Page 84 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ที่ดินยังคงยึดมั่นในภารกิจส าคัญด าเนินการพัฒนาที่ดินทุกวิถีทาง ด้วยวิสัยทัศน์อันเปี่ยมล้นด้วยพลัง ที่ต้อง
มุ่งมั่นด าเนินการให้สัมฤทธิ์ผล “พัฒนำที่ดินให้สมบูรณ์ เพิ่มพูนผลผลิต ในทิศทำงใช้ประโยชน์อย่ำง

ยั่งยืน บนพื้นฐำนกำรมีส่วนร่วม”

6.2 ผลส ำเร็จกำรจัดกำรควำมเสื่อมโทรมของที่ดินตำมแนวพระรำชด ำริฯ กรณีองค์กร: ศูนย์วิจัยและ
ถ่ำยทอดเทคโนโลยีกำรพัฒนำที่ดิน อ ำเภอปำกช่อง จังหวัดนครรำชสีมำ
แต่เดิมคือศูนย์พัฒนาที่ดินแห่งแรกของกรมพัฒนาที่ดิน มีเนื้อที่ 625 ไร่ ขับเคลื่อนโดย ส านักวิจัย

และพัฒนาการจัดการที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน มาตั้งแต่ปี 2553 ให้เป็นศูนย์กลางงานวิจัยและพัฒนา
เทคโนโลยีต้นแบบการพัฒนาที่ดิน ด้านการอนุรักษ์ดินและน้ า การปรับปรุงบ ารุงดิน การจัดการดินเสื่อมโทรม
และการท าเกษตรอินทรีย์ งานถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดิน การผลิตและใช้ผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพ

ของกรมพัฒนาที่ดิน สู่ระบบการผลิตที่มีความยั่งยืนทางการเกษตร จนเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ส าคัญด้านการ
พัฒนาที่ดิน และการท าเกษตรอินทรีย์ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงอย่างครบวงจร เพื่อให้ผู้ที่มาศึกษาดูงาน ผู้
เข้าอบรม และประชาชนทั่วไปสามารถน ารูปแบบการพัฒนาที่ดินไปประยุกต์ใช้กับพื้นที่ตนเองได้
นอกจากนี้ยังท าหน้าที่ให้ค าปรึกษาแนะน าทางวิชาการด้านการพัฒนาที่ดิน รวมทั้งให้บริการแจกจ่าย

ผลิตภัณฑ์ต่างๆ ของกรมฯ อาทิ สารเร่ง พด. เมล็ดพันธุ์พืชปุ๋ยสด และหญ้าแฝก เป็นต้น มีข้อมูลประจ า
ศูนย์วิจัยฯ และผลการด าเนินงานตามภารกิจที่ส าคัญดังนี้ (ปราโมทย์ และคณะ, 2556)
6.2.1 ข้อมูลทั่วไป
ศูนย์วิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดิน ตั้งอยู่ที่ต าบลปากช่อง อ าเภอปากช่อง จังหวัด

นครราชสีมา อยู่ในแผนที่ภูมิประเทศระวาง 5238 II พิกัด 759915-760819 ตะวันออก 1623292-
1624834 เหนือ ตั้งอยู่สูง 312-340 เมตรจากระดับน้ าทะเลปานกลาง มีเนื้อที่ 625 ไร่ แหล่งน้ าที่ส าคัญ
ได้แก่ สระน้ าประจ าไร่นา 3 แห่ง ถังเก็บน้ าความจุ 500 ลูกบาศก์เมตร 3 ถัง บ่อบาดาล 3 บ่อ และ คลอง
ล าตะคอง อยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตกของพื้นที่ประมาณ 1.6 กิโลเมตร โดยมีการสูบน้ าจากล าตะคองมา

ใช้ในการอุปโภคและการเกษตรภายในศูนย์วิจัยฯ
1) สภำพภูมิประเทศ พื้นที่ส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นลูกคลื่นลอนลาดเล็กน้อยถึงลูกคลื่น
ลอนลาด มีความลาดชัน 2-12 เปอร์เซ็นต์ บางแห่งสภาพพื้นที่ราบเรียบถึงค่อนข้างราบเรียบ มีความลาด

ชัน 1-5 เปอร์เซ็นต์ และมีเนินเขาอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของพื้นที่เล็กน้อย ความลาดชันประมาณ
35 เปอร์เซ็นต์
2) ทรัพยำกรดิน วัตถุต้นก าเนิดดินเกิดจากการสลายตัวผุพังอยู่กับที่ของหินตะกอนเนื้อ
ละเอียดและหินที่แปรสภาพ เช่น หินดินดาน หินทรายแป้ง หินฟิลไลท์ เป็นต้น รวมถึงวัสดุดินหรือหินที่
เคลื่อนย้ายมาเป็นระยะทางใกล้ๆ โดยแรงโน้มถ่วงบริเวณเชิงเขา บางส่วนเกิดจากตะกอนน้ าพาหรือเกิดจาก

การทับถมของตะกอนล าน้ าเก่า ชุดดินที่พบได้แก่ ชุดดินมวกเหล็ก (Ml) ชุดดินวังสะพุง (Ws) และหน่วย
แผนที่ดินเบ็ดเตล็ด (Miscellaneous land typed) ประกอบด้วยที่ดินดัดแปลง (Made land) มีเนื้อที่
ประมาณ 9 ไร่ และพื้นที่แหล่งน้ า (Reservoir) มีเนื้อที่ประมาณ 3 ไร่

สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 69
กรมพัฒนาที่ดิน