกชนิดพืชที่ปลูกซึ่งจะต้องเป็น
พืชทนทานต่อสภาพแห้งแล้ง พืชที่สามารถปลูกได้ผลดี คือ มะพร้าว มะม่วงหิมพานต์ ยาสูบ แตงโม
กะหล่ าปลี และกระทกรกฝรั่ง แต่จะต้องใส่ปุ๋ยในอัตราสูงและพอเพียง พืชอีกชนิดหนึ่งที่มีแนวโน้มที่ดี คือ

ถั่วมะแฮะ
จากการที่ดินชนิดนี้มีธาตุอาหารต่ า การใช้ปุ๋ยอัตราสูงและการแบ่งใส่ปุ๋ยจึงเป็นปัจจัยส าคัญ อัตรา
ปุ๋ยควรสูงกว่าการปลูกในดินธรรมดา เช่น ปลูกยาสูบ ควรใช้ปุ๋ยไนโตรเจน ประมาณ 10-15 กิโลกรัมต่อไร่
นอกจากนั้นการจัดการดินชนิดนี้ส าคัญ คือการใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก เพราะปุ๋ยอินทรีย์เหล่านี้

สามารถเพิ่มอินทรียวัตถุและธาตุอาหารให้แก่พืช ลดอุณหภูมิในดิน เพราะความชื้นในดินจะสามารถอยู่ใน
ดินได้นานกว่าเมื่ออินทรียวัตถุเพิ่มขึ้น
การจัดการน้ าก็เป็นปัจจัยส าคัญอีกปัจจัยหนึ่งในการใช้ประโยชน์เพื่อการปลูกพืชของดินชนิดนี้

ทั้งนี้เนื่องจากความสามารถในการอุ้มน้ าของดินต่ าและอัตราการซึมผ่านของน้ าในดินชนิดนี้สูงมาก ฉะนั้น
ระบบการชลประทานที่มีประสิทธิภาพจึงเป็นสิ่งจ าเป็น การใช้น้ าแบบหยดและการให้น้ าแบบพ่นฝอยซึ่ง
สามารถควบคุมปริมาณน้ าได้ เป็นการชลประทานที่เหมาะสมต่อการจัดการน้ าในดินชนิดนี้
การรักษาความชื้นในดินโดยการใช้วัสดุคลุมดินเป็นสิ่งจ าเป็น การใช้ฟางข้าว และเศษพืชบางชนิด
พบว่ามีประสิทธิภาพในการรักษาความชื้นในดินได้ดี และสามารถลดอุณหภูมิในดิน นอกจากนี้พบว่า

พลาสติกสีขาวสามารถใช้เป็นวัสดุคลุมดินได้ดีพอๆ กับการคลุมดินด้วยฟางข้าว

3.6 สรุปและข้อเสนอแนะ

ดินทรายเป็นปัญหาส าคัญที่เกิดขึ้นกับทรัพยากรดินในประเทศไทย ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 6 ล้านไร่
เนื่องจากการเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินเกิดขึ้นได้ทั้งจากสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ เช่น ลักษณะของ
หินต้นก าเนิดดิน ลม ฝน อุณหภูมิ และอื่นๆ ซึ่งยากต่อการควบคุม นอกจากนี้ยังเกิดจากมนุษย์เป็นผู้กระท า

สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 41
กรมพัฒนาที่ดิน