Page 52 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 52
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
3.4 แนวทำงแก้ไขปัญหำดินทรำย
3.4.1 ส่งเสริมและเผยแพร่ควำมรู้เรื่องกำรอนุรักษ์ดินและน้ ำ ไปสู่เกษตรกรให้กว้างขวางยิ่งขึ้น
โดยให้ทราบถึงอันตรายที่เกิดขึ้นจากการชะล้างพังทลายของดิน รวมทั้งการจัดท าแปลงสาธิตมาตรการ
อนุรักษ์ดินและน้ าที่ได้ผลในบริเวณต่างๆ ให้แพร่หลายกว่าในปัจจุบัน การฝึกอบรมเกษตรกรเกี่ยวกับการ
อนุรักษ์ดินและน้ า ในบางท้องที่ที่มีปัญหาการชะล้างพังทลายของดินรุนแรง รัฐจ าเป็นต้องให้ความช่วยเหลือ
หรือให้บริการเรื่องการอนุรักษ์ดินและน้ าแก่เกษตรกรที่ไม่สามารถจะลงทุนท าเองได้หรือน าระบบ Cost-
Sharing มาใช้ โดยรัฐออกค่าใช้จ่ายในการอนุรักษ์ดินและน้ าในไร่นาของเกษตรกรส่วนหนึ่ง และเกษตรกร
ออกอีกส่วนหนึ่งในรูปของแรงงาน
ภำพที่ 3.2 ส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์ดินและน้ า
3.4.2 ส่งเสริมให้เกษตรกรน ำมำตรกำรต่ำงๆ มำใช้ในกำรปรับปรุงคุณสมบัติของดิน ทั้งด้าน
กายภาพและเคมีของดินให้กว้างขวางยิ่งขึ้น ดังนี้
1) ส่งเสริมการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เช่นปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยเทศบาล โดยเฉพาะส่งเสริมให้มี
โรงงานปุ๋ยเทศบาลขนาดเล็กกระจายอยู่ในจังหวัดที่มีขนาดใหญ่เพื่อให้มีเศษขยะมากเพียงพอป้อนโรงงานได้
ตลอดจนส่งเสริมการผลิตปุ๋ยอินทรียจากกากวัสดุเหลือใช้จากโรงงานอุตสาหกรรมต่าง ๆทั้งนี้เพื่อจะได้ผลิต
ปุ๋ยขายให้เกษตรกรในราคาพอสมควร
2) แนะน าให้เกษตรกรใช้ปุ๋ยเคมีให้เหมาะสมกับสภาพของดินและชนิดของพืช เพื่อให้การ
ใช้ปุ๋ยมีประสิทธิภาพและให้ผลตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยสูงสุด ปัจจุบันการใช้ปุ๋ยของเกษตรกรมักไม่ค านึงถึง
ชนิดของดินและชนิดของพืชที่ปลูกมากนัก และนิยมซื้อปุ๋ยสูตรเดียวกันรวมทั้งใช้ในอัตราเดียวกันกับดิน
เกือบทุกชนิด
3) ส่งเสริมและแนะน าให้เกษตรกรใช้ระบบการปลูกพืชที่เหมาะสม เพื่อช่วยในการ
ปรับปรุงบ ารุงดิน และรักษาความอุดมสมบูรณ์ของดิน เช่น ระบบการปลูกพืชหมุนเวียน ระบบไร่นาสวน
ผสม ระบบการปลูกพืชแซม การปลูกพืชบ ารุงดิน (green manuring crops) ซึ่งมีพืชตระกูลถั่วอยู่ในระบบ
การปลูกพืชด้วย โดยเฉพาะพื้นที่ที่ใช้ปลูกมันส าปะหลังมาเป็นระยะเวลานานความอุดมสมบูรณ์ของดิน
เสื่อมลงมาก ควรน าระบบการปลูกพืชตระกูลถั่วแซม เพื่อช่วยในการบ ารุงดินควบคู่กันไปด้วย แต่พืชตระกูล
ถั่วที่น ามาปลูกแซมนี้จะต้องเป็นพืชที่สามารถน ารายได้เสริมแก่เกษตรกรจึงจะเป็นที่ยอมรับ หรือการใช้
ระบบการปลูกหญ้าผสมถั่วเพื่อการเลี้ยงสัตว์ สลับการปลูกพืชเศรษฐกิจโดยเฉพาะมันส าปะหลังที่เรียกว่า
Lay farming ทั้งนี้เพื่อรักษาความอุดมสมบูรณ์ของดินไม่ให้ลดลง
สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 37
กรมพัฒนาที่ดิน
