Page 46 - การประเมินคุณภาพที่ดินด้านกายภาพสำหรับการวางแผนการใช้ที่ดินลุ่มน้ำสาขาคลองพระสทึง

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
36

3.2 ปัญหาการจัดการที่ดิน

เฉลียว (2532) กล่าวถึง การจัดการที่ดินในพื้นที่การเกษตร เนื่องจากประเทศไทยเป็นประเทศ
เกษตรกรรม ประชากรไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 อาศัยอยู่ชนบทและยึดอาชีพการเกษตร เพื่อด ารงชีวิต

ดังนั้นทรัพยากรที่ดินจึงจ าเป็นสิ่งส าคัญที่เป็นปัจจัยพื้นฐานการผลิต แต่ทรัพยากรดินหรือที่ดินมีปัญหา

ในการใช้ประโยชน์อย่างมากมายจึงจ าเป็นต้องมีการจัดการที่ดี หรือพัฒนาให้มีความสามารถในการ
ผลิตต่อหน่วยพื้นที่ให้สูงขึ้นเพื่อสนองต่อความต้องการของประชาชนที่เพิ่มขึ้น

พิทยากร (2551) รายงานว่าเนื่องจากทรัพยากรที่ดินของประเทศไทยมีจ ากัด มีพื้นที่เพียง 320.7

ล้านไร่ แต่ในจ านวนนี้เป็นดินที่เหมาะสมพอจะน ามาใช้ท านา ท าไร่ และท าสวน ประมาณ 160 ล้าน
ไร่ หรือประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งประเทศ ส่วนที่เหลือเป็นพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมต่อการ

เพาะปลูกประกอบกับการที่ประชากรเพิ่มขึ้นทุกปี ก่อให้เกิดปัญหาด้านการจัดการที่ดินหลายประการ

ปัญหาที่ส าคัญประการหนึ่งคือการใช้ที่ดินที่ไม่เหมาะสมกับสมรรถนะที่ดิน

กองส ารวจและจ าแนกดิน (2541) รายงานว่าการใช้ประโยชน์ที่ดิน ปี พ.ศ. 2541 เปรียบเทียบ
กับความเหมาะสมของที่ดินของประเทศไทย พบว่ามีการใช้ที่ดินที่ไม่ถูกต้อง ตามสมรรถนะที่ดิน

ประมาณ 101.87 ล้านไร่ หรือคิดเป็น 31 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการท านา

ข้าวบนดินที่ไม่เหมาะสม 90.41 ล้านไร่ การปลูกพืชไม้ผล และไม้ยืนต้นบนดินที่ไม่เหมาะสม 17.5
ล้านไร่ และการปลูกพืชไร่บนที่ลาดเขาสูงกว่า 35 เปอร์เซ็นต์ จ านวน 3.95 ล้านไร่ นอกจากนี้ที่ดินบาง

แห่งเหมาะสมที่จะใช้ทางการเกษตร แต่กลับน าไปใช้ประโยชน์ในด้านอื่นๆ เช่น สร้างโรงงาน

อุตสาหกรรมและบ้านจัดสรร

3.3 การประเมินคุณภาพที่ดิน

3.3.1 การประเมินคุณภาพที่ดิน

การประเมินคุณภาพที่ดิน เป็นขั้นตอนส าคัญในการวางแผนการใช้ที่ดิน เนื่องจากสามารถ

แสดงข้อมูลการจัดการที่ดินที่ควรท าในปัจจุบัน และสิ่งใดจะเกิดขึ้นเมื่อปลูกพืชแบบเดิมต่อไป แสดง

แนวทางการปรับปรุงที่ดินที่สามารถท าได้ หากต้องการปลูกพืชเดิมอยู่ ความยั่งยืนในการใช้ประโยชน์
ที่ดินแบบเดิมหรือโอกาสที่ได้ผลตอบแทน รวมทั้งแสดงถึงปัจจัยที่จ าเป็นต้องใช้ในการผลิต เพื่อให้

ได้ผลผลิตในระดับที่ต้องการ

Dent (1985) กล่าวว่า การประเมินคุณภาพที่ดิน เป็นวิธีการศึกษาศักยภาพของที่ดิน เมื่อถูก
น าไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ โดยอาศัยข้อมูลต่างๆ เช่น การส ารวจภาคสนาม ภูมิอากาศ ดิน พืชที่

ปลูก และข้อมูลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องของความต้องการในการใช้ประโยชน์ที่ดิน อย่างไรก็ตามควรมี การ

วิเคราะห์ข้อมูลทางกายภาพ เศรษฐกิจและสังคมควบคู่กัน เพื่อให้การประเมินมีประสิทธิภาพมากขึ้น