Page 251 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 251
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
2) ค่าความเป็นกรดด่างในดินจะมีค่าสูงขึ้น เนื่องจากปริมาณของเถ้าหลังการเผาเพิ่มสูงขึ้น
และจากการที่แร่ดินเหนียวสูญเสียสารประกอบไฮดรอกไซด์ ส่งผลให้ดินมีความเป็นด่างมากขึ้น
3) ความหนาแน่นของดินเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการอุดตันของเถ้าที่ทำให้ช่องว่างภายในหรือ
ความพรุนของดินลดลงและส่งผลกระทบให้การซึมผ่านของน้ำลดลง
4) ไฟป่าส่งผลต่อสมบัติการดูดซับน้ำของดิน ลดอัตราการไหลซึมของน้ำในดิน ส่งผลให้
เกิดการเพิ่มอัตราการเกิดน้ำท่าและเพิ่มปริมาณการกัดเซาะของผิวหน้าดิน รวมไปถึงทำให้ความอุดมสมบูรณ์
ในดินลดน้อยลง
5) ความพรุนของดินลดลง เนื่องจากไฟป่าจะส่งผลทำให้เกิดเถ้า และจะไปทำให้ช่องว่างหรือ
รูพรุนในดินลดลง รวมไปถึงทำให้น้ำไม่สามารถแทรกตัวเข้าไปอยู่ในดินได้ในปริมาณที่มากเท่าเดิม
6) ไฟป่าจะเผาทำลายพืชพรรณ เศษวัสดุ กิ่งไม้ และใบไม้ต่าง ๆ บนพื้นดิน ซึ่งเป็นตัวช่วย
รับแรงกระแทกจากเม็ดฝนที่ตกลงมา ส่งผลให้เกิดการชะล้างพังทลายของดินได้มากยิ่งขึ้น
12.5.3.2 ผลกระทบต่อสมบัติทางชีวภาพ
1) ไฟป่าทำให้สิ่งมีชีวิตบริเวณหน้าดิน จุลินทรีย์ดิน รวมไปถึงสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น
แมงและแมลงชนิดต่าง ๆ มีปริมาณลดลง เมื่อจำนวนสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ลดลงจะส่งผลกระทบต่อการหมุนเวียน
ของธาตุอาหาร ความหลากหลาย และมวลชีวภาพ ทำให้ดินขาดแคลนธาตุอาหาร
2) วัฏจักรคาร์บอน วัฏจักรไนโตรเจน และวัฏจักรฟอสฟอรัส จะถูกจำกัดเนื่องจาก
จุลินทรีย์ที่เกี่ยวข้องถูกรบกวน
3) ไฟป่าจะส่งผลต่ออัตราการงอกของเมล็ดพืช ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงค่าความ
เป็นกรดด่างของดินที่ได้จากน้ำชะขี้เถ้า
12.5.3.3 ผลกระทบต่อสมบัติทางเคมี
1) ทำให้ดินเกิดการสูญเสียปริมาณคาร์บอนและฮิวมัสในดินเป็นจำนวนมาก ทั้งนี้จะขึ้นอยู่
กับความรุนแรงของไฟและความแห้งแล้งของพื้นที่ที่เกิดไฟป่า
2) การระเหยของธาตุอาหารในดิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสารประกอบไนโตรเจน เนื่องจากมี
ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและปริมาณสารอินทรีย์ในดินที่เกิดการเผาไหม้
3) ความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวก (Cation Exchange Capacity: CEC) โดยไฟ
จะเผาไหม้อินทรียวัตถุในดินและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของแร่ดินเหนียว ซึ่งอินทรียวัตถุจะเกิดการ
เปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิระหว่าง 100 - 500 องศาเซลเซียส แร่ดินเหนียวจะเกิดการเปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง และ
ค่า CEC จะมีค่าลดลงหลังจากการเกิดไฟป่า โดยเฉพาะบริเวณผิวหน้าดิน
4) ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนจะลดลงขณะเกิดไฟป่า แต่เมื่อเวลาผ่านไปความรุนแรงของไฟ
ป่าลดลงปริมาณอินทรีย์คาร์บอนอาจจะเพิ่มขึ้นได้
5) ค่าการนำไฟฟ้าของดิน (Electrical Conductivity: EC) อาจมีค่าเพิ่มขึ้นหลังจากการ
รวมตัวกันของเกลือที่ละลายอยู่ในดิน ที่ถูกปล่อยออกมาจากการเผาไหม้สารอินทรีย์ แต่ถ้าเกิดการเผาไหม้ที่
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 223
กรมพัฒนาที่ดิน
