Page 66 - รายงานผลการดำเนินการพัฒนาองค์การสู่ระบบราชการ 4.0 (PMQA 4.0) ประจำปี 2565 (Application Report 2022)
P. 66
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
เรียนรู้และประสบการณ์ ถอดบทเรียนสร้างองค์ความรู้ รวมทั้งสร้างเครือข่ายสินค้าและผลิตภัณฑ์ พด. จึง
ปรับปรุงกระบวนการสร้างการมีส่วนร่วม/เครือข่าย โดยจัดทำโครงการส่งเสริมศักยภาพหมอดินอาสา
ประกอบด้วย 1) การอบรมหมอดินอาสา 4.0 พัฒนาศักยภาพของหมอดินอาสาด้านการเกษตรโดยให้
สามารถเข้าถึงข้อมูลและใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการพัฒนาพื้นที่การเกษตรของตนเอง ใน 3 หลักสูตร
คือ (1) ฝึกการปฏิบัติและเรียนรู้จากฐานฝึกอบรมในนิทรรศการวันดินโลก (2) ฝึกการปฏิบัติและเรียนรู้ ณ
ศูนย์ฝึกหมอดินอาสาที่ได้รับการขึ้นทะเบียนในเว็บไซต์หมอดินอาสา สร้างหมอดินอาสาต้นแบบเรียกว่า
วิทยากร “ครูหมอดิน” ให้สอนหมอดินอาสาและเกษตรกรอื่นๆ ในแนวทางที่ตนเองใช้ในการประกอบอาชีพ
จนประสบผลสำเร็จ มีรายได้สามารถเลี้ยงตัวเอง มีความแข็งแกร่งและเป็นกำลังที่สำคัญในสังคม และ (3)
ฝึกอบรมให้หมอดินอาสาสามารถเข้าถึงชุดข้อมูลใน “ถังความรู้” และหมอดินอาสารูปแบบดิจิทัล ที่ได้ใส่
ความรู้ดังกล่าวไว้ในเวปไซต์กรมพัฒนาที่ดิน และใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการพัฒนาพื้นที่การเกษตร
ของตนเอง 2) การนำร่องโรงเรียนหมอดินอาสาทางอากาศ พด. ร่วมกับ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จัดทำ
เนื้อหา การผลิตรายการ และการเผยแพร่องค์ความรู้ที่เกี่ยวกับการพัฒนาที่ดินออกสู่สาธารณชนผ่านทาง
เครือข่ายที่เกี่ยวกับการพัฒนาที่ดินออกสู่สาธารณชนผ่านทางเครือข่ายสถานีวิทยุกระจายเสียง
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยออกอากาศทั้ง ๔ ภูมิภาค ในระบบ เอ.เอ็ม.สเตอริโอ และยังสามารถรับชม-
รับฟังทั้งภาพและเสียงผ่าน Mobile Application ทั้งในระบบ Android ระบบ iOS และผ่านสื่อโซเชียล
Facebook Live , YouTube Live เพื่อใช้เป็นต้นแบบแนวทางในการขยายผลสู่การอบรมในรูปแบบใหม่ใน
ปีต่อๆ ไป 3) การสนับสนุนงบประมาณพัฒนาบ้านหมอดินอาสาที่ได้รับรางวัลให้เป็นศูนย์ถ่ายทอด
เทคโนโลยีการพัฒนาที่ดินในโครงการพัฒนาหมอดินอาสาดีเด่น เป็นการสนับสนุนงบประมาณที่ไม่เป็นตัว
เงิน (non cash) ให้แก่หมอดินอาสา โดยจัดสรรงบให้แก่สถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดนั้นๆ ได้เข้าไป
ดำเนินการร่วมกับหมอดินอาสาในการถอดบทเรียนและทำฐานอบรมให้ความรู้ โดยจัดระบบฐานเรียนรู้ให้
เป็นระบบและหมอดินเป็นวิทยากรเพื่อให้ความรู้ด้านการพัฒนาที่ดินในแต่ละท้องถิ่นได้อย่างมีระบบ มี
ประสิทธิภาพและยั่งยืน 4) การประกาศวันหมอดินอาสา เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติหมอดินอาสา ผู้ที่สร้าง
คุณประโยชน์ต่อสาธารณชนมาอย่างยาวนาน และสร้างขวัญกำลังใจและสร้างพลังการทำงานอาสาสมัคร
ด้านการพัฒนาที่ดิน และงานสาธารณประโยชน์ของชุมชน พด. ได้ประกาศให้วันที่ 10 กุมภาพันธ์ของทุกปี
เป็นวันหมอดินอาสา (LDD Volunteered Soil Doctor Day) ด้วยเลข 10 อันเป็นมงคล ตรงกับรัชสมัย
ของ พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 10 แห่งราชวงศ์จักรี รวมถึงเดือนกุมภาพันธ์ เป็นเดือนของความรักความ
ผูกพัน นำคนรักดินมาพบกัน วันหมอดินอาสาจึงเป็นวันสำคัญที่หมอดินอาสาและเจ้าหน้าที่กรมพัฒนาที่ดิน
มารวมกัน ณ ที่แห่งหนึ่งเพื่อให้คำมั่นสัญญาจะดูแลกันและกัน ร่วมปกปักรักษา ดูแลทรัพยากรดินของ
ประเทศ ให้เป็นแหล่งผลิตอาหารปลอดภัย
นอกจากนี้ พด. ยังวางแผนที่จะยกระดับสร้างการมีส่วนร่วมของหมอดินอาสาเข้ามาเป็นผู้มีบทบาท
นำในชุมชนผ่านแผนงานโครงการต่างๆ เพื่อขับเคลื่อนการทำงานเชิงรุก ได้แก่ 1) โครงการพัฒนาเกษตรกร
ปราดเปรื่อง (Smart Farmer) และเกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ด้านการพัฒนา
ที่ดิน 2) โครงการส่งเสริมการใช้สารอินทรีย์ลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร ปรับปรุงวิธีการทำงานจากเดิม
ให้เกษตรกรตั้งกลุ่มกันเอง ปรับเป็นสนับสนุนให้หมอดินอาสาทุกหมู่บ้านเป็นประธานจัดตั้งกลุ่มเกษตรกร
ลดใช้สารเคมีทางการเกษตร ให้เป็นผู้นำทำการเกษตรที่ปลอดภัยและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะไป
ส่งเสริมให้เกิดโครงการถัดไปคือ 3) โครงการหมู่บ้านซีโร่เวส (Zero Waste Village) เป็นต้น
สำหรับกระบวนการสนับสนุน ได้ใช้เครื่องมือ SIPOC ในการวิเคราะห์กระบวนการเดิม (As is process)
ทำให้กระบวนงานทั้งการบริหารงบประมาณ การบริหารทรัพยากรบุคคล และการตรวจสอบภายใน

