Page 12 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ที่แตกตางกัน ปจจุบันมีวิธีที่หลากหลายที่ใชในการใชประเมินคุณภาพดิน ซึ่งมีความแตกตางกันในการเลือกใช
ตัวชี้วัดสำหรับประเมินคุณภาพดิน ขึ้นอยูกับวัตถุประสงคหรือเปาหมายในการประเมิน

ลาวรรณ (2556) ไดทำการประเมินคุณภาพดินเพื่อใชทางการเกษตรในพื้นที่ลุมน้ำปาสักสวนที่ 2
จังหวัดเพชรบูรณ โดยใชระบบการจำแนกสมรรถนะความอุดมสมบูรณของดิน (Sanchez et al., 2003)

รวมกับการประเมินความอุดมสมบูรณของดิน จากสมบัติดินทางเคมีและทางกายภาพของดินที่เปนขอจำกัด
สำหรับการปลูกพืช เพื่อเสนอแนวทางการใชที่ดินและการจัดการดินทางการเกษตรใหเหมาะสมตามศักยภาพ
ของดินในพื้นที่

1) การประเมินความอุดมสมบูรณของดิน

การประเมินความอุดมสมบูรณของดิน กรมพัฒนาที่ดินใชเกณฑการประเมินจากคาวิเคราะหดิน
5 รายการ คือ รอยละปริมาณอินทรียวัตถุ ปริมาณฟอสฟอรัสที่เปนประโยชน ปริมาณโพแทสเซียมที่เปน
ประโยชน ความจุแลกเปลี่ยนแคตไอออน และอัตรารอยละความอิ่มตัวเบส ซึ่งจะมีเกณฑประเมินเปนคาสูง

ปานกลาง ต่ำ เพื่อใชในการกำหนดคะแนน (ตารางที่ 2-1) เมื่อรวมผลคะแนนจากคาวิเคราะหดินทั้ง 5 รายการ
แลวจึงประเมินเปนระดับความอุดมสมบูรณของดิน 3 ระดับ คือ ความอุดมสมบูรณสูง ปานกลาง และต่ำ
โดยเฉพาะพื้นที่ที่ดินที่มีความอุดมสมบูรณต่ำ จำเปนตองมีการปรับปรุงคุณภาพดินและจัดการที่เหมาะสมกับ
การใชประโยชนที่ดิน

ตารางที่ 2-1 เกณฑการประเมินระดับความอุดมสมบูรณของดิน

ความจุแลกเปลี่ยน การอิ่มตัวของประจุ ความเปนประโยชน ความเปนประโยชน
อินทรียวัตถุ
ระดับ แคตไอออน บวกที่เปนดาง) ของธาตุฟอสฟอรัส ของธาตุโพแทสเซียม
(%)
(cmol/kg) (% (mg/kg) (mg/kg)

ต่ำ นอยกวา.1.5 นอยกวา 10 นอยกวา 35 นอยกวา 10 นอยกวา 60
(1 คะแนน)

ปานกลาง 1.5-3.5 10 - 20 35 - 75 10 - 25 60 - 90
(2 คะแนน)

สูง
(3 คะแนน) มากกวา 3.5 มากกวา 20 มากกวา 75 มากกวา 25 มากกวา 90

ที่มา: กองสำรวจดิน (2523)

หมายเหตุ: วิธีคิดระดับความอุดมสมบูรณของดินใชวิธีใหคะแนน
ผลรวมคะแนนทั้งหมดอยูระหวาง 5-7 ถือวาดินมีความอุดมสมบูรณระดับต่ำ

ผลรวมคะแนนทั้งหมดอยูระหวาง 8-12 ถือวาดินมีความอุดมสมบูรณระดับปานกลาง
ผลรวมคะแนนทั้งหมดอยูระหวาง 13-15 ถือวาดินมีความอุดมสมบูรณระดับสูง