Page 47 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 47
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ในการอุตสาหกรรมและสาธารณสุขหลายชนิด แต่ยังขาดแผนการจัดการอย่างเป็นระบบ ท าให้สารพิษต่างๆ บทที่ 3 กำรจัดกำรดินทรำย
ตกค้างอยู่ในสิ่งแวดล้อมทั่วไป ทั้งในดิน อาหาร และผลิตผลการเกษตร รวมถึงจากการใช้สารเคมีทาง
การเกษตรที่มีสิ่งปนเปื้อนที่เป็นโลหะหนัก การใช้น้ าเสียในระบบชลประทาน การใช้กากตะกอนน้ าเสีย และ
การใช้ปุ๋ยคอกที่ได้จากมูลสัตว์ที่กินอาหารที่มีวัตถุเจือปน ท าให้ดินได้รับผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อม คณะกรรมการก าหนดมาตรการและจัดท าเอกสารอนุรักษ์ดินและน้ าและการจัดการดิน (ม.ป.ป.)
เมื่อมีการสะสมมากสารพิษดังกล่าวอาจถ่ายทอดมาถึงประชาชนได้โดยเข้าสู่ระบบห่วงโซ่อาหารผ่านทาง ได้ให้ค าอธิบายไว้ว่า ดินทรายเป็นดินเนื้อหยาบ เป็นกลุ่มชุดดินที่ไม่อุ้มน้ า ง่ายต่อการกัดกร่อน
ผลิตผลการเกษตรที่ปลูกในดินปนเปื้อน หรือการดื่มน้ าที่เจือปนด้วยโลหะหนัก เมื่อบริโภคเข้าไปจะมีผล ความสามารถในการจับหรือแลกเปลี่ยนประจุธาตุอาหารต่ า ความอุดมสมบูรณ์ต่ ามาก ขาดสารปรับปรุง
โดยตรงต่อสุขภาพท าให้เกิดโรคที่ส าคัญต่อมนุษย์ เช่น พบว่าดีดีที (DDT) ในน้ านมมารดาที่อยู่ในภาค บ ารุงดิน จากผลการส ารวจของกรมพัฒนาที่ดิน พบว่า มีดินทรายทั่วประเทศประมาณ 6 ล้านไร่ กระจัด
เกษตรกรรมมีค่าพิษตกค้าง 3.12 ส่วนในล้านส่วน ซึ่งสูงเกินค่ามาตรฐาน FAO/WHO ที่ก าหนดไว้ไม่ให้เกิน กระจายอยู่ในจังหวัดต่างๆ ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประมาณ 3 ล้านไร่ นอกนั้นพบกระจายอยู่ตาม
1.25 ส่วนในล้านส่วน (ส านักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2551) ภาคต่างๆ ของประเทศ ซึ่งต้องมีการจัดการเป็นกรณีพิเศษกว่าดินทั่วๆ ไป จึงจะสามารถใช้ประโยชน์เพื่อ
การเพาะปลูกได้
เนื่องจากดินทรายเป็นดินที่มีปัญหาทั้งทางด้านเคมีและทางกายภาพดังกล่าวแล้ว แต่เกษตรกรที่
ยากจนยังใช้พื้นที่เหล่านี้ท าการเกษตรเพื่อยังชีพ อีกทั้งประชากรยังเพิ่มจ านวนมากขึ้นทุกปี และมีการใช้
ที่ดินอย่างไม่ถูกต้องตามสมรรถนะของดิน ขาดการอนุรักษ์ดินที่ดีย่อมท าให้ดินเสื่อมโทรมรวดเร็วยิ่งขึ้น อีก
ทั้งประการหนึ่งผลผลิตรวมทางการเกษตรที่เพิ่มขึ้นนั้น ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการขยายพื้นที่เพาะปลูก
มากกว่าผลผลิตต่อหน่วยพื้นที่ โดยน าพื้นที่ป่าไม้มาใช้เพื่อการเกษตร ส่งผลให้ระบบนิเวศเสื่อมโทรมลง
อย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมตามมาภายหลัง ดังนั้นพื้นที่ทุกตารางหน่วยของประเทศนับว่ามี
ความจ าเป็นอย่างยิ่งที่ต้องหาวิธีการจัดการดินทรายเหล่านี้ให้มีประสิทธิภาพสูงสุดอย่างถูกวิธี จึงนับว่ามี
ความส าคัญอย่างยิ่ง
ชุดดินบ้านไผ่ ชุดดินจันทึก ชุดดินมหาสารคาม
(Ban Phai : Bpi) (Chan Tuk : Cu) (Maha Sarakham : Msk)
ภำพที่ 3.1 หน้าตัดดินทรายบางชุดดิน
32 สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน
