Page 47 - การประเมินคุณภาพที่ดินด้านกายภาพสำหรับการวางแผนการใช้ที่ดินลุ่มน้ำสาขาคลองพระสทึง
P. 47
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
37
FAO (1976) ให้ความหมายการประเมินคุณภาพที่ดินว่า เป็นกระบวนการในการประเมินผล
ตอบสนองของที่ดินในการใช้ประโยชน์อย่างเฉพาะเจาะจง การประเมินจะเกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์
ตีความข้อมูลทางด้านสภาพภูมิประเทศ ดิน พืชพันธุ์ ภูมิอากาศ และข้อมูลด้านอื่นๆที่เกี่ยวข้อง เพื่อมา
ท าการแยกแยะและเปรียบเทียบกับชนิดของการใช้ที่ดิน เพื่อท าให้ทราบว่าแต่ละชนิดการใช้ที่ดินจะ
สามารถตอบสนองตามวัตถุประสงค์ที่ก าหนดไว้ได้มากน้อยเพียงใด
Mcrac and Burnham (1981) เสนอว่าที่ดินสามารถประเมินทางตรงได้ โดยการสังเกตจาก
การเจริญเติบโตของพืช ผลลัพธ์ที่ได้ต้องมีความเหมาะสมในพื้นที่ที่เฉพาะเจาะจงและการใช้ที่ดิน
เพียงอย่างเดียว โดยต้องค านึงถึงทรัพยากรธรรมชาติ การประเมินทางตรงผู้ประเมินต้องรวบรวม
ข้อมูลทรัพยากรต่างๆ ข้อมูลปัจจุบันเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ซึ่งการประเมินที่ดินส่วนมากประเมิน
ทางอ้อม โดยมีการประมาณค่าของดินและอิทธิพลของพื้นที่อย่างเฉพาะเจาะจงจึงจะประสบ
ความส าเร็จ การใช้ที่ดินอย่างมีหลักการและคุณภาพของที่ดิน จะสามารถอนุมานจากการสังเกตจาก
คุณสมบัติต่างๆ
ค ารณ (2544) กล่าวว่า ในการประเมินคุณภาพที่ดินจะถือว่าที่ดินเป็นทรัพยากร หรือเป็น
อุปทาน (Supply) ขณะที่การใช้ที่ดินเป็นอุปสงค์ (Demand) ที่ดินแต่ละแห่งจะมีคุณภาพที่ดิน (Land
quality) จ าเพาะตามคุณลักษณะที่ดิน (Land characteristics) ซึ่งประกอบด้วยคุณลักษณะของ
ภูมิอากาศ (Climatic factor) และคุณลักษณะของดิน (Soil characteristics) คุณภาพที่ดินที่ก าหนดขึ้นนี้
ต้องมีอิทธิพลต่อการเจริญเติมโต และระดับของผลผลิตพืช เพื่อที่จะได้มาตรวจวัดว่าสามารถจะปลูก
พืชอะไรได้บ้าง และมีความเหมาะสมหรือข้อจ ากัดด้านใดบ้าง มากน้องเพียงใด เพราะพืชแต่ละชนิด
ต้องการปัจจัยในการเจริญเติบโต (Land-use requirement) แตกต่างกัน
FAO (1976) รายงานว่าการประเมินคุณภาพที่ดินในประเทศต่างๆ ได้มีมาก่อนในปี ค.ศ.
1970 และแต่ละประเทศก็จะมีระบบเป็นของตนเองท าให้เกิดปัญหาในการแลกเปลี่ยนข้อมูลความรู้แก่
กันและกัน องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประปาชาติ (FAO) จึงได้ท าการก าหนดมาตรฐาน
การประเมินให้เป็นหลักสากลขึ้นโดยเชิญผู้เชี่ยวชาญ ทั่วโลกมาประชุมตกลงกันในปี ค.ศ. 1973
จากนั้นได้มีการก าหนดกรอบแนวทางและพิมพ์เป็นเอกสารขึ้นได้ส าเร็จในปี ค.ศ. 1975
ส าหรับประเทศไทยกรมพัฒนาที่ดิน ได้เป็นผู้น าระบบการประเมินคุณภาพที่ดินตาม
หลักการ FAO ดังกล่าวมาใช้อย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2528 อาจกล่าวได้ว่าเป็นหน่วยงานราชการ
หน่วยแรก โดยน ามาใช้วางแผนการใช้ที่ดินระดับจังหวัด โดยเริ่มที่จังหวัดนราธิวาสเป็นจังหวัดแรก
จากนั้นน ามาประยุกต์ใช้กับงานด้านต่างๆของกรม และใช้ระบบดังกล่าวต่อมาจนถึงปัจจุบัน
