Page 232 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

(1) บริเวณพื้นที่ที่มีน้ำชลประทานตลอดปี แบ่งใส่ปุ๋ย 2 ครั้ง

ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งหลังจากเก็บผลผลิตและตัดแต่งกิ่งแล้ว
ครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยอีกครึ่งหนึ่งที่เหลือหลังจากการใส่ครั้งแรกประมาณ 3-4 เดือน

(2) บริเวณพื้นที่ที่อาศัยน้ำฝน แบ่งใส่ปุ๋ย 2 ครั้ง

ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งในต้นฤดูฝน (ประมาณเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน)
ครั้งที่ 2 ใส่ปลายฤดูฝน (ประมาณเดือนตุลาคม) หรือใส่หลังจากการใส่ปุ๋ยครั้ง

ที่ 1 ประมาณ 3-4 เดือน
ปริมาณที่แนะนำสำหรับไม้ยืนต้นหรือไม้ผลนี้เป็นปริมาณปุ๋ยต่อต้นต่อปี สำหรับต้นไม้อายุตั้งแต่

5 ปี ขึ้นไป ถ้าเป็นต้นไม้ที่เริ่มปลูกหรืออายุน้อยกว่า 5 ปี ให้ลดปริมาณปุ๋ยลงตามส่วนของแต่ละปี เช่น แนะนำ

ให้ใส่ปุ๋ยเคมี 1 กิโลกรัม (10 ขีด) ถ้าเป็นไม้เริ่มปลูกปีแรกก็ใส่ปุ๋ยเคมีเพียง 2 ขีด/ต้นต่อปี ถ้าเป็นไม้อายุ 3 ปี
ใส่ปุ๋ยเคมี 6 ขีด/ต้นต่อปี วิธีใส่ปุ๋ยไม้ยืนต้นหรือไม้ผลให้ได้ผลดี โดยใช้ไม้หรือเสียมเจาะดินรอบ ๆ รัศมีของทรง

พุ่มลึกประมาณ 15-20 เซนติเมตร ต้นละ 5-10 หลุม แบ่งปุ๋ยเคมีใส่ให้ทั่วถึง แล้วกลบดินปากหลุมไว้หรือ

พรวนดินตื้นๆ รอบๆ รัศมีทรงพุ่ม แล้วโรยปุ๋ยและกลบปุ๋ยก็สามารถกระทำได้ โดยปฏิบัติเช่นเดียวกันแต่ต้อง
ระวังอย่าพรวนดินลึกจนเกินไปจะทำให้รากพืชกระทบกระเทือนหรือขาดได้

5) การใช้ปุ๋ยสำหรับสนามหญ้าหรือทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์

ใส่ปุ๋ยหลังตัดหญ้าหรือหลังจากปล่อยสัตว์เข้าไปกิน ปริมาณปุ๋ยที่ใส่แต่ละครั้งก็แบ่งเป็นส่วนๆ
จากปริมาณที่แนะนำให้ใช้ต่อปี ตามจำนวนครั้งที่ตัดหญ้าหรือที่ปล่อยสัตว์เข้ากินไปในแต่ละปี
11.7.1 การใช้ปุ๋ยเคมีตามอัตราที่แนะนำจากผลการวิเคราะห์ดิน

บุคลากรของกรมพัฒนาที่ดิน จะให้คำแนะนำเป็นปริมาณปุ๋ยเคมีหรือปุ๋ยวิทยาศาสตร์ ที่ใช้

สำหรับดินและพืชแต่ละชนิดที่คาดว่าจะให้ผลผลิตสูงสุด ดังนั้น การใช้ปุ๋ยจริง ๆ จะต้องคำนึงถึงผลกำไร ซึ่ง

ขึ้นอยู่กับราคาผลผลิต ราคาปุ๋ย และค่าใช้จ่ายในการผลิตอื่น ๆ ถ้าราคาพืชผลต่ำ หรือต้นทุนการผลิตสูงก็ลด
ปริมาณปุ๋ยที่จะใช้ลง แต่ปริมาณปุ๋ยเคมีที่ใช้ไม่ควรต่ำกว่าร้อยละ 60 ของปริมาณปุ๋ยที่แนะนำ ให้ใส่ปุ๋ยที่

แนะนำไว้ติดต่อกัน 3-4 ปี ต่อจากนั้นอีก 2-3 ปี ต่อไปให้ลดปริมาณปุ๋ยลงเหลือ 2/3 หรือ 1/2 ส่วน ควรเก็บ
ตัวอย่างดินส่งไปตรวจใหม่ทุกๆ 3-4 ปี จะทำให้การใช้ปุ๋ยและการปรับปรุงดินได้ถูกต้องยิ่งขึ้น

11.7.2 การใส่ปูนเมื่อดินเป็นกรด
เมื่อดินเป็นกรดและได้รับคำแนะนำให้ใส่ปูนเพื่อปรับปรุงดินและลดความรุนแรงของความเป็น

กรดของดิน วัสดุปูนแต่ละชนิดมีความแตกต่างกัน จึงควรทำความเข้าใจบ้าง ดังนี้

“ปูน” ในการเกษตร หมายถึง สารที่ใส่ในดินแล้วสามารถลดปริมาณกรดในดิน วัสดุปูนที่ใช้ทั่วๆไป

ได้แก่ หินปูนบด ปูนขาว ปูนมาร์ล ปูนโดโลไมต์ เป็นต้น ควรเลือกปูนที่หาได้ง่ายและราคาถูก โดยเทียบจาก
ปริมาณความต้องการปูนดังนี้

ปริมาณความต้องการปูนของดิน 100 กิโลกรัม เทียบเท่ากับหินปูนบด 105 กิโลกรัม ปูนขาว
75 กิโลกรัม ปูนมาร์ล 120 กิโลกรัม และปูนโดโลไมต์ 108 กิโลกรัม

11.7.3 ปุ๋ยอินทรีย์

204 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน