Page 102 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

ไนโตรเจน พบว่า ทุกต ารับการทดลองไม่มีความแตกต่างทางสถิติ มีค่าอยู่ในช่วง 204.67 -326.67 nmol
C H /pot/hr และสังเกตพบว่าการใส่อะโซสไปริลลัมทั้ง 10 ไอโซเลต มีผลให้กิจกรรมการตรึงไนโตรเจนสูงกว่า
2 4
ต ารับควบคุม (Table 3)

ปริมาณธาตุอาหารในต้นข้าว พบว่า การใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมีผลให้ปริมาณไนโตรเจนในต้นข้าวสูงกว่า

ต ารับที่ใส่อะโซสไปริลลัมทุกไอโซเลต มีค่าเท่ากับ 0.91 เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่การใส่เชื้อไอโซเลต KP6/1 ส่งผล
ให้มีปริมาณธาตุเหล็กในต้นข้าวสูงกว่าต ารับการทดลองอื่นๆ มีค่าเท่ากับ 841.33 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (Table 3)

อาจเป็นเพราะสารไซเดอร์โรฟอร์ที่เชื้อผลิตขึ้น

Table3 Organic matter and total nitrogen in soil, SPAD reading, nitrogenase activity in root of

rice, nitrogen, phosphorus, iron and zinc in shoot of rice at 60 days after planting.

Nitrogenase
OM Total N SPAD activity Fe Zn
Treatment N (%) P (%)
(%) (%) reading (nmol (mg kg ) (mg kg )
-1
-1
C H /pot/hr)
2 4
T1control (N-P-K) 0.93 0.46 c 33.93 a 204.67 0.91 a 0.15 560.00 bc 35.67
T2 T4 + P-K 0.98 0.49 bc 31.77 ab 255.00 0.69 b 0.14 481.33 bcde 32.33
T3 T12 + P-K 1.13 0.57 ab 29.57 bc 205.76 0.71 b 0.15 333.00 e 34.00
T4 KP6/1 + P-K 1.12 0.56 ab 30.90 ab 275.00 0.71 b 0.15 841.33 a 36.00
T5 KP6/2 + P-K 1.17 0.58 ab 32.63 a 289.00 0.70 b 0.13 456.00 bcde 34.33
T6 T6/1 + P-K 1.19 0.60 a 30.77 ab 247.00 0.71 b 0.14 352.00 de 34.33

T7 T6/2 + P-K 1.08 0.54 abc 29.10 bc 279.33 0.69 b 0.13 538.00bcd 34.67
T8 CN4/1 + P-K 0.99 0.49 bc 29.33 bc 219.00 0.67 b 0.13 629.33 b 32.00
T9 CN4/2 + P-K 1.14 0.57 ab 27.63 c 315.67 0.66 b 0.14 433.33 cde 31.67
T10 NW1 + P-K 1.12 0.56 ab 30.57abc 262.33 0.68 b 0.14 469.33 bcde 36.67
T11 AY16 + P-K 1.12 0.56 ab 31.30 ab 326.67 0.70 b 0.14 416.00 cde 35.67
F-test ns * ** ns ** ns ** ns

% CV 10.53 10.67 7.00 20.35 10.72 8.54 31.90 8.85

จากผลการทดลองจะสังเกตได้ว่า การใส่อะโซสไปริลลัมช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของข้าวปทุมธานี 1

ด้านความสูง การแตกตอ ความยาวราก และมวลชีวภาพของข้าวได้ไม่แตกต่างกับการใส่ปุ๋ยไนโตรเจน ทั้งนี้

เนื่องจากอะโซสไปริลลัมมีประสิทธิภาพในการตรึงไนโตรเจนจากบรรยากาศให้อยู่ในรูปที่เป็นประโยชน์กับพืช
ซึ่งไนโตรเจนมีบทบาทในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของข้าว ทั้งในระยะการเจริญเติบโตทางต้น ทางใบ

ทางการสืบพันธุ์ และระยะเติมเต็มเมล็ด (Mae, 1997; ยงยุทธ, 2558) นอกจากนี้อะโซสไปริลลัมยังสามารถ
ผลิตฮอร์โมนออกซิน และจิบเบอร์เรลลิน และบางไอโซเลตยังสามารถผลิตสารไซเดอโรฟอร์ได้อีกด้วย ซึ่ง

ประสิทธิภาพของอะโซสไปริลลัมดังกล่าวจะส่งผลให้ความสูง การแตกตอ ความยาวราก และมวลชีวภาพของ

ข้าวเพิ่มมากขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษาของ Hossain et al. (2015) แยกอะโซสไปริลลัมจากดินและราก

79