Page 218 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 218
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
3. เป็นพืชที่ทนต่อสภาพแวดล้อมคือ เจริญได้ดีทั้งกลางแจ้ง และในร่ม
4. เป็นพืชที่ทนต่อโรคและแมลง
5. เป็นพืชวงศ์ถั่ว เพราะจะช่วยเพิ่มไนโตรเจนให้แก่ดินได้
การปลูกพืชคลุมดิน
1. ปลูกให้เจริญเติบโตอยู่บนดินในระยะที่ไม่มีการปลูกพืชหลัก
2. ปลูกโดยวิธีหว่านลงไปในระหว่างแถวของไม้ยืนต้น ซึ่งนิยมทำกันมากในสวนยาง และสวนไม้ผล
3. ปลูกตามแปลงปลูกพืชบนคันดิน ตามขั้นบันได บนทางระบายน้ำ
การบำรุงรักษาพืชคลุมดิน
ในระยะแรกของการปลูกพืชคลุม จะมีบางส่วนที่พืชคลุมไม่ขึ้นหรือตาย ควรปลูกซ่อมบริเวณนั้น
โดยเร็ว และต้องคอยหมั่นกำจัดวัชพืชบ้างเป็นครั้งคราวจนกว่าพืชคลุมจะขึ้นคลุมดินทั่วทั้งแปลงปลูก เมื่อพืช
คลุมเจริญเติบโตมากขึ้น จะมีเถาเลื้อยบางส่วนเลื้อยคลุมเข้าไปบริเวณไม้ยืนต้น หรือพืชหลัก ควรหมั่นตลบเถา
พืชคลุมอย่าให้เข้าไปปนกับพืชหลัก
ควรใส่ปุ๋ยให้ในระยะแรก เพราะจะทำให้พืชคลุมโตเร็ว เป็นการลดค่าใช้จ่ายในการปราบวัชพืช
หลังจากพืชคลุมงอกแล้ว 1-3 อาทิตย์ ถ้าเป็นพืชคลุมดินวงศ์ถั่ว ควรใช้ปุ๋ยฟอสเฟตร่วมกับปุ๋ยโพแทสเชียม
คลอไรด์ สูตร 0-15-15 ในอัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ และต้องหว่านยิปซัมลงไป เพื่อเพิ่มธาตุอาหารแคลเซียม
และซัลเฟอร์ ในอัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ ถ้าเป็นพืชวงศ์หญ้าควรใช้ปุ๋ยยูเรีย หรือแอมโมเนียมซัลเฟต ในอัตรา
10 กิโลกรัมต่อไร่
10.4 ความสำคัญและประโยชน์ของพืชคลุมดิน
1. ช่วยป้องกันการชะล้างหน้าดิน โดยเฉพาะพื้นที่ที่ความลาดเอียง เมื่อฝนตกหนักจะช่วยรองรับแรง
ปะทะของเม็ดฝน ทำให้ความเร็วลดลงก่อนที่จะทำให้ดินถูกพัดพาไปที่อื่น
2. ช่วยลดความเร็วและการกระจายของการไหลน้ำที่ไหลบ่าบนผิวดิน จึงทำให้น้ำซึมลงไปในดิน
ได้มากขึ้น
3. เพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดิน เมื่อมีการไถกลบต้น เถา หรือใบของพืชคลุมร่วงหล่นลงไปในดิน
4. ถ้าเป็นพืชคลุมดินที่เป็นพืชวงศ์ถั่วจะสามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศมาใช้ประโยชน์เพิ่มเติมให้แก่ดิน
5. ช่วยรักษาความชุ่มชื้นในดินไว้ให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอ
6. ช่วยต่อต้านขัดขวางการเจริญเติบโตของพืชที่ไม่ต้องการ เช่นหญ้าคา และวัชพืชต่าง ๆ
7. รากของพืชคลุมช่วยทำให้ดินโปร่ง มีช่องอากาศมากขึ้น สามารถระบายน้ำได้ดี
การใช้พืชวงศ์ถั่วในระบบการปลูกพืชคลุมดิน การศึกษาวิธีการปฏิบัติในสภาพพื้นที่ซึ่งมีความแตกต่าง
ทั้งพื้นที่ดอน พื้นที่ลาดชัน หรือพื้นที่สูง ที่เกิดการชะล้างพังทลายของดินได้ง่าย หรือเป็นพื้นที่สวนไม้ผล ไม้ยืน
ต้นที่ต้องการรักษาความชื้น และควบคุมวัชพืช ซึ่งการเลือกระบบการปลูกพืชเพื่อช่วยป้องกันการชะล้าง
พังทลายของดิน ตามแนวทางการอนุรักษ์ดินและน้ำ อาจเป็นวิธีผสมผสานระหว่างการใช้ระบบการปลูกพืช
ร่วมกับวิธีการจัดการดิน พืช และน้ำ แบบผสมผสาน เช่น ระบบการปลูกพืชวงศ์ถั่วหมุนเวียน มีการใช้วัสดุ
190 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน
