Page 18 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
6

ยังเป็นฐานข้อมูลดินที่นักส ารวจดินและนักวิชาการด้านอื่นๆ สามารถน าไปใช้ได้อย่างถูกต้อง ท าให้เข้าใจ

และสามารถแปลความหมายของดินอื่นๆ ที่มีคุณสมบัติคล้ายกันได้
กิติ และคณะ (2547) รายงานว่า ค าว่า "ชุดดิน" ภาษาอังกฤษใช้ค าว่า "soil series" เป็นที่รู้จัก
กันดีของนักวิชาการด้านส ารวจและจ าแนกดิน แต่นักวิชาการอีกหลายสาขาอาจจะไม่ค่อยคุ้นเคย ชุดดิน
คือ ชื่อชั้นของการจ าแนก (taxonomic classes) ในระบบอนุกรมวิธานดินถือว่าเป็นขั้นการจ าแนกที่ต่ า

ที่สุดต่อจากวงศ์ดิน (family) กลุ่มดินย่อย (subgroup) กลุ่มดินใหญ่ (great group) อันดับย่อย
(suborder) อันดับ (order) การตั้งชื่อชุดดินจะใช้ชื่อของสถานที่หรือบริเวณที่รู้จักกันแพร่หลาย ส าหรับ
ประเทศไทยใช้ชื่อของจังหวัด อ าเภอ ต าบล หมู่บ้าน หรือชื่อท้องถิ่น บางครั้งอาจใช้ชื่อของแม่น้ า ล าคลอง
โดยการส ารวจพบดินที่มีลักษณะและสมบัติแตกต่างจากดินอื่นๆ ที่ได้เคยจัดตั้งไว้แล้วเป็นครั้งแรก และมี

อาณาเขตกว้างขวาง
สถิระ (2558) เสนอไว้ว่า ชุดดิน เป็นหน่วยแผนที่ดินที่ใช้แพร่หลายที่สุด โดยเฉพาะในการส ารวจ
ที่ละเอียดและมีความเข้มข้นในการส ารวจสูงและแผนที่มาตราส่วนใหญ่ ชุดดินเป็นหน่วยแผนที่ดินที่เป็น
นามธรรมของดินหนึ่งหรือหน่วยหลายพีดอน และเป็นชื่อชั้นของการจ าแนกดินตามระบบอนุกรมวิธานดิน

ซึ่งถือว่า เป็นขั้นการจ าแนกขั้นต่ าสุดต่อจากวงศ์ดิน กลุ่มดินย่อย กลุ่มดินใหญ่ อันดับย่อย และอันดับ
เอิบ (2548) เสนอว่า การจ าแนกดินจะค านึงถึงชนิดและการจัดเรียงตัวของชั้นดิน สีดิน เนื้อดิน
โครงสร้าง การยึดตัว ปฏิกิริยาดินในแต่ละชั้น สมบัติทางเคมี และสมบัติเชิงแร่ของชั้นดินปกติ รวมทั้งวัตถุ
ต้นก าเนิดดิน สภาพพื้นที่ หรืออาจจะใช้ลักษณะทางธรณีวิทยาเข้ามาประกอบการจ าแนกดิน ซึ่งควรจะมี

ดินที่มีลักษณะเหมือนกันอยู่ในดินหนึ่งเดียวกันอย่างน้อยร้อยละ 85 และในชุดดินเดียวกันอาจจะแตกต่าง
กันในเรื่องความลาดชัน การทับถม การกร่อน ความลึก ชุดดินจึงสามารถใช้เป็นหน่วยถ่ายทอดองค์ความรู้
งานวิจัย และเทคโนโลยีทางปฐพีวิทยาจากที่หนึ่งไปอย่างอีกที่หนึ่งได้เป็นอย่างดีและมีความเหมาะสม
การให้ชื่อชุดดินใช้ชื่อสถานที่พบครั้งแรกเป็นหลัก เช่น ชื่อต าบล อ าเภอ จังหวัด หรือชื่อของ

บริเวณที่มีลักษณะเด่นเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายและบางครั้งอาจใช้ชื่อของแม่น้ า ล าคลอง ก็ได้ มีพื้นที่
เป็นบริเวณกว้าง (ก่อนหน้านี้ ประเทศไทยก าหนดให้ใช้พื้นที่ 20 ตารางกิโลเมตรขึ้นไป ปัจจุบันก าหนดให้
ใช้พื้นที่ 8 ตารางกิโลเมตร) และยังยอมให้ตั้งเป็นชุดดินได้ แม้จะมีพื้นที่ที่พบน้อยกว่า 8 ตารางกิโลเมตร

ถ้าดินนั้นมีลักษณะแตกต่างไปจากชุดดินอื่นๆ เด่นชัดจริงๆ (เอิบ, 2548)
สถิระ และคณะ (2558) กองส ารวจดินและวิจัยทรัพยากรดิน กรมพัฒนาที่ดิน ได้ท าการศึกษา
ส ารวจ จ าแนก และท าแผนที่ดินในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในระดับชุดดิน มาตราส่วน 1:25,000 พบว่า
ดินในภาคนี้มีจ านวน 98 ชุดดิน ได้แก่ ชุดดินบรบือ ชุดดินบ้านไผ่ ชุดดินบุรีรัมย์ ชุดดินบุณฑริก ชุดดิน
เชียงของ ชุดดินเชียงคาน ชุดดินชุมพลบุรี ชุดดินโชคชัย ชุดดินจักราช ชุดดินช านิ ชุดดินชุมแพ ชุดดิน

ชุมพวง ชุดดินจอมพระ ชุดดินจัตุรัส ชุดดินจันทึก ชุดดินชัยภูมิ ชุดดินดงลาน ชุดดินดงยางเอน ชุดดินด่านซ้าย
ชุดดินหินซ้อน ชุดดินห้วยแถลง ชุดดินกันทรวิชัย ชุดดินแก่งคอย ชุดดินครบุรี ชุดดินค าบง ชุดดิน
กุลาร้องไห้ ชุดดินเขมราฐ ชุดดินคง ชุดดินเกษตรสมบูรณ์ ชุดดินโคราช ชุดดินขามทะเลสอ ชุดดินละหาน

ทราย ชุดดินลพบุรี ชุดดินลี้ ชุดดินเลย ชุดดินล าสนธิ ชุดดินลาดหญ้า ชุดดินมวกเหล็ก ชุดดินแม่ริม ชุดดิน
มหาสารคาม ชุดดินนาดูน ชุดดินนาแขม ชุดดินนาอ้อ ชุดดินหนองบัวแดง ชุดดินหนองบุญนาก ชุดดินโนนแดง
ชุดดินน้ าพอง ชุดดินหนองกุง ชุดดินนครพนม ชุดดินหนองญาติ ชุดดินโนนไทย ชุดดินนาคู ชุดดินอ้น ชุดดิน
ปากช่อง ชุดดินพล ชุดดินภูทอก ชุดดินพิมาย ชุดดินเพ็ญ ชุดดินโพนงาม ชุดดินโพนพิสัย ชุดดินปลาปาก

ชุดดินภูผาม่าน ชุดดินภูสะนา ชุดดินประทาย ชุดดินปักธงชัย ชุดดินภูพาน ชุดดินภูเรือ ชุดดินร้อยเอ็ด