Page 19 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
P. 19
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
7
ชุดดินเรณู ชุดดินสีคิ้ว ชุดดินศรีขรภูมิ ชุดดินสกล ชุดดินศรีเมืองใหม่ ชุดดินสูงเนิน ชุดดินสบปราบ ชุดดิน
ศรีสงคราม ชุดดินสีทน ชุดดินสุรินทร์ ชุดดินสตึก ชุดดินตาคลี ชุดดินท่าลี่ ชุดดินธาตุพนม
ชุดดินเทพารักษ์ ชุดดินทุ่งสัมฤทธิ์ ชุดดินท่าตูม ชุดดินท่าอุเทน ชุดดินทับกวาง ชุดดินท่ายาง ชุดดินอุบล
ชุดดินอุดร ชุดดินวัฒนา ชุดดินวังไห ชุดดินวังน้ าเขียว ชุดดินวาริน ชุดดินวังสะพุง ชุดดินยางตลาด และ
ชุดดินยโสธร ชุดดินดังกล่าวมีพื้นที่และกระจายอยู่ในสภาพพื้นที่แตกต่างกันในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
(ตารางภาคผนวกที่ 2)
จากกรอบของชุดดิน และชุดดินตัวแทนหลักดังกล่าว ซึ่งมีลักษณะพิเศษและเป็นเอกลักษณ์ของ
พื้นที่นั้นๆ สามารถน าไปใช้เพื่อเป็นดินอ้างอิงในการศึกษาหรือวิจัยเกี่ยวกับงานด้านการจัดการทรัพยากร
ดินทางการเกษตรได้ ซึ่งนับว่าเป็นฐานข้อมูลที่เป็นประโยชน์ที่สามารถถ่ายทอดข้อมูลและเชื่อมโยงกับดิน
ในพื้นอื่นๆ ที่มีลักษณะและสมบัติคล้ายคลึงกันได้
2.4 สถำนภำพทรัพยำกรดินภำคตะวันออกเฉียงเหนือ
พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีเนื้อที่รวม 105,533,963 ไร่ หรือประมาณหนึ่งในสามของพื้นที่
ทั้งประเทศ ประกอบด้วย 20 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดกาฬสินธุ์ ขอนแก่น ชัยภูมิ นครพนม นครราชสีมา
บึงกาฬ บุรีรัมย์ มหาสารคาม มุกดาหาร ยโสธร ร้อยเอ็ด เลย สกลนคร สุรินทร์ ศรีสะเกษ หนองคาย
หนองบัวล าภู อุดรธานี อุบลราชธานี และอ านาจเจริญ มีสภาพภูมิประเทศที่เป็นลักษณะที่ราบสูงแยกตัว
จากบริเวณภูเขาสูงภาคเหนือและที่ราบภาคกลางอย่างชัดเจน ส่วนใหญ่เป็นที่ราบสลับกับที่ดอนแบบ
ลูกคลื่นลอนลาด พื้นที่ลาดต่ าไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ มีทิวเขาเพชรบูรณ์และทิวเขาดงพญาเย็นเป็น
ขอบชันด้านทิศตะวันตก มีทิวเขาสันก าแพงและทิวเขาพนมดงรักเป็นขอบชันทางด้านใต้ พื้นที่ตอนกลาง
ของภาคมีเทือกเขาภูพานวางตัวทอดยาวแบ่งภาคออกเป็น 2 แอ่ง คือ 1) บริเวณตอนเหนือ-แอ่งรับน้ า
สกลนคร อยู่ในเขตพื้นที่จังหวัดสกลนคร นครพนม หนองคาย มุกดาหาร และอุดรธานี มีแม่น้ าสายหลัก
ได้แก่ แม่น้ าโขง ศรีสงคราม ล าน้ าอูน และล าน้ าสาขาต่างๆ และ 2) บริเวณตอนใต้-แอ่งรับน้ าโคราช มี
แม่น้ าสายหลัก ได้แก่ แม่น้ าชี มูล น้ าพอง น้ าเชิญ และล าน้ าสาขา ประกอบไปด้วยพื้นที่ของจังหวัด
นครราชสีมา ชัยภูมิ สุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ร้อยเอ็ด ยโสธร มหาสารคาม ขอนแก่น และ
กาฬสินธุ์ (กรมพัฒนาที่ดิน, 2558)
ทรัพยากรดินในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (กรมพัฒนาที่ดิน, 2558) ประกอบด้วย
1) ดินในพื้นที่ราบลุ่ม พื้นที่ราบลุ่มหรือพื้นที่น้ าขัง ส่วนใหญ่พบบริเวณที่ราบตะกอนน้ าพา
ตะพักล าน้ า ที่ราบระหว่างเนิน สภาพพื้นที่ราบเรียบถึงค่อนข้างราบเรียบ ช่วงฤดูฝนมีน้ าแช่ขังแฉะมีระดับ
น้ าใต้ดินอยู่ใกล้ผิวดิน การระบายน้ าค่อนข้างเลวถึงเลว มีสีเทาหรือสีเทาอ่อน จุดประสีตลอดหน้าตัดดิน ที่
บ่งบอกถึงการมีน้ าแช่ขังในหน้าตัดดิน ปฏิกิริยาดินส่วนใหญ่เป็นกรดจัดถึงเป็นกรดปานกลาง ความอุดม
สมบูรณ์ต่ า ประกอบด้วย 14 กลุ่มชุดดิน ได้แก่ กลุ่มชุดดินที่ 1 4 6 7 15 16 17 18 19 20 22 24 25
และ 59 จ าแนกตามกลุ่มเนื้อดินอย่างกว้างๆ ได้ 5 กลุ่ม ดังนี้
(1) กลุ่มเนื้อดินที่เป็นดินเหนียว มีเนื้อดินบนเป็นดินร่วน ดินร่วนเหนียวปนทรายแป้ง
หรือดินเหนียว ส่วนดินล่างเป็นดินเหนียว หรือดินเหนียวปนทรายแป้ง บางบริเวณอาจได้รับอิทธิพลของ
หินปูนหรือหินอัคนี ท าให้มีเนื้อดินเป็นดินเหนียวจัด ได้แก่ กลุ่มชุดดินที่ 1 4 6 และ 7
