Page 240 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 240
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ปัจจุบัน คือ ฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน และฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน ซึ่งมี
รายละเอียด ดังต่อไปนี้
1) ฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน (PM10) ฝุ่นประเภทนี้เกิดจากรถประจำทางและ
รถบรรทุกที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล บางส่วนมาจากโรงงานอุตสาหกรรม ส่วนมากจะพบอยู่ทั่วไปในเขตเมือง
อุตสาหกรรม และกึ่งชนบท หากมีปริมาณสูงจะมีผลต่อสุขภาพของประชาชน เนื่องจากมีขนาดเล็กพอที่จะเข้าสู่
ระบบทางเดินหายใจส่วนล่างและถุงลมปอดของมนุษย์ได้ ส่งผลให้เกิดโรคทางเดินหายใจ โรคปอดต่าง ๆ เกิดการ
ระคายเคืองและทำลายเยื่อหุ้มปอด หากได้รับในปริมาณมากเป็นเวลานานจะเกิดการสะสมทำให้เกิดพังผืดและ
เป็นแผลได้ ทำให้การทำงานของปอดลดลง ความรุนแรงจะขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของฝุ่นละอองนั้น ๆ
2) ฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน (PM2.5) สามารถดูดซึมเข้าสู่เม็ดเลือดแดงได้
โดยตรง เนื่องจากเม็ดเลือดแดงมีขนาด 5 ไมครอน มีขนาดใหญ่กว่า PM2.5 ถึงสองเท่า ดังภาพที่ 9 ซึ่งเป็น
อันตรายต่อชีวิตเมื่อเข้าสู่ร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นอาการเคืองตา คันคอ คัดจมูก ไอ จาม บางคนอาจเกิดอาการ
เลือดออกในโพรงจมูกหรือเลือดกำเดาไหลจากการได้รับฝุ่นละอองเข้าไปเป็นจำนวนมากในระยะเวลาสั้น ๆ
และหากได้รับฝุ่นละอองติดต่อกันเป็นเวลานานจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งปอด
โรคหัวใจและหลอดเลือด ส่วนผู้ที่มีปัญหาสุขภาพและมีโรคประจำตัว เช่น โรคมะเร็งที่เกี่ยวกับทางเดินหายใจ โรค
ปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคภูมิแพ้เกสรดอกไม้ โรคหัวใจและหลอดเลือด การเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ โรคหอบหืด
หรือผู้สูงอายุและบุคคลที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ การได้รับฝุ่นละอองในอากาศจะไปเพิ่มความรุนแรงของอาการป่วย
และเพิ่มความเสี่ยงในการเสียชีวิต การได้รับฝุ่นละอองเป็นเวลานานไม่เพียงแต่จะเป็นสาเหตุของโรคที่เกี่ยวกับ
ระบบทางเดินหายใจเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อสมองจนอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคอัลไซเมอร์ ภาวะ
สมองเสื่อม (Demantia) และอาการสมองฝ่อ (Brain Atrophy) รวมทั้งอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค
ทางจิตเวช เช่น โรคซึมเศร้า โรคไบโพลาร์ โรคทางบุคลิกภาพ (Personality Disorder) และโรคจิตเภท
(Schizophrenia) รวมถึงการได้รับฝุ่นละอองตั้งแต่อายุยังน้อยอาจส่งผลต่อพัฒนาการของเด็กจนทำให้เกิดภาวะ
สมาธิสั้น (ADHD) และภาวะการปรับตัวผิดปกติในเด็ก (บริษัท ไทยแวร์ คอมมิวนิเคชั่น จำกัด, 2563)
ภาพแสดงการเปรียบเทียบฝุ่นขนาดต่าง ๆ
ที่มา : กรมอนามัย (2558)
212 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน
