Page 82 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

1) ดินมีความอุดมสมบูรณ์เพิ่มขึ้น โดยปริมาณอินทรียวัตถุในดินเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 1
เป็นร้อยละ 1.2 ประมาณ 3 ล้านไร่ต่อปี ท าให้มีผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มขึ้น ร้อยละ 15.4

2) เกษตรกรมีรายได้ต่อครัวเรือนเพิ่มขึ้นร้อยละ 29.21 จากที่มีรายได้เฉลี่ย 4,563.90-
9,128.10 บาทต่อเดือน เพิ่มเป็น 5,896.80-10,460.70 บาทต่อเดือน จึงท าให้ลดการเคลื่อนย้ายแรงงาน
ภาคเกษตรสู่ภาคอุตสาหกรรม ที่จะก่อให้เกิดปัญหาชุมชนเมืองและครอบครัวแตกแยก
3) เกษตรกรมีการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีทางการเกษตรเฉลี่ยลดลงร้อยละ 34.39 ท าให้
ประเทศไทยลดการใช้ปุ๋ยเคมี 1.765 ล้านตันต่อปี สารเคมีทางการเกษตร 21.84 ล้านลิตรต่อปี คิดเป็น

มูลค่า 28,828 ล้านบาทต่อปี การเจ็บป่วยและเสียชีวิตของเกษตรกรจากการใช้สารเคมีทางการเกษตรลดลง
ร้อยละ 50
4) ช่วยลดปริมาณวัสดุเหลือใช้จากภาคเกษตร อุตสาหกรรมแปรรูปจากผลผลิตทาง

การเกษตร และขยะสดได้ 3.075 ล้านตันต่อปี ลดการเผาตอซัง ลดปัญหาภาวะโลกร้อน
5) เกษตรกรได้รับการอบรมให้ความรู้เรื่องหลักการท าเกษตรทฤษฎีใหม่และเศรษฐกิจ
พอเพียงเพื่อการด ารงชีวิตมากกว่า 1 ล้านครัวเรือน สามารถประยุกต์ใช้ในการจัดการทรัพยากรดินให้เกิด
ประโยชน์เป็นรูปธรรมที่น าไปสู่ความพออยู่พอกิน ลดรายจ่าย และพึ่งพาตนเองได้

6) นอกจากนี้ประเทศไทยยังสามารถเป็นแหล่งผลิตอาหารปลอดภัยเพื่อตอบสนอง
นโยบายรัฐบาล ครัวไทยสู่ครัวโลก
6.1.15 สรุปกำรจัดกำรควำมเสื่อมโทรมของที่ดินตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง
จากผลการด าเนินงานของกรมพัฒนาที่ดินที่กล่าวมา สามารถน ามาวิเคราะห์และสรุป

ตามตัวชี้วัดเกี่ยวกับคุณลักษณะและเงื่อนไขการน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการ
บริหารจัดการทรัพยากรดินและที่ดินจนเป็นผลส าเร็จ ได้ดังนี้
1) ด้ำนควำมพอประมำณ ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งในปี 2506 กรมพัฒนาที่ดินได้เข้าด าเนินการ
ศึกษา ส ารวจ วิเคราะห์ จ าแนกที่ดิน จนทราบว่าพื้นที่ใดมีปัญหาคุณภาพดินเสื่อมโทรม ดินบริเวณไหนมี

ความเหมาะสมที่จะปลูกพืชชนิดใด แล้วน าข้อมูลมาวางแผนการใช้ประโยชน์บริหารจัดการทรัพยากรดิน
จากนั้นได้เข้าไปด าเนินการศึกษา ค้นคว้า วิจัย และด าเนินการแก้ไขปัญหาโดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงคือความพอประมาณ โดยการปรับปรุงพื้นที่การผลิตและแหล่งน้ าให้สมดุลเพียงพอ แนะน าส่งเสริม

ให้ใช้เทคโนโลยีการจัดการดินที่มีความเสี่ยงต่ า เกษตรกรสามารถปฏิบัติได้ โดยเผยแพร่ความรู้รวมทั้งการ
ให้บริการวัสดุปรับปรุงดินต่างๆ ผ่านเครือข่ายหมอดินอาสาที่มีอยู่ในทุกพื้นที่อย่างทั่วถึง ส่งเสริมให้การ
ท างานของกรมพัฒนาที่ดินมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
2) ด้ำนควำมมีเหตุผล กรมพัฒนาที่ดินได้เข้าไปด าเนินการวางแผนการใช้ที่ดิน โดยใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ ท าการก าหนดเขตการใช้ที่ดินระดับต าบลทั่วประเทศ และผลักดันให้

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกระดับน าไปใช้เป็นแนวทางในการจัดท าแผนการใช้ที่ดินระดับต าบลแบบบูรณาการ
สอดคล้องกับสภาพภูมิสังคมและความต้องการของชุมชน ท าให้เกิดการใช้ที่ดินอย่างเหมาะสมบนหลักของ
การมีเหตุผล และสามารถบริหารจัดการทรัพยากรที่ดินระดับต าบลอย่างมีประสิทธิภาพ ประกอบกับ

ปัจจุบันเป็นช่วงที่ประเทศไทยต้องเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในปี 2558 กรมฯ จึงต้องเร่ง
ด าเนินการปรับฐานข้อมูลดินให้เป็นปัจจุบัน และทันสมัย เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลในการวางแผนการใช้ที่ดิน
โดยเฉพาะการวางแผนการผลิตพืชเศรษฐกิจรายชนิดสินค้าตามกรอบที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ก าหนด

สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 67
กรมพัฒนาที่ดิน