Page 104 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 104
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
“เดินตำมรอยพ่ออย่ำงพอเพียง” และยึดถือเป็นหลักการท างาน ในการจัดการทรัพยากรดินและการ
ช่วยเหลือสังคมตลอดมา หลักปฏิบัติที่ส าคัญมี ดังนี้
1) กำรลดรำยจ่ำย นายธัญเทพ กล่าวว่า “ตั้งแต่เข้ามาใช้ชีวิตตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง
ในพื้นที่ 13 ไร่ นี้ ท าให้รู้ว่าชีวิตคนเราไม่ต้องการอะไรมากกว่าความสุขไม่ว่าจะสุขกายที่ไม่มีปัญหา อีกทั้งยัง
ห่างไกลจากโรคภัยต่างๆ เพราะไม่ใช้สารเคมีที่มีพิษ และยังมีความสุขใจที่ไม่มีหนี้สิน ได้แลกเปลี่ยน
ประสบการณ์แบ่งปันความรู้ และให้ค าปรึกษาแนะน าแก่ผู้มาเยือน ซึ่งมีทั้งนักเรียน นักศึกษา เกษตรกร
และประชาชนทั่วไปที่สนใจเข้ามาศึกษาดูงานในศูนย์เรียนรู้อย่างไม่ขาดสาย”
2) กำรเพิ่มรำยได้ นางดารณี ผู้เป็นภรรยากล่าวว่า “ถึงแม้เราจะเลี้ยงสัตว์ในพื้นที่แต่เรา
ไม่บริโภคเนื้อสัตว์เลย ด ารงชีวิตแบบมังสวิรัติจึงท าให้สุขภาพดี อีกทั้งอาหารการกินก็สามารถหาได้ในที่ดิน
ของเราเองไม่ต้องไปซื้อมาจากไหน มีเพียงแต่ซีอิ๊ว เกลือ น้ ามัน น้ าตาล ที่ต้องซื้อเพราะท าเองไม่ได้ ส่วน
รายได้ที่เกิดขึ้นมาจากพืชที่ปลูกติดดอกออกผลมากจน เหลือกิน เหลือแจก จึงน ำออกจ ำหน่ำย ส าหรับใช้
เป็นค่าวัสดุการเกษตรและซ่อมแซมเครื่องมือประกอบอาชีพ แม้รายได้จะไม่มากแต่ก็ไม่เดือดร้อนอะไร แต่
การมีชีวิตที่มีความสุขต่างหากที่มีค่ามากกว่านั้น”
3) กำรขยำยโอกำส นายธัญเทพ และนางดารณี ท าหน้าที่หมอดินอาสาประจ าศูนย์
เรียนรู้ฯ เป็นวิทยากรบรรยายเรื่องหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ดิน การอนุรักษ์ทรัพยากร
ดินด้วยหญ้าแฝก การจัดการดินเสื่อมโทรม และการท าเกษตรอินทรีย์ทุกจุดเรียนรู้ ตลอดจนให้ค าปรึกษา
แนะน าเกษตรกร หมอดิน และประชาชนที่เข้ามาศึกษาดูงานในศูนย์เรียนรู้ฯ อย่างต่อเนื่อง
6.3.4 สรุปกำรจัดกำรควำมเสื่อมโทรมของที่ดินตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง
จากผลการด าเนินงานของนายธัญเทพ และนางดารณี ที่กล่าวไว้ สามารถน ามาวิเคราะห์
และสรุปผลส าเร็จตามตัวชี้วัดคุณลักษณะและเงื่อนไขเศรษฐกิจพอเพียงจากการจัดการความเสื่อมโทรมของ
ที่ดิน ในศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดินตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ดังนี้
1) ด้ำนควำมพอประมำณ ท าการเกษตรผสมผสานเพื่อให้เกิดความเพียงพอขั้นพื้นฐาน
โดยยึดหลักความพอประมาณในการใช้ประโยชน์จากพื้นดิน คือไม่เน้นการปลูกพืชเชิงเดี่ยวเพื่อการค้า ไม่
กู้ยืมหรือสร้างหนี้สิน ไม่โลภมาก สมาชิกในครอบครัวใช้เวลาว่างร่วมกันท าการแปรรูปถนอมอาหารมังสวิรัติ
เก็บไว้บริโภคเอง และเผื่อแผ่ให้ผู้อื่น สามารถสร้างความพออยู่พอกินได้ ไม่มีหนี้สินครัวเรือน ส่งผลให้ชีวิต
ในวันนี้ของ นายธัญเทพ และนางดารณี สองสามีภรรยา เป็นชีวิตที่มีความสุขใน “บ้านพอเพียง” มีความ
ภาคภูมิใจที่ได้ด าเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง
2) ด้ำนควำมมีเหตุผล ความส าเร็จในการท างานตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงนั้นไม่ได้
สร้างกันมาง่ายๆ ต้องเริ่มต้นที่ “ความพอดีของใจ” ก่อน คือเตรียมตัว และเตรียมใจ “ความคิด” ให้พร้อมที่
จะต้องเดินทางสายกลาง ว่าท าอย่างไรจึงจะสามารถด ารงชีวิตตามวิถีของเกษตรอินทรีย์ได้ ท าให้นายธัญ
เทพ และนางดารณี วางแผนการใช้ที่ดินอย่างมีเหตุผลยึดหลักความสมดุลตามธรรมชาติ ใช้เทคโนโลยีที่
ปฏิบัติง่าย มีต้นทุนต่ าในการท ากิจกรรมเกษตรผสมผสานแบบเข้มข้นอย่างเต็มประสิทธิภาพ ถือเป็น
แบบอย่างให้กับเกษตรกรและบุคคลทั่วไป ในด้านการจัดการความเสื่อมโทรมของที่ดินตามปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงจนประสบผลส าเร็จ
3) กำรสร้ำงระบบภูมิคุ้มกัน นายธัญเทพ และนางดารณี สร้างระบบภูมิคุ้มกันในการใช้
ประโยชน์จากที่ดินให้เกิดความยั่งยืน โดยลดแนวทางการปฏิบัติที่อาจก่อให้เกิดความเสื่อมโทรมแก่
ทรัพยากรดินทั้งในระยะสั้นและระยะยาว และใช้เงื่อนไขความรู้ที่เป็นภูมิปัญญาตะวันออกและตามแนว
สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 89
กรมพัฒนาที่ดิน
