Page 30 - การสำรวจข้อมูลพื้นฐานเพื่อการพัฒนาที่ดินพื้นที่บ้านกระหวัน (โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านรุ่งอรุณและบ้านกระหวัน ตำบลโนนสำราญ อำเภอกันทรลักษ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ)

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

18

2.2) การปรับปรุงดิน มี 3 วิธีการ ตามสภาพของดินและความเหมาะสม ได้แก่
(1) ใช้น้ าชะล้างความเป็นกรด ดินจะเปรี้ยวจัดในช่วงดินแห้งหรือในฤดูแห้ง ดังนั้น

การชะล้างควรเริ่มในฤดูฝนเพื่อลดปริมาณการใช้น้ าชลประทาน การใช้น้ าชะล้างความเป็นกรดต้องกระท า

ต่อเนื่อง และต้องหวังผลในระยะยาว มิใช่กระท าเพียง 1 หรือ 2 ครั้งเท่านั้น วิธีนี้เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด แต่
จ าเป็น ต้องมีน้ ามากพอที่จะใช้ชะล้างดินควบคู่ไปกับการควบคุมระดับน้ าใต้ดิน ให้อยู่เหนือชั้นดินเลนที่มี

สาร ประกอบไพไรต์มาก เมื่อดินคลายความเปรี้ยวลงแล้วจะมีค่า pH เพิ่มขึ้น อีกทั้งสารละลายเหล็กและ
อะลูมินัมที่เป็นพิษก็เจือจางลงจนท าให้พืชสามารถเจริญเติบโตได้ดี ถ้าหากใช้ปุ๋ยไนโตรเจนและฟอสเฟต

ช่วยก็สามารถเจริญเติบโตได้ดี ถ้าหากใช้ปุ๋ยไนโตรเจนและฟอสเฟตช่วยก็สามารถท าการเกษตรได้
(2) ใช้ปูนผสมคลุกเคล้ากับหน้าดิน ปูนที่หาได้ง่ายในท้องที่ เช่น ใช้ปูนมาร์ล (marl)

ส าหรับภาคกลาง หรือปูนฝุ่น (lime dust) ส าหรับภาคใต้ หว่านให้ทั่ว 1-4 ตันต่อไร่ แล้วไถแปรหรือพลิก

กลบคืน ข้อควรจ าคือ ไม่มีสูตรตายตัว โดยปริมาณของปูนที่ใช้ขึ้นอยู่กับค่าวิเคราะห์ดิน
(3) การใช้ปูนควบคู่ไปกับการใช้น้ าชะล้างและควบคุมระดับน้ าใต้ดิน เป็นวิธีการที่

สมบูรณ์ที่สุดและใช้ได้ผลมา ในพื้นที่ซึ่งดินเป็นกรดจัดรุนแรงและถูกปล่อยทิ้งเป็นเวลานาน โดยเริ่มจาก

หว่านปูนให้ทั่วพื้นที่ ใช้ปูน 1-2 ตันต่อไร่ แล้วไถกลบ จากนั้นใช้น้ าชะล้างความเป็นกรดออกจากหน้าดิน
และควบคุมน้ าใต้ดินให้อยู่เหนือชั้นดินเลนที่มีสารประกอบไพไรต์มาก เพื่อป้องกันไม่ให้ท าปฏิกิริยากับ

ออกซิเจน เพราะจะท าให้ดินกลายเป็นกรด
2.3) การอนุรักษ์ดินด้วยหญ้าแฝก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้

พระราชทานพระราชด าริเกี่ยวกับการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝก ครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน
2534 ทรงตรัสว่า หญ้าแฝกเป็นหญ้าของไทยสามารถใช้อนุรักษ์ดินและน้ าได้ดี ป้องกันการชะล้างพังทลาย

ของดิน กรมพัฒนาที่ดินเป็นหน่วยงานแรกที่ท าการรวบรวมหญ้าแฝก จากการส ารวจ พบว่า มีกระจายอยู่

ทั่วประเทศ กรมพัฒนาที่ดินได้น าเอาหญ้าแฝกมาป้องกันการชะล้างพังทลายหน้าดินตามล าคลอง อ่างเก็บ
น้ า หญ้าแฝกช่วยกรองท าให้น้ าใส

2.4) การห่มดิน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงพระราชทานแนว

พระราชด าริในการดูแลและรักษาดินอีกทางหนึ่ง นั่นคือ “การห่มดิน” เพื่อให้ดินมีความชุ่มชื้น จุลินทรีย์
ท างานได้ดี อันจะส่งผลให้ดินบริเวณนั้นท าการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ป้องกันการชะล้างพังทลาย

ของดินและพัฒนาทรัพยากรดินให้เกิดแร่ธาตุ ทั้งนี้ การห่มดินมีอยู่ด้วยกันหลายวิธีการ เช่น ใช้ฟางและเศษ
ใบไม้มาห่มดิน หรือวัสดุอื่นตามที่หาได้ตามสภาพทั่วไปของพื้นที่ การใช้พรมใยปาล์ม (wee drop) ซึ่งท ามา

จากปาล์มที่ผ่านการรีดน้ ามันแล้ว เริ่มจากการน าทะลายปาล์มมาตะกุยให้เป็นเส้นๆ ก่อนจะเอาไปอัดให้เป็น
แผ่น เป็นผ้าห่มดิน นอกจากประโยชน์ที่กล่าวไปแล้ว การห่มดินยังจะช่วยคลุมหน้าดินไม่ให้วัชพืชขึ้นรบกวน

ต้นไม้หรือพืชหลักอีกด้วย (วีระชัย, 2553)