Page 76 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 76
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ถูกต้อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรดินและที่ดินตามก าลังการผลิต สร้างความยั่งยืนต่อ
ทรัพยากรธรรมชาติ เศรษฐกิจและสังคม (กรมพัฒนาที่ดิน, 2556ก)
5) สาขาเศรษฐสังคมและประเมินผล จ านวน 6 โครงการวิจัย เพื่อประเมินค่าใช้จ่าย
ผลตอบแทนจากการจัดการที่ดิน เพื่อปลูกพืชเศรษฐกิจในแต่ละกลุ่มชุดดิน ก าหนดเป็นแนวทางเลือกที่
เหมาะสมในการใช้ประโยชน์ที่ดิน และเพื่อเป็นข้อมูลประกอบการก าหนดแนวทางการพัฒนางานวิชาการ
สนับสนุน การส่งเสริมผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพ เทคโนโลยีทางดิน วิธีการอนุรักษ์ดินและน้ าที่เหมาะสม
กับสภาพพื้นที่ การวิเคราะห์ความคุ้มค่าของการจัดท าแผนการพัฒนาที่ดินในรูปแบบต่างๆ ท าให้ทราบ
ทัศนคติและข้อคิดเห็นของเกษตรกรในพื้นที่ ต่อการถ่ายทอดงานวิชาการด้านต่างๆ ของกรมฯ เพื่อให้
ค าแนะน าได้ถูกต้องตามหลักวิชาการและเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ของเกษตรกร (กรมพัฒนาที่ดิน, 2556ก)
6) สาขาวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อมทางดิน
(1) การจัดการและควบคุมการแพร่กระจายของโลหะหนักในพื้นที่เกษตรกรรม การ
ประยุกต์ใช้หญ้าแฝกบ าบัดสารพิษเพื่อแก้ไขการปนเปื้อน และการเปรียบเทียบการปนเปื้อนของธาตุโลหะ
หนักที่เป็นพิษต่อพืชในชุดดินต่างๆ ในพื้นที่เพาะปลูกที่มีการใช้สารเคมีทางการเกษตร และในพื้นที่
อุตสาหกรรม
(2) ภาวะโลกร้อนด้านการเกษตร ศึกษาวิจัยพลวัตรคาร์บอนของดินจากการปลูกพืช
เพื่อทราบอัตราการแลกเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์ในแต่ละกลุ่มชุดดินภายใต้การปลูกพืชชนิดต่างๆ เพื่อให้
ได้ข้อมูลวิชาการทางด้านการปลดปล่อยการกักเก็บก๊าซเรือนกระจก และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง
สภาพภูมิอากาศเกษตร พัฒนาระบบฐานข้อมูล องค์ความรู้และระบบเตือนภัยที่มีประสิทธิภาพ ทันสมัย
ทราบถึงพื้นที่และกิจกรรมการใช้ที่ดินที่ง่ายต่อการได้รับผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ปรับระบบการปลูกพืช ด าเนินการป้องกันแก้ไขและบรรเทาผลกระทบได้ทันท่วงที
ผลการวิจัยทั้ง 6 ด้านดังกล่าวผ่านการทดสอบ สาธิต และพัฒนาเป็นเทคโนโลยีรวมถึง
นวัตกรรมต่างๆ ที่มีความเสี่ยงต่ า ลงทุนต่ า มาประยุกต์ใช้เพื่อจัดการพื้นที่ดินที่มีปัญหา อาทิ การใช้
ประโยชน์หญ้าแฝก การอนุรักษ์ดินและน้ า การปรับปรุงดินโดยวิธีทางเคมีและทางพืช การจัดการดินปัญหา
เช่น ดินเปรี้ยว ดินเค็ม ดินขาดอินทรียวัตถุ นอกจากนี้ยังมีการน าผลงานวิจัยจัดท าเป็นเอกสารวิชาการ
เอกสารค าแนะน า และพัฒนาด้านผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพ ที่สามารถน าไปเผยแพร่ถ่ายทอดส่งเสริม
และขยายผลสู่เกษตรกรให้เกิดผลในทางปฏิบัติในพื้นที่ ผ่านเครือข่ายหมอดินอาสา เพื่อให้มีการใช้ปุ๋ย
อินทรีย์ และผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีทางการเกษตร
6.1.6 ด้ำนกำรพัฒนำหมอดินอำสำและเครือข่ำยพัฒนำที่ดิน
กรมพัฒนาที่ดินส่งเสริม สนับสนุน การสร้างเครือข่ายด้วยเป้าหมายหลัก 2 ประการ คือ
เพื่อเสริมสร้างศักยภาพและสนับสนุนการเสริมสร้างอ านาจแก่ประชาชน และเพื่อเป็นช่องทางส าหรับการ
ให้บริการแก่ประชาชน ประกอบกับแนวนโยบายรัฐบาลให้ภาคประชาชนท้องถิ่นมีส่วนร่วมดูแล
ทรัพยากรธรรมชาติท้องถิ่นของตนเอง กรมพัฒนาที่ดินจึงได้มีการจัดตั้งหมอดินอาสาประจ าหมู่บ้านทั่ว
ประเทศ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 เพื่อท าหน้าที่เป็นตัวแทนของกรมฯ ในการขับเคลื่อนพัฒนาให้เกษตรกรและ
สถาบันเกษตรกรมีความเข้มแข็ง และมีการพัฒนาอบรมให้องค์ความรู้แก่หมอดินอาสาอย่างต่อเนื่อง กระทั่ง
เมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2553 กรมพัฒนาที่ดินได้ประกาศใช้ “ระเบียบกรมพัฒนาที่ดินว่าด้วยการ
บริหารงานหมอดินอาสา พ.ศ. 2553” เพื่อให้เกษตรกรที่ได้รับการคัดเลือกเป็นหมอดินอาสา มีข้อก าหนด
ในการปฏิบัติภารกิจในทิศทางเดียวกันที่ชัดเจน รวมทั้งสามารถด าเนินการบริหารงานเป็นเครือข่ายในระดับ
สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 61
กรมพัฒนาที่ดิน
