Page 106 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

วิจัย คัดเลือกเชื้อราเอนโดไฟต์และศึกษาคุณสมบัติการควบคุมโรคและแมลงในนาข้าว
Research and Selection of Endophytic Fungi and Study of their Antagonistic

and Entomopathogenic Fungal Properties.

ดารารัตน์ โฮตาก้า พนิดา ปรีเปรมโมทย์ และพิมพ์ธิดา เรืองไพศาล

Dararat Hotaka Panida Preepremmot and Pimtida Ruangphisarn
กองเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน กรมพัฒนาที่ดิน กรุงเทพฯ 10900
Division of Soil Biotechnology, Land Development Department, Bangkok 10900

บทคัดย่อ

เชื้อราเอนโดไฟต์จ านวน 50 ไอโซเลต แยกได้จากตัวอย่างดิน บริเวณรอบต้นข้าว ไม้ยืนต้น ไม้ผล และ
พืชสมุนไพร และจากตัวอย่างพืช ได้แก่ ใบ และรากข้าว ที่สถานีพัฒนาที่ดินอุทัยธานี และบ้านป่าอ้อ ต าบล

ป่าอ้อ อ าเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี โดยมี 4 ไอโซเลต ได้แก่ P11 P13 G12 และ W12 ที่สามารถเพาะเลี้ยง

เพิ่มปริมาณในอาหารเลี้ยงเชื้อได้ จึงน ามาทดสอบคุณสมบัติเคลื่อนย้ายเข้าสู่เซลล์รากข้าว และการยับยั้งการ
เจริญของจุลินทรีย์โรคพืช 3 ชนิด ได้แก่ Cercospora oryzae Curvularia lunata และ Colettotrichum

gloeosporiodes ด้วยวิธี dual culture โดย P11 P13 G12 และ W12 มีค่า % CF เท่ากับ 83.33 80.00
66.67 และ 20.00 % ตามล าดับ เชื้อราทั้ง 4 ไอโซเลต มีค่า % PIGR ส าหรับเชื้อโรคพืช C. oryzae และ C.

gloeosporiodes มากกว่า 50.00 % ซึ่งสามารถยับยั้งได้ในระดับปานกลาง ค่า % PIGR ส าหรับเชื้อโรคพืช

C. lunata มากกว่า 60.00 % ซึ่งสามารถยับยั้งได้ในระดับสูง P11 P13 และ G12 มี antagonistic activity
เป็นแบบ mycoparasite W12 มี antagonist activity เป็นแบบ competition จาก % CF จึงน าเชื้อรา P11

P13 และ G12 ตรวจสอบด้วยกล้องจุลทรรศน์และการวิเคราะห์ล าดับเบสบริเวณ ITS ระบุว่า P11 และ P13

คือ Purpureocillium lilacinum และ G12 คือ Penicillium citrinum เชื้อราเอนโดไฟต์ทั้ง 3 ชนิด
6
ความเข้มข้นของสารละลายสปอร์ 1x10 และ 1x10 สปอร์ต่อมิลลิลิตร มีค่าเปอร์เซ็นต์การตายเฉลี่ย (%
7
5
Mortality) ของเพลี้ยกระโดดสีน้ าตาล 100 เปอร์เซ็นต์ โดย P. lilacinum P11 มีค่า LC50 เท่ากับ 3.39x10
สปอร์ต่อมิลลิลิตร LT50 เท่ากับ 3.53 วัน P. lilacinum P13 มีค่า LC50 เท่ากับ 7.24x10 สปอร์ต่อมิลลิลิตร
5
LT50 เท่ากับ 3.96 วันและ P. citrinum G12 มีค่า LC50 เท่ากับ 1.51x10 สปอร์ต่อมิลลิลิตร LT50 เท่ากับ
5
2.88 วัน และเชื้อราทั้ง 3 ชนิด เจริญบนอาหาร Malt Extract Agar (MEA) ได้ดีที่สุด รองลงมาคือ
Sabouraud’s Dextrose Agar (SDA) Potato Dextrose Agar (PDA) และ Czapek Dextrose Agar (CZA)

ตามล าดับ

Key Words: endophytic fungi, antagonist, entomopathigenc fungi

83