Page 249 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 249
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ปัญหาไฟป่าที่เกิดขึ้นในประเทศไทยนั้นส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากคนจุดไฟเผาป่าด้วยวัตถุประสงค์
อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น เผาไร่ หาของป่า ล่าสัตว์ และเลี้ยงสัตว์ เป็นต้น ดังภาพที่ 4 หรืออาจเกิดจากความ
ประมาท เลินเล่อ ขาดความรับผิดชอบ หรือทัศนคติที่ไม่ถูกต้องต่อปัญหาไฟป่าและจากการแปลภาพถ่าย
ดาวเทียมในปี 2543 ประเทศไทยมีป่าไม้ 107,531,243 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 33.53 ของพื้นที่ประเทศ และ
จากรายงานของหน่วยงานควบคุมไฟป่าในช่วงเดือนตุลาคม 2544 ถึงเดือนเมษายน 2545 พบว่ามีการเกิดไฟป่า
จำนวน 7,681 ครั้ง พื้นที่ป่าถูกไฟไหม้ทั้งหมด 149,886 ไร่ หรือประมาณร้อยละ 0.14 ของพื้นที่ป่าทั่วประเทศ ซึ่ง
ก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจหลายพันล้านบาท (กรมควบคุมมลพิษ, 2548) นับว่ามีนัยสำคัญของการ
พัฒนาเศรษฐกิจในรูปแบบของการเข้าไปใช้ประโยชน์พื้นที่ในป่ากระทั่งเสียสมดุลและเกิดความเสื่อมโทรมของ
ทรัพยากรป่าไม้ ปรากฏการณ์ไฟป่าที่เคยเกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่ออากาศแห้งแล้งจึงเปลี่ยนไปจากวงจร 10 ปี
ครั้ง กลายเป็นเกิดบ่อยขึ้นแทบทุกปีและถูกซ้ำเติมด้วยการกระทำของมนุษย์ในปัจจุบันจนทำให้ป่าไม้ไม่สามารถ
ฟื้นตัวได้
ภาพแสดงปัญหาไฟป่าที่เกิดขึ้นในประเทศไทยส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากฝีมือมนุษย์
ที่มา : เชียงใหม่นิวส์ (2562)
จากการติดตามตรวจสอบคุณภาพอากาศของกรมควบคุมมลพิษและการเก็บรวบรวมข้อมูล
ภาพถ่ายดาวเทียมเพื่อใช้ในการติดตามหมอกควัน พบว่าประเทศไทยได้รับผลกระทบจากหมอกควันใน 2
ช่วงเวลาตามอิทธิพลของสภาพอุตุนิยมวิทยาและความถี่/ความหนาแน่นของการเผาในที่โล่ง คือ ช่วงระหว่าง
เดือนมิถุนายน ถึงเดือนสิงหาคม ซึ่งเป็นช่วงหน้าแล้งของประเทศอาเซียนในเขตใต้เส้นศูนย์สูตรและช่วง
ระหว่างเดือนธันวาคมถึงเดือนเมษายน ซึ่งเป็นช่วงหน้าแล้งของภูมิภาคอินโดจีน ในช่วงเวลาดังกล่าวเกษตรกร
จะทำการเผาเศษวัสดุเพื่อเตรียมพื้นที่สำหรับการทำเกษตรในฤดูฝน ความแห้งแล้งและความชื้นในอากาศต่ำ
ส่งผลให้ความถี่ของการเกิดไฟป่าเพิ่มสูงขึ้นทั้งในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน สภาวะอากาศนิ่งเช่นนี้ทำ
ให้ฝุ่นละอองที่เกิดขึ้นสามารถแขวนลอยอยู่ในบรรยากาศได้นานไม่ตกลงสู่พื้นดิน บริเวณพื้นที่ในจังหวัดทาง
ภาคเหนือ ภาคตะวันตก ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือจึงมักพบการเพิ่มขึ้นของปริมาณฝุ่นละออง
ขนาดเล็กในช่วงเวลาดังกล่าว
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 221
กรมพัฒนาที่ดิน
