Page 233 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ปุ๋ยอินทรีย์มีส่วนในการเพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดิน เป็นปุ๋ยที่ได้จากส่วนของซากพืช ซากสัตว์ที่

เน่าเปื่อยสลายตัวแล้ว เช่น มูลสัตว์ (ปุ๋ยคอก) ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยเทศบาล ปุ๋ยพืชสด เป็นต้น การใส่ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับ
ปุ๋ยเคมีจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยของพืชได้ดีขึ้น และยังช่วยทำให้ดินร่วน ดูดซับน้ำและธาตุอาหารไว้

ได้มากขึ้น การใส่ปุ๋ยอินทรีย์ทำได้สะดวก สามารถคลุกกับปุ๋ยเคมี ใส่พร้อมในเวลาเดียวกัน ส่วนปริมาณที่
จะใช้นั้นขึ้นอยู่กับปุ๋ยเคมีแต่ละชนิด ในทางปฏิบัตินิยมใช้ปุ๋ยอินทรีย์กับไม้กระถางและพื้นที่เพาะปลูกแปลง

ขนาดเล็ก เช่น ไม้ดอกไม้ประดับ และผักสวนครัว ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 200-250 กิโลกรัม ต่อพื้นที่เพาะปลูก
100 ตารางเมตร ไม้ผลไม้ยืนต้นใส่ 20-30 กิโลกรัมต่อต้น โรยให้ทั่วรัศมีทรงพุ่ม

11.7.4 การใช้ปุ๋ยเคมี
1) การใช้ปุ๋ยสำหรับพืชผักสวนครัว

กรณีการใช้ปุ๋ยเกรดผสมชนิดเดียว ให้แบ่งใส่ 2 ครั้ง

ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งหลังจากถอนแยกหรือย้ายกล้าแล้วประมาณ 5 วันหรือเมื่อ
ต้นกล้าตั้งตัวดีแล้ว

ครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยอีกครึ่งหนึ่งที่เหลือหลังจากครั้งแรกประมาณ 10 วัน
กรณีใช้ปุ๋ยเดี่ยวหรือแม่ปุ๋ย ให้ใส่ปุ๋ยฟอสฟอรัสและปุ๋ยโพแทสเซียม เมื่อเตรียมดินก่อนปลูกหรือ

ย้ายกล้า ส่วนปุ๋ยไนโตรเจนให้ใส่ 2 ครั้ง เช่นเดียวกันกับการใช้ปุ๋ยเกรดผสม การใส่ปุ๋ยหลังจากการปลูกพืช
แล้ว กระทำได้โดยการโรยให้ทั่วแปลงหรือร่อง ต้องระวังอย่าให้ปุ๋ยค้างอยู่ที่ใบพืช เพราะจะทำให้ใบพืชถูกปุ๋ย

เหี่ยวเป็นรอยไหม้

2) การใช้ปุ๋ยสำหรับนาข้าว
กรณีใช้ปุ๋ยเกรดผสม ให้แบ่งใส่เป็น 2 ครั้ง

ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งก่อนปักดำ 1 วัน
ครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยอีกครึ่งหนึ่งที่เหลือโดยใส่หลังจากครั้งแรก ประมาณ 35 วัน

กรณีใช้ปุ๋ยเกรดผสมร่วมกับการใส่ปุ๋ยไนโตรเจน เช่น แอมโมเนียมซัลเฟต แอมโมเนียมคลอไรด์
หรือยูเรีย ให้ใส่ปุ๋ยเกรดผสมทั้งหมดก่อนปักดำ 1 วัน แล้วจึงใส่ปุ๋ยไนโตรเจนส่วนที่ต้องการใช้เพิ่มเติมเป็นปุ๋ย

แต่งหน้าหลังจากปักดำประมาณ 40 วัน

3) การใช้ปุ๋ยสำหรับพืชไร่
พืชไร่ โดยทั่วไปอาศัยน้ำฝนและมีฤดูเพาะปลูกสั้น การใส่ปุ๋ยสำหรับพืชไร่ ถ้าเป็นปุ๋ยเกรดผสม

ชนิดเดียวนิยมใส่เมื่อเตรียมดินก่อนปลูกพืช ถ้าต้องการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนเพิ่มให้ใส่หลังจากปลูกพืชแล้วประมาณ
1 เดือน เนื่องจากดินที่ปลูกพืชไร่ส่วนใหญ่เป็นดินร่วนหรือดินทราย การใส่ปุ๋ยให้ได้ผลดีนั้นถ้าดินมีธาตุอาหาร

พืชอยู่ใน “ระดับปานกลาง” จะใช้วิธีหว่านแล้วคลุกเคล้าให้ทั่วกับดินหรือใส่ระหว่างแถวปลูกพืชแล้วกลบ
แต่ถ้าดินมีธาตุอาหารพืชอยู่ใน “ระดับต่ำ” ควรใส่ปุ๋ยเป็นแนวระหว่างแถวปลูกพืช ส่วนการใส่ปุ๋ยไนโตรเจน

แต่งหน้านั้นควรใส่เป็นแถวข้างต้นพืชหรือหยอดข้างต้นแล้วกลบ

4) การใช้ปุ๋ยสำหรับไม้ยืนต้นและไม้ผล
(1) บริเวณพื้นที่ที่มีน้ำชลประทานตลอดปี แบ่งใส่ปุ๋ย 2 ครั้ง

ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งหลังจากเก็บผลผลิตและตัดแต่งกิ่งแล้ว
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 205

กรมพัฒนาที่ดิน