Page 49 - การใช้เทคโนโลยีการจัดการดินและการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินเพื่อลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (นาแปลงใหญ่) ตำบลบึงทองหลาง อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
38

มีการไถกลบตอซังข้าว อัตราการใส่ปุ๋ยเคมีลดลง ปุ๋ยคอกที่ใช้คือ ปุ๋ยมูลไก่ เกษตรกรมีการผลิตปุ๋ย
หมักเองโดยใช้วัสดุเหลือใช้จากการเกษตร มีการใช้ปอเทืองเป็นปุ๋ยพืชสด และผลิตน้ าหมักชีวภาพ
จากผัก (3) ผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่า ต้นทุนการผลิตข้าว ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ และ
ผลผลิตข้าวของเกษตรกร ก่อนและหลังการจัดการดินตามค่าวิเคราะห์ดิน มีความแตกต่างอย่างมี

นัยส าคัญยิ่งทางสถิติที่ระดับ 0.01 (4) ค่าความเป็นกรดเป็นด าง และปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็น
ประโยชน์ในดิน มีการเพิ่มขึ้นหลังการจัดการดิน ปริมาณอินทรียวัตถุและปริมาณโพแทสเซียมที่เป็น
ประโยชน์ในดิน ไม่มีการเปลี่ยนแปลงหลังการจัดการดิน (5) ปัญหาการจัดการดินของเกษตรกรใน
การปลูกข้าวอยู่ในระดับต่ า ด้านที่มีปัญหามากที่สุด คือ ผลผลิตพืชต่อพื้นที่ ข้อเสนอแนะคือ ภาครัฐ

ควรให้ค าแนะน าเรื่องการผลิตเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
อุไรวรรณ (2557) ศึกษาผลของการใช้ปุ๋ยหมักร่วมกับการจัดการธาตุอาหารเฉพาะพื้นที่ต่อ
การเจริญเติบโต และผลผลิตข้าวพันธุ์ปทุมธานีในชุดดินสรรพยา วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์
ภายในบล๊อก ประกอบด้วย 6 สิ่งทดลองๆละ 6 ซ้ า ได้แก่ 1)ไม่ใส่ปุ๋ยเคมีและปุ๋ยหมัก (control) 2)

ใส่ปุ๋ยหมัก 500 กิโลกรัมต่อไร่ 3)ใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน 4) ใส่ปุ๋ยหมัก 500 กิโลกรัมต่อไร่
ร่วมกับปุ๋ยเคมี 0.5 เท่าของค่าวิเคราะห์ดิน 5) ใส่ปุ๋ยหมัก 500 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีตามค่า
วิเคราะห์ดิน 6) ใส่ปุ๋ยหมัก 500 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมี 2 เท่าของค่าวิเคราะห์ดิน ผลการ

ทดลองพบว่า ที่อายุ 30 และ 50 วัน สิ่งทดลองที่ 6 มีค่าเฉลี่ยความสูงมากกว่าสิ่งทดลองอื่นๆ ที่อายุ
50 วัน สิ่งทดลองที่ 5 ให้ค่าเฉลี่ยจ านวนต้นต่อกอสูงที่สุด ไม่แตกต่างกับสิ่งทดลองที่3 , 4 และ 5 แต่
แตกต่างกับสิ่งทดลองที่ 1 และ 2 องค์ประกอบผลผลิตของข้าวได้แก่ น้ าหนัก 100 เมล็ด เปอร์เซ็นต์
เมล็ดลีบ และจ านวนเมล็ดต่อรวง สิ่งทดลองที่ 5 ให้ค่าเฉลี่ยสูงที่สุดไม่แตกต่างกับสิ่งทดลองที่ 4 และ
สิ่งทดลองที่ 6 แต่แตกต่างกับสิ่งทดลองที่ 1 , 2 และ 3 นอกจากนี้ผลผลิตของข้าวในสิ่งทดลองที่ 6 มี

ค่าเฉลี่ยผลผลิตสูงที่สุด (951 กิโลกรัมต่อไร่) ไม่แตกต่างกับสิ่งทดลองที่ 5 (922 กิโลกรัมต่อไร่) แต่
แตกต่างกับ control และกลุ่มที่ได้รับปุ๋ยในอัตราที่ต่ ากว่า อย่างไรก็ตาม เมื่อคิดผลตอบแทนหลังหัก
ต้นทุนค่าปุ๋ย พบว่า การใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน (สิ่งทดลองที่ 3) มีค่าตอบแทนสูงที่สุด (8,275

บาทต่อไร่) จากผลการทดลองนี้สรุปได้ว่า การใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินร่วมกับการใส่ปุ๋ยหมัก
ส าหรับข้าวพันธุ์ปทุมธานีที่ปลูกในชุดดินสรรพยาเป็นวิธีการใส่ปุ๋ยที่เหมาะสม