Page 256 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 256
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ประโยชน์ในภาคเกษตรกรรม ภาคอุตสาหกรรมและพลังงาน และการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนอย่างเป็น
ระบบ โดยการสนับสนุนของภาครัฐและเอกชนตั้งแต่รวบรวมเศษวัสดุมัดฟ่อน ขนส่งจากต้นทางถึงปลายทาง ให้
เป็นไปในลักษณะเดียวกันกับการบริหารจัดการขยะเพื่อความสะดวกในการจัดเก็บได้ทุกวัน จึงควรบริหาร
จัดการเศษพืชมัดฟ่อนเพื่อเป็นรายได้ย้อนกลับให้กับเกษตรกรได้ทุกวันเช่นกัน แต่ปัญหาเชิงโครงสร้างคือ
หน่วยงานใดที่จะเป็นผู้ริเริ่มการดำเนินโครงการนี้ให้เกิดขึ้นจริง แผนงานการเปลี่ยนเศษพืชเป็นทรัพย์ให้
เกษตรกรมีรายได้เพิ่ม ลดการซ้ำเติมคุณภาพอากาศจากการเผาเศษวัสดุทางการเกษตรในไร่นา จะเป็น
ทางออกของปัญหาสารก่อมลพิษทางอากาศ PM2.5 ในภาคเกษตรที่รอการเริ่มคิดเริ่มทำไปพร้อม ๆ กันอย่าง
เป็นระบบ ซึ่งแนวทางต่าง ๆ สรุปดังภาพ
ภาพแสดงแนวทางการบริหารจัดการเพื่อเพิ่มมูลค่าเศษวัสดุทางการเกษตร
ที่มา : จากการประมวลผลข้อมูลปริมาณเศษวัสดุทางการเกษตรจากพืช 3 ชนิด
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องดังกล่าวและเร่งผลักดันขับเคลื่อนถึง
ความสำคัญการสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากผลผลิตทางการเกษตรส่วนเกิน รวมถึงสนับสนุนให้มีการนำ
วัตถุดิบเหลือทิ้งทางการเกษตรมาใช้ในอุตสาหกรรมและพลังงานที่เกี่ยวข้องเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม นอกจากนี้ มี
การจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้เกิดประโยชน์ในไร่นาและชุมชน ลดการเผาวัสดุเหลือใช้ และส่งเสริม
การเพิ่มมูลค่าจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาใช้เป็นปัจจัยการผลิตและพลังงานชีวมวล อาทิ การไถกลบวัสดุ
ทางการเกษตรหรือเศษซากพืช เพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน การผลิตปุ๋ยอินทรีย์เพื่อทดแทนปุ๋ยเคมีการ
ใช้เศษวัสดุการเกษตรมาใช้เลี้ยงสัตว์การใช้ประโยชน์เป็นพลังงานทดแทน หรือเป็นวัตถุดิบในการผลิตพลังงาน
ชีวมวล
ดังนั้น เพื่อให้เกิดการบริหารจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรอย่างครบวงจรในระดับพื้นที่ จึงให้
ความสำคัญในการผลักดัน 9 ทางเลือกจัดการเศษวัสดุทางการเกษตร 3R Model : เปลี่ยนพฤติกรรม
(Re-Habit) โดยมุ่งเน้นให้เกษตรกรใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อลดต้นทุนการผลิต และเพิ่ม
มูลค่าจากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร รวมถึงการพัฒนาแนวทางการจัดการวัสดุเหลือใช้ให้เกิดการหมุนเวียน
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนผลักดันให้เกษตรกรและชุมชนมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน
228 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน
