Page 244 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

อากาศในบรรยากาศทั่วไป (ภายนอกอาคาร) สูงถึง 4.2 ล้านคน ในขณะที่มลพิษทางอากาศในครัวเรือนจาก
การใช้เชื้อเพลิงธรรมชาติเพื่อประกอบอาหาร ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 3.8 ล้านคน นอกจากนี้ยังพบว่า

การเสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศมากกว่า 90% มักเกิดขึ้นในประเทศที่มีรายได้น้อยและปานกลาง ส่วนใหญ่
พบอยู่ในทวีปเอเชียและทวีปแอฟริกา รวมทั้งประเทศที่มีรายได้น้อยและปานกลางในทวีปยุโรปและทวีป

อเมริกาอีกด้วย

ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (ปี 2018) ระบุว่าประชากรประมาณ 3 พันล้านคน ซึ่งมากกว่า
40% ของประชากรโลก ยังไม่สามารถเข้าถึงเชื้อเพลิงและเทคโนโลยีสะอาดในการประกอบอาหารภายใน

ครัวเรือน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมลพิษทางอากาศในครัวเรือนโดยเฉพาะในแถบทวีปแอฟริกา และทะเลทราย

สะฮารา ซึ่งองค์กรอนามัยโลกตระหนักดีว่ามลพิษทางอากาศเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของโรคไม่ติดต่อ
(Noncommunicable Diseases: NCDs) ก่อให้เกิดการเสียชีวิตจากโรคหัวใจในผู้ใหญ่ประมาณ 1 ใน 4 จาก

โรคหลอดเลือดสมอง จากโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง รวมทั้งมะเร็งปอด แหล่งที่มาของฝุ่นละออง ได้แก่ การใช้
พลังงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพของครัวเรือน ภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรม การขนส่ง และโรงไฟฟ้าถ่าน

หิน และในบางภูมิภาคเกิดจากฝุ่นทราย

และทะเลทราย นอกจากนี้ยังพบว่าการเผาขยะ และการเผาป่า ยังเป็นสาเหตุของการเกิดมลพิษอากาศอีกด้วย ทั้งนี้
มลพิษอากาศส่งผลให้คุณภาพอากาศไม่ดีมากน้อยเพียงใดนั้น ยังขึ้นกับสภาพของอุตุนิยมวิทยาและฤดูกาล จึงเริ่มมี

การเรียกร้องการดำเนินงานของภาครัฐในการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศที่ยั่งยืน โดยมีการประสานงานประเทศ
ต่าง ๆ ทั่วโลกทุกระดับ ทั้งการขนส่ง การผลิตและการใช้พลังงานหมุนเวียนที่มีประสิทธิภาพ การปรับปรุงคุณภาพ

เชื้อเพลิงต่าง ๆ รวมไปถึงการวางผังเมือง และการพัฒนาพื้นที่ชนบท (กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข, 2564)

12.4 สถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM ) ในประเทศไทย
2.5
ปัญหามลพิษทางอากาศจากฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM.เป็นปัญหาที่สำคัญของประเทศ

ไทย และเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน ซึ่งจากผลการติดตามคุณภาพอากาศ

โดยสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศอัตโนมัติของกรมควบคุมมลพิษ ระหว่างปี พ.ศ. 2556 - 2562 พบว่า
สถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM,) เฉลี่ย 24 ชั่วโมง มีค่าเกินเกณฑ์มาตรฐานเฉพาะในช่วง

ต้นปี (เดือนมกราคมถึงเมษายน) และปลายปี (เดือนตุลาคมถึงธันวาคม)ซึ่งพื้นที่ที่มีปัญหามลพิษทางอากาศ
ส่วนใหญ่ จะเป็นพื้นที่เขตเมืองที่มีการจราจรและการขนส่งหนาแน่น โดยเฉพาะกรุงเทพมหานครและ

ปริมณฑล พื้นที่ที่มีการเผาในที่โล่ง เช่น พื้นที่ภาคเหนือตอนบน และพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากหมอกควันข้าม

พรมแดนที่เห็นได้ชัดเจน เช่น พื้นที่ภาคใต้ เป็นต้นฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM.,เป็นอนุภาคขนาด
เล็กที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 2.5 ไมโครเมตรเปรียบเทียบอย่างง่ายคือมีขนาดประมาณ 1 ใน 25 ของเส้น

ผ่านศูนย์กลางเส้นผมมนุษย์ ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนจึงเป็นภัยด้านสิ่งแวดล้อมที่คุกคามสุขภาพ

ของประชาชน หากประชาชนได้รับสัมผัสหรือหายใจเอาฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน(PM.) เข้าสู่
ร่างกาย ด้วยความเล็กของฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนนี้จะสามารถแพร่กระจายเข้าสู่ทางเดินหายใจ

216 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน