Page 87 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

7) โครงการวิจัยที่ด าเนินการโดยหน่วยงานอื่นๆ จ านวน 7 โครงการ

6.2.3 กำรสร้ำงและพัฒนำองค์ควำมรู้ให้เป็นต้นแบบเทคโนโลยีกำรพัฒนำที่ดิน
เป็นกิจกรรมที่มีความส าคัญและความจ าเป็นที่ต้องด าเนินการเพื่อขับเคลื่อนการ
ด าเนินงานของศูนย์วิจัยฯ ในการสนับสนุนยุทธศาสตร์ของกรมพัฒนาที่ดินสู่เป้าหมายความส าเร็จอย่างมี

ประสิทธิภาพ ตลอดระยะเวลาการด าเนินงาน ตั้งแต่ปี 2553-2556 ศูนย์วิจัยฯ ได้ขับเคลื่อนงานวิจัยและ
งานตามภารกิจที่สามารถต่อยอดและประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดิน โดยจัดท าเป็นจุด
เรียนด้านต่างๆ ดังนี้

1) งำนอนุรักษ์ดินและน้ ำ ภายในพื้นที่ศูนย์วิจัยฯ ได้มีการวางระบบการอนุรักษ์ดินและ
น้ า โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างยั่งยืน โดยจัดท าจุดเรียนรู้ด้านอนุรักษ์ดินและ
น้ าหลายรูปแบบ อาทิ มาตรการวิธีพืช ได้แก่ การปลูกพืชตามแนวระดับ การปลูกพืชคลุมดิน การปลูกป่า 3
อย่างเพื่อประโยชน์ 4 อย่าง เช่น สักทอง ตะเคียนทอง กระถินเทพา มะฮอกกานี กล้วย เป็นต้น และ
มาตรการวิธีกล ได้แก่ ขั้นบันไดดิน คันคูเบนน้ า และท าบ่อดักตะกอนดิน โดยใช้พลาสติกแผ่นแร่ดินเหนียว ภำพที่ 6.4 การปลูกพืชคลุมดิน

สังเคราะห์มาปูก้นบ่อ แต่ละแผ่นเหลื่อมกัน 30 เซนติเมตร ขอบพลาสติกฝังลงในดินสามารถเชื่อมติดกันเอง
เมื่อเกิดรอยฉีกขาด ปลูกหญ้าแฝกรอบขอบสระ บ่อนี้จะช่วยกักเก็บตะกอนที่ไหลมากับน้ าไหลบ่า และช่วย 2) งำนจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ ำพร้อมปลูกไม้ยืนต้นโตเร็วเพื่อลดภำวะโลกร้อน 150
กักเก็บน้ า เหตุผลที่ใช้มาตรการเหล่านี้ เนื่องจากดินเป็นดินลึก เหมาะส าหรับปลูกไม้ยืนต้น ไม้ผลเศรษฐกิจ ไร่ ปลูกไม้ยืนต้นโตเร็วหลายชนิดแบบวนเกษตรเพื่อปกคลุมหน้าดิน ในบริเวณที่มีปัญหาดินตื้น เช่น ประดู่

จะให้ผลตอบแทนสูงกว่าพืชไร่ เป็นวิธีการที่ใช้เทคนิคไม่ยุ่งยากมากนัก และการตัดหญ้าอย่างสม่ าเสมอจะ กระถินเทพา สะเดา และไผ่เลี้ยง เป็นต้น เนื้อที่ 150 ไร่ ใช้เป็นแปลงทดลองศึกษาข้อมูลปริมาณการดูดซับ
ช่วยปรับปรุงสมบัติทางกายภาพของดินและบ ารุงดินไปพร้อมกัน เกษตรกรยอมรับและท าเองได้ ผลที่ได้ หรือกักเก็บคาร์บอนในระบบนิเวศเกษตร เพื่อลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศ ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้
ช่วยลดการชะล้างพังทลายเนื่องจากหน้าดินถูกรบกวนน้อย รักษาความชื้นในดินได้มากขึ้น รักษา การอนุรักษ์ดินและน้ า การรักษาระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม ส าหรับรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพ
สภาพแวดล้อมได้ดีขึ้น และสามารถเพิ่มผลผลิตพืชให้สูงขึ้นได้ ภูมิอากาศ รวมถึงการใช้เป็นจุดถ่ายทอดความรู้ให้เกษตรกรและผู้สนใจได้ตระหนักถึงการมีส่วนร่วมในการ

ช่วยบรรเทาภาวะโลกร้อน

ภำพที่ 6.3 การปลูกพืชตามแนวระดับ

ภำพที่ 6.5 ปลูกไม้ยืนต้นโตเร็ว

72 สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

กรมพัฒนาที่ดิน