Page 80 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ตารางที่ 5.1 การใช้ปุ๋ยชีวภาพและสารปรับปรุงดินเพื่อปลูกข้าวในดินเปรี้ยวจัด

treatment pH Exch. Al No. of tiller No. of panicle Grain yield Unfilled
-1
-1
-1
-1
(cmol kg ) (tiller hill ) (panicle hill ) (t ha ) grain (%)
Control 3.91 2.09 9 7 2.93 26
Biofertilizer 4.17 0.11 20 14 5.39 16
Mg limestone 4.55 0.03 19 15 5.36 18
Basalt 4.49 0.07 16 16 3.47 20
Biofert + Mg limestone 4.71 0.01 19 15 5.33 19
Biofertilizer + Basalt 4.32 0.04 21 15 6.82 17
ที่มา: Panhwar et al., (2015)

4) การชะล้างเกลือในดินด้วยน้ำจืด วิธีการนี้จำเป็นสำหรับดินเปรี้ยวที่อยู่ใกล้กับอิทธิพลของน้ำ
ทะเล เช่น ดินชุดบางปะกง เป็นต้น

5) การใส่แมงกานีสออกไซด์ (MnO2) ยับยั้งความเป็นพิษของเหล็ก สำหรับดินเปรี้ยวจัดที่มีปัญหา
เรื่องความเป็นพิษของเหล็กในสารละลายดินสูง จนทำให้พืชดูดใช้มากเกินไปจนเกิดความเป็นพิษ เกิดได้ในระยะปักดำ
การเป็นพิษของเหล็กเกิดจากหลายปัจจัย เช่น เมื่อดินอยู่ภายใต้สภาพน้ำขัง เหล็กในดินจะเปลี่ยนมาอยู่ในรูปที่เป็น
ประโยชน์ (Fe ) มากขึ้น เมื่อความเข้มข้นถึงระดับหนึ่งจะเป็นพิษต่อพืช โดยระดับที่ทำให้เกิดอาการเป็นพิษ คือ
2+
ปริมาณเหล็กในดินมากกว่า 300 มิลลิกรัมต่อลิตร ในดินมีการสะสมของสารที่ยับยั้งการหายใจของราก (เช่น H2S

FeS) อยู่ในปริมาณสูง เมื่อขาดออกซิเจน ทำให้เหล็กในดินเปลี่ยนรูปและจับอยู่ที่ผิวราก การใส่วัสดุอินทรีย์ที่ไม่
ผ่านการหมัก ทำให้เกิดกรดอินทรีย์ในดินและไปยับยั้งการหายใจของราก แนวทางการจัดการเหล็กที่เป็นพิษ เช่น
2+
3+
การใส่ MnO2 ในอัตรา 15-30 กิโลกรัมต่อไร่ เพื่อลดการเปลี่ยนรูปของเหล็กจากรูป Fe เป็นเหล็ก Fe ซึ่งวิธีการ
นี้สามารถแก้ปัญหาได้ในการทดลองชุดดินรังสิต แต่วิธีการนี้ไม่สามารถเพิ่มผลผลิตข้าวได้
6) การใส่ Fe2O3 เพื่อยับยั้งความเป็นพิษของก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ในดินที่มีเหล็กต่ำ การใส่
สารประกอบเหล็ก อย่างเช่น ดินลูกรัง จะสามารถช่วยลดความเป็นพิษของก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ ซึ่งถ้าไม่แก้ไขจะ
ทำให้ต้นข้าวตายได้ ซึ่งจะพบมากในการที่ไถกลบเศษพืชลงในนามากๆ ในช่วงการทำเทือก (สุรชัยและคณะ, 2535)

7) ใช้พืชพันธุ์ทนทานต่อความเป็นกรดมาปลูกในดินเปรี้ยว ร่วมกับใช้วิธีการต่างๆ ข้างต้นร่วมกัน
โดยมีตัวอย่างของการปลูกพืชที่ทนความเป็นกรด วิธีการนี้เหมาะสำหรับพื้นที่ที่ไม่สามารถใส่ปูนเพื่อแก้ไขความเป็น
กรดได้ เนื่องจากพันธุ์ข้าวเหล่านี้มีการตอบสนองต่อปุ๋ยที่ใส่ไม่ดีนัก
5.1.3 การปรับปรุงความอุดมสมบูรณ์ของดิน

ในดินเปรี้ยวจัดนอกจากจะมีปัญหาเกี่ยวกับความเป็นกรดแล้ว ยังมีปัญหาการขาดธาตุอาหารหลัก ดังนั้น
การปรับปรุงดินเพื่อแก้ปัญหาความเป็นกรด ทำให้พืชเจริญเติบโตได้ดีขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับไม่ได้ปรับปรุง
โดยเฉพาะการใส่ธาตุอาหารร่วมกับการใส่ปูนก็ยิ่งทำให้พืชให้ผลผลิตสูงขึ้น เช่น ข้าวที่ปลูกในดินเปรี้ยวจัดมัก
ตอบสนองต่อการใส่ปุ๋ยไนโตรเจนและฟอสฟอรัส เนื่องจากการที่ดินมีอัตราการปลดปล่อยไนโตรเจนต่ำ และมีการ

ตรึงฟอสฟอรัสสูง การขาดฟอสฟอรัสเป็นปัญหาสำคัญในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด จากการศึกษาการใส่ปูนร่วมกับธาตุ
อาหารหลักในชุดดินรังสิตกรดจัด (ทัศนีย์, 2550) พบว่า การใส่ปูนทำให้ข้าวดูดธาตุฟอสฟอรัส โพแทสเซียม

68 สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน