Page 8 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

บทที่ 1
บทนำ

1.1 หลักการและเหตุผล

ปญหาดานคุณภาพดินนับเปนประเด็นปญหาสำคัญ ที่สงผลกระทบตอการผลิตในภาคเกษตรของ
ประเทศ ซึ่งเกิดจากหลายสาเหตุ เชน สภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงอยางรุนแรงโดยเฉพาะสภาวะอากาศแลง
การสูญเสียดินและการชะลางพังทลายของดิน การจัดการดินที่ไมเหมาะสม รวมถึงการใชที่ดินไมสอดคลองกับ

สมรรถนะของดินและคุณภาพของที่ดิน ซึ่งสงผลกระทบตอศักยภาพการผลิตของดินและการผลิตทาง
การเกษตรที่ลดลง ดังนั้น การติดตามประเมินและตรวจสอบคุณภาพของดินอยางตอเนื่อง จึงเปนปจจัยสำคัญ
สำหรับการใชที่ดินทางการเกษตร เพื่อกำหนดแนวทางในการบริหารจัดการทรัพยากรดินและปรับปรุงฟนฟู
คุณภาพของดินไดอยางเหมาะสม ยั่งยืน และลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดิน

ที่ผานมากรมพัฒนาที่ดินซึ่งเปนหนวยงานหลักในการศึกษาเพื่อดำเนินการแกไขปญหาและปรับปรุง

คุณภาพทรัพยากรดินมาโดยตลอด แตภายใตสถานการณสภาพภูมิอากาศที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาและ
ภัยธรรมชาติที่มีความรุนแรงมากขึ้นในปจจุบัน สงผลตอคุณภาพดินและการเปลี่ยนแปลงการใชที่ดินเพื่อการ
ผลิตพืชทางการเกษตร ดวยเหตุนี้เพื่อลดความเสี่ยงของปญหาที่สงผลกระทบตอภาคเกษตร และเพื่อใหเกิด
ความมั่นคงทางดานพื้นที่ปลูกพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ดังนั้น จึงมีความจำเปนอยางยิ่งที่ตองมีประเมินและการ

รายงานถึงสถานการณทรัพยากรดิน เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงคุณภาพดินและที่ดินที่มีผลตอการใชที่ดินทาง
การเกษตร และเชื่อมโยงขอมูลดินสูการจัดการดิน น้ำ พืช นำไปสูการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการดิน ปุย
และน้ำ ตลอดจนการประเมินติดตามขอมูลสถานการณดานการเปลี่ยนแปลงคุณภาพดินใหเปนปจจุบันและ
ทันสมัย (real time) ภายใตสถานการณที่เปลี่ยนแปลงไป

การพัฒนาฐานขอมูลทรัพยากรดินและประเมินสถานการณคุณภาพทรัพยากรดิน นำไปสูการพัฒนา

ศักยภาพการผลิตทางการเกษตรสำหรับพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ และเปนแนวทางในบริหารจัดการทรัพยากรดิน
เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดการเสื่อมโทรมของทรัพยากรดิน ซึ่งการศึกษา วิเคราะห ประเมินสถานการณคุณภาพ
ของดินอยางตอเนื่อง ถือเปนหัวใจสำคัญในการบงชี้ถึงแนวโนมและทิศทางการเปลี่ยนแปลงคุณภาพดินที่

นำไปสูการการฟนฟูพัฒนาทรัพยากรดินใหสามารถทำการผลิตการเกษตรไดอยางยั่งยืน และรองรับการ
เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติทางธรรมชาติ รวมถึงสามารถใชประโยชนพื้นที่ไดอยางมี
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลเพื่อเพิ่มขีดความสามารถและคุมครองพื้นที่ใหมีการทำการเกษตรที่เหมาะสมตอ
ศักยภาพของที่ดินและเกิดการใชที่ดินอยางยั่งยืน

1.2 วัตถุประสงค

1) เพื่อศึกษาวิเคราะหขอจำกัดทรัพยากรดินและประเมินชั้นคุณภาพที่ดินทางการเกษตรใหสามารถ

เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชไดอยางยั่งยืน
2) เพื่อศึกษาวิเคราะห และประเมินดัชนีคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณของดินทางดาน
การเกษตร และเสนอแนะแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรดินและที่ดินในพื้นที่ลุมน้ำของประเทศไทย