Page 13 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
1

บทที่ 1

บทน ำ

1.1 ควำมส ำคัญ และควำมเป็นมำ

ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นสถานการณ์ระดับโลกที่หลายประเทศก าลังเผชิญ
และรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น การเปลี่ยนแปลงรูปแบบของฤดูกาล
การเกิดภัยพิบัติที่รุนแรงและเกิดบ่อยขึ้น ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ สถานการณ์ดังกล่าวมี

ความสัมพันธ์กับการปล่อยก๊าชเรือนกระจก (Green house gasses, GHGs) ที่ทวีความรุนแรงอย่างมาก
ในอนาคตโดยเฉพาะการปลดปล่อยก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์จากกระบวนการเผาไหม้ของฟอสซิล และการ
เปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินจากป่าไม้เป็นพื้นที่ท าการเกษตร (IPCC, 2014) จากปัญหาดังกล่าวท าให้หลาย

ประเทศทั่วโลกตระหนักและมีความร่วมมือกันภายใต้กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศในการแก้ไข
ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และประเทศไทยได้เข้าร่วมประชุมหารือกรอบความร่วมมือระดับ
โลกในการแก้ปัญหาอย่างต่อเนื่อง และมีการจัดท ายุทธศาสตร์แห่งชาติว่าด้วยการจัดการการเปลี่ยนแปลง
สภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2551 - 2555 และเพื่อให้เกิดการด าเนินการที่ต่อเนื่อง จึงได้มีการจัดท าแผนแม่บท

รองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558 - 2593 (ส านักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม, 2558) ประกอบกับมีแนวทางเพื่อสร้างเสริมองค์ความรู้พื้นฐานน าไปสู่การสร้างศักยภาพ
และความสามารถเพื่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจอย่างสมดุลและยั่งยืน โดยค านึงถึงปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียง มุ่งเน้นการพัฒนาประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตรที่ครอบคลุมการสร้างมูลค่าผลผลิตทาง

การเกษตร ตลอดจนการอนุรักษ์ เสริมสร้าง และพัฒนาทุนทรัพยากรธรรมชาติ
ในมิติของการจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโดยการลดการปลดปล่อยก๊าชเรือนกระจก
สู่บรรยากาศ ดินถือว่าเป็นแหล่งส าคัญและมีศักยภาพในการกักเก็บคาร์บอนจากบรรยากาศไว้ในดิน
ภายใต้การจัดการดินที่เหมาะสม (Lal, 2008) ซึ่ง World Bank (2016) ชี้ว่า การเพิ่มคาร์บอนในดิน

ภายใต้ระบบการเกษตรนับว่าเป็นวิถีทางที่ดีซึ่งการเพิ่มปริมาณการสะสมของคาร์บอนในดินไม่เพียงเพื่อลด
การปลดปล่อยก๊าชเรือนกระจก แต่ยังเป็นการเพิ่มก าลังในการผลิตทางการเกษตรโดยการปรับปรุง
คุณภาพดิน และคุณภาพสิ่งแวดล้อม องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and

Agriculture Organization of the United Nations, FAO) ให้การสนับสนุนบทบาทของภาค
เกษตรกรรมในการลดก๊าชเรือนกระจก การกักเก็บคาร์บอนในดิน (soil carbon sequestration) เป็น
วิธีการที่มีศักยภาพสูงในการลดลงของก๊าชเรือนกระจก โดยแนวทางการจัดการดินอย่างยั่งยืนจะส่งเสริม
การสะสมคาร์บอนและฟื้นฟูคุณภาพดิน นอกจากนี้ อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการแปร
สภาพเป็นทะเลทราย (United Nations Convention to Combat Desertification: UNCCD) แสดง

ทรรศนะในการสนับสนุนการกักเก็บคาร์บอนในดินผ่านทางกระบวนการจัดการพื้นที่ที่ยั่งยืน โดยเฉพาะใน
พื้นที่เสื่อมสภาพเพราะกิจกรรมการเกษตร และพยายามผลักดันให้เป็นหนึ่งในกิจกรรมของกลไกการ
พัฒนาที่สะอาด

จากประเด็นดังกล่าว ประเทศไทยจึงมีความจ าเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเตรียมความพร้อมในการ
ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโดยการเพิ่มการกักเก็บคาร์บอนในดิน