Page 26 - การสำรวจข้อมูลพื้นฐานเพื่อการพัฒนาที่ดินพื้นที่บ้านกระหวัน (โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านรุ่งอรุณและบ้านกระหวัน ตำบลโนนสำราญ อำเภอกันทรลักษ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ)

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

14

3.5 โปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง
โปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลงเป็นโปรแกรมสารสนเทศที่ให้ค าแนะน าการ
จัดการดินและปุ๋ยรายแปลง ถูกพัฒนาขึ้นโดยการบูรณาการข้อมูลการจัดการดินของกรมพัฒนาที่ดิน
ร่วมกับค าแนะน าการจัดการปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินของกรมวิชาการเกษตร และผลงานวิจัยการจัดการธาตุ

อาหารเฉพาะพื้นที่ แล้วจึงจัดท าระบบติดต่อผู้ใช้ให้สามารถคัดกรองข้อมูลได้ตรงตามความต้องการของผู้ใช้
เกษตรกรสามารถรับค าแนะน าการใช้ปุ๋ยได้แม้ไม่ส่งตัวอย่างดินวิเคราะห์ เนื่องจากโปรแกรมมีผลวิเคราะห์
ดินพื้นฐานประจ าชุดดินอยู่แล้ว แต่ในกรณีที่เกษตรกรส่งดินมาตรวจวิเคราะห์กับกรมพัฒนาที่ดิน สามารถ

ระบุผลการวิเคราะห์ดินเข้าไปในโปรแกรม จะท าให้ได้ค าแนะน าการจัดการปุ๋ยที่มีความจ าเพาะเป็นราย
แปลง ซึ่งช่วยให้เกษตรกรสามารถใช้ปุ๋ยได้อย่างแม่นย ายิ่งขึ้น และสามารถลดต้นทุนด้านการผลิตลง
ก่อให้เกิดความคุ้มค่าในการลงทุน ตลอดจนให้ก าไรสูงสุด
ข้อมูลที่ให้บริการในโปรแกรม ประกอบด้วย ข้อมูลการจัดการดินของกรมพัฒนาที่ดินค าแนะน า

การจัดการปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินของกรมวิชาการเกษตรและข้อมูลการจัดการธาตุอาหารเฉพาะพื้นที่
เกษตรกรสามารถเรียกใช้โปรแกรมทางเว็บไซต์ และสามารถใช้ Smart Phone ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
โดยใช้ค าค้นหา ปุ๋ยรายแปลง ได้ (กรมพัฒนาที่ดิน, 2559)

3.6 เทคโนโลยีชีวภาพกรมพัฒนาที่ดิน
จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ทางการเกษตรมีด้วยกันหลายชนิด ที่มีการน ามาใช้ประโยชน์ส่วนใหญ่ ได้แก่

แบคทีเรีย เชื้อรา และแอคติโนมัยซีส จุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ต่อดินและพืช ได้แก่ จุลินทรีย์ที่ย่อยสลาย
สารอินทรีย์ จุลินทรีย์เพิ่มความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารพืช จุลินทรีย์ตรึงไนโตรเจน จุลินทรีย์สร้างสาร
การเจริญเติบโตของพืช และจุลินทรีย์ควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช (กรมพัฒนาที่ดิน, 2559)
3.6.1 สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 ส าหรับผลิตปุ๋ยหมัก เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพสูงในการย่อย

สลายวัสดุเหลือใช้จากการเกษตรที่มีองค์ประกอบของไขมันที่ย่อยสลายยาก เช่น ทลายปาล์ม ขี้เลื่อย

เปลือกถั่ว เปลือกกาแฟ เพื่อผลิตปุ๋ยหมักในเวลารวดเร็ว เป็นจุลินทรีย์ที่ทนอุณหภูมิสูง ประกอบด้วย
จุลินทรีย์ที่ย่อยเซลลูโลส และจุลินทรีย์ที่ย่อยไขมัน

3.6.2 สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติพิเศษ คือ เพิ่มประสิทธิภาพการย่อย
โปรตีน ไขมัน ช่วยลดกลิ่นเหม็นระหว่างการหมัก และเพิ่มการละลายธาตุอาหารในการหมักเปลือกไข่ ก้าง

และกระดูดสัตว์ ในเวลาสั้นและได้คุณภาพ ซึ่งเจริญได้ในสภาพเป็นกรด ประกอบด้วยจุลินทรีย์ 5 สายพันธุ์

ได้แก่ ยีสต์ผลิตแอลกอฮอล์และกรดอินทรีย์ แบคทีเรียผลิตกรดแลคติก แบคทีเรียย่อยสลายโปรตีน
แบคทีเรียย่อยสลายไขมัน และแบคทีเรียละลายอนินทรีย์ฟอสฟอรัส

น้ าหมักชีวภาพ เป็นของเหลวซึ่งได้จากการย่อยสลายวัสดุเหลือใช้จากพืชหรือสัตว์ ที่มีลักษณะสด
อวบน้ า หรือมีความชื้นสูง โดยอาศัยกิจกรรมของจุลินทรีย์ ทั้งในสภาพที่มีออกซิเจนและไม่มีออกซิเจน ท า

ให้ได้ฮอร์โมนหรือสารเสริมการเจริญเติบโตของพืช เช่น ออกซิน จิบเบอร์เรลลิน และไซโตไคนิน รวมทั้ง

กรดอินทรีย์หลายชนิด ได้แก่ กรดแลคติด กรดอะซีติก กรดอะมิโน และกรดฮิวมิก
3.6.3 สารเร่งซุปเปอร์ พด.3 เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่ควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืชในดิน มีคุณสมบัติพิเศษ

คือ สามารถท าลายหรือยับยั้งเชื้อจุลินทรีย์ในดินในสภาพน้ าขังที่เป็นสาเหตุท าให้เกิดอาการรากเน่าโคนเน่า
ประกอบด้วย เชื้อไตรโคเดอร์ม่า (Trichoderma sp.) และเชื้อแบคทีเรียบาซิลลัส (Bacillus sp.)