Page 237 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

3) ฝน (Rain) ฝนที่ตกลงมาจะช่วยชะล้างเอาสิ่งสกปรกที่แขวนลอยและสะสมในชั้น

บรรยากาศให้ตกลงมาสู่พื้นดินได้ อย่างไรก็ตามน้ำฝนเป็นตัวทำละลายที่ดี จึงสามารถรวมตัวกับก๊าซชนิดต่าง ๆ
ที่อยู่ในอากาศได้ เช่น การรวมตัวกับซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO ) กลายเป็นกรดกำมะถัน (H SO ) ส่งผลให้เกิด
2
4
2
การกัดกร่อนโลหะต่าง ๆ
4) ความชื้น (Humidity) บริเวณที่มีความชื้นสูง ๆ จะทำให้เกิดการรวมตัวกันระหว่างควัน
(Smoke) กับหมอก (Fog) เกิดเป็นหมอกควัน (Smog) ทำให้ทัศนวิสัยการมองเห็นไม่ชัดเจน ก่อให้เกิดปัญหา

อุปสรรคในการสัญจรทั้งทางบกและทางอากาศ นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนใน
พื้นที่ได้

12.1.1.2 ปัจจัยด้านภูมิประเทศ

1) พื้นที่ราบจะช่วยทำให้สารมลพิษที่ลอยตัวในบรรยากาศถูกพัดพาถ่ายเทได้ง่าย
2) พื้นที่ที่มีภูเขาล้อมรอบหรือพื้นที่ที่เป็นแอ่งกระทะ ทำให้เกิดการสะสมของสารมลพิษใน

อากาศได้มากและทำให้เกิดสภาวะอุณหภูมิหวนกลับ (Temperature Inversion) ได้ง่าย

3) พื้นที่ที่เป็นหุบเขา ส่งผลให้การไหลถ่ายเทของสารมลพิษในอากาศเป็นไปได้ยาก เพราะการ
ไหลเวียนของอากาศที่จะพัดพาทำให้ฟุ้งกระจายมีน้อย

12.1.1.3 ลักษณะแหล่งกำเนิด

แหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศมีที่มาจาก 2 ประเภท ได้แก่ แหล่งกำเนิดตามธรรมชาติ
(Natural Sources) เช่น ไฟป่า แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด กระบวนการย่อยสลายซากพืชซากสัตว์โดย

จุลินทรีย์ เป็นต้น และแหล่งกำเนิดจากกิจกรรมของมนุษย์ (Man-Made Sources) แบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ ดังนี้
1) แหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศที่อยู่กับที่ (Point Sources) ได้แก่ การปลดปล่อยมลพิษจาก

โรงงานอุตสาหกรรม ไอระเหยจากคลังน้ำมันและสถานีบริการน้ำมัน เป็นต้น
2) แหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศที่เคลื่อนที่ได้ (Mobile Sources) ได้แก่ มลพิษจาก

ยานพาหนะประเภทต่าง ๆ เช่น รถยนต์ รถบรรทุก เรือ เครื่องบิน เป็นต้น

3) มลพิษทางอากาศที่ไม่มีแหล่งกำเนิดที่แน่นอน (Non-Point Sources) ได้แก่ การเผาขยะ
การเผาในที่โล่ง การลักลอบเผาป่า การเผาเศษวัสดุทางการเกษตร ฝุ่นละอองจากพื้นดินที่ถูกพัดพาโดยลม

เป็นต้น (กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, 2557)

12.1.2 สารมลพิษทางอากาศที่สำคัญ

สารมลพิษทางอากาศที่เกิดจากกระบวนการผลิต อุตสาหกรรม และการเผาไหม้เชื้อเพลิง
ในปัจจุบัน พบว่ามีการระบายออกสู่บรรยากาศเพิ่มมากขึ้นทุกปีตามปริมาณการใช้เชื้อเพลิงที่เพิ่มขึ้น โดยสาร

มลพิษทางอากาศที่สำคัญ ได้แก่ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ก๊าซออกไซด์ของไนโตรเจน ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์

และฝุ่นละออง เป็นต้น
12.1.2.1 ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) เป็นก๊าซที่ไม่มีสีรสและกลิ่นเบากว่าอากาศทั่วไป

เล็กน้อยเมื่อหายใจเข้าก๊าซนี้จะรวมตัวกับเฮโมโกลบินในเม็ดเลือดแดงได้มากกว่าก๊าซออกซิเจนประมาณ 200 - 250

คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 209

กรมพัฒนาที่ดิน