Page 109 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
P. 109
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560
2.2 วางเมล็ดข้าวบนส าลีที่ปิดด้วยกระดาษกรอง ในถ้วยพลาสติก ถ้วยละ 10 เมล็ด รหัสตัวอย่างละ 9 ซ้ า
หยดสารละลายเชื้อราจากข้อ 1 ลงบนส าลี 2 มิลลิลิตร ให้น้ าทุกๆ 2 วัน บ่มที่อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส เป็น
เวลา 7-15 วัน
2.3 สุ่มเก็บรากข้าวมาตรวจคุณสมบัติในการ translocate โดยการตัด section รากพืชแบบ
longitudinal section ส่วน seminal root บริเวณใกล้ระบบท่อล าเลียง แล้วจึงน ามาท า wet mount ย้อม
ด้วยสี rose bengal (Saha, 1988) และท าให้สีติดเชื้อราได้ดีขึ้นโดยการ mount slide ด้วยตะเกียงจนกระทั่ง
สีเดือด
2.4 ตรวจดูด้วย light microscope และ transmission electron microscope Hitachi HT 7700
ค่าศักย์ไฟฟ้า 80 kV
2.5 ค านวณค่า Colonization frequency (%CF) จากสมการ
% CF = จ านวนชิ้นส่วนพืชที่พบเชื้อราเอนโดไฟต์ x 100
จ านวนชิ้นส่วนพืชทั้งหมด
3. ทดสอบคุณสมบัติ antagonist กับโรคข้าว
3.1 ศึกษากิจกรรมการยับยั้ง (antagonistic activities) โดยแบ่งเป็น 1) การเป็นปรสิต
(mycoparasite) โดยเส้นใยเจริญคลุมทับเชื้อสาเหตุโรค 2) การแข่งขันครอบครองพื้นที่ (competition) โดย
เส้นใยของเชื้อทั้งสองชนิดเจริญชนกัน และ 3) การสร้างแนวยับยั้ง (inhibition zone) โดยเกิดแนวใสระหว่าง
เชื้อทั้งสองชนิดทดสอบด้วยวิธี dual culture โดยการเพาะเชื้อราโรคข้าวบนอาหาร PDA แล้วใช้ cork borer
ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 5 มิลลิเมตร ตัดวุ้นที่มีเชื้อราโรคข้าวเจริญอยู่ และเชื้อราเอนโดไฟต์มาวางบนอาหาร
PDA จานใหม่ที่ใส่ใน Petri-dish ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 9 เซนติเมตร โดยวางวุ้นที่มีเชื้อราโรคข้าวเจริญอยู่
และเชื้อราเอนโดไฟต์ให้ห่างกัน 6 เซนติเมตร
3.2 สังเกตการเจริญของเชื้อราเอนโดไฟต์ และเชื้อราโรคพืช ถ้าเชื้อราเอนโดไฟต์มีคุณสมบัติในการ
ควบคุมโรค เชื้อโรคข้าวจะไม่เจริญเติบโตบนอาหารเลี้ยงเชื้อหรือเจริญเติบโตได้น้อย หรือเชื้อราเอนโดไฟต์
เจริญคลุมและถูกเข้าท าลาย
3.3 วัดเส้นผ่าศูนย์กลางของเชื้อราโรคพืช เพื่อวิเคราะห์ spherical index (Blumenstein, 2015)
ดังสมการ
spherical index = เส้นผ่าศูนย์กลาง b/ เส้นผ่าศูนย์กลาง a
โดยที่เส้นผ่าศูนย์กลาง a คือ เส้นผ่าศูนย์กลางของเชื้อราโรคพืช ที่อยู่แนวเดียวกับเชื้อราเอนโดไฟต์
เส้นผ่าศูนย์กลาง b คือ เส้นผ่าศูนย์กลางของเชื้อราโรคพืช ด้านตั้งฉากกับเส้นผ่าศูนย์กลาง a
86
