Page 16 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
4

ภาพที่ 2.1 องค์ประกอบของวัฏจักรคาร์บอน
ที่มา: United State Department of Energy Office of Science (2008)

2.2 ควำมส ำคัญของดินกับกำรกักเก็บคำร์บอน

ดินเป็นระบบนิเวศ (ecological system) มีพลวัตที่มีความส าคัญ โดยมีดินเป็นแหล่งผลิตปัจจัย

ทั้ง 4 ของมนุษย์ ได้แก่ อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรค ซึ่งอาจได้มาทั้งทางตรงและ
ทางอ้อม ดินยังเป็นเครื่องกรองที่มีชีวิต จึงมีผู้ใช้ดินในการก าจัดของเสียทั้งของแข็งและของเหลว แล้วกัก
ไม่ให้สารมลพิษตลอดจนเชื้อโรคไปปนเปื้อนน้ าใต้ดิน นอกจากนี้ ดินท าหน้าที่เป็นที่เกาะยึดของรากพืชเพื่อ
ยึดล าต้นให้แน่นไม่ให้ล้มเอียง เป็นที่เก็บน้ าแก่พืช ให้อากาศแก่รากพืชในการหายใจ และให้ธาตุอาหารแก่

พืชเพื่อการเจริญเติบโต ทนทานต่อโรคแมลง และภัยธรรมชาติ (คณาจารย์ภาควิชาปฐพีวิทยา, 2548)
ดิน มีส่วนประกอบซึ่งแบ่งออกตามความส าคัญที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของพืชได้เป็น
4 ส่วนใหญ่ๆ ได้แก่ อนินทรียวัตถุ (inorganic matter) อินทรียวัตถุ (organic matter) น้ า (water) และ
อากาศ (air) ธรรมชาติของดินที่ไม่ได้รับการกระทบกระเทือน มักมีอินทรียวัตถุสะสมอยู่ที่ดินบน

อินทรียวัตถุจะมีในดินล่างน้อย ลึกลงไปตามแนวหน้าตัดของดินจะพบหินบางชนิดที่ก าลังสลายตัวอยู่ใน
ชั้นล่างเรียกว่า วัตถุต้นก าเนิด ใต้ของส่วนที่ก าเนิดดินลงไปเรียกว่า หินพื้น (bedrock) ทั้งส่วนที่ให้ก าเนิด
ดินหรือหินพื้นเรียกรวมกันว่า ซับสตราตัม (substratum) ส่วนที่อยู่เหนือหินพื้นนับตั้งแต่หินที่ให้ก าเนิด

ดินขึ้นมารวมทั้งส่วนที่สลายตัวเป็นดินเรียกว่า เรโกลิท (regolith) แต่ส่วนที่เหนือวัตถุต้นก าเนิดขึ้นมา
เรียกว่า โซลัม (solum) ซึ่งในสภาพธรรมชาติโซลัมจะมีลักษณะเป็นชั้นๆ เรียกว่า ชั้นดิน (soil horizon)
(คณาจารย์ภาควิชาปฐพีวิทยา, 2548) ดังแสดงในภาพที่ 2.2 นอกจากนี้ สถานภาพของการกักเก็บ