Page 28 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย
P. 28
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
(2) คุณภาพของวัสดุปูนทางการเกษตร วัสดุปูนเพื่อการเกษตร มีหลายชนิดดังกล่าว
ข้างต้น ซึ่งปูนแต่ละชนิดจะมีคุณสมบัติในการปรับปรุงดินแตกต่างกันไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของวัสดุปูนที่
แตกต่างกัน เนื่องจากปัจจัยต่อไปนี้
(i) ค่าการทำให้เป็นกลางของปูน (total neutralizing power: TNP) วัสดุปูนทาง
การเกษตรมีอยู่หลายชนิด จึงต้องมีการเปรียบเทียบค่าการทำให้เป็นกลางของปูนให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน โดย
กำหนดให้ปูนในสภาพของแคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO3) ที่บริสุทธิ์มีค่าการทำให้เป็นกลางเป็น 100 เปอร์เซ็นต์
แล้วเปรียบเทียบกับปูนในรูปอื่นๆ ที่น้ำหนักเท่ากันจะสามารถทำให้เป็นกลางได้กี่เปอร์เซ็นต์ของแคลเซียม
คาร์บอเนต หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ค่าสมมูลแคลเชียมคาร์บอเนต (calcium carbonate equivalent: CCE)
(ตาราง 2.3)
(ii) ความหยาบละเอียดของวัสดุปูน ขนาดของปูนมีผลต่อความเร็วในการทำปฏิกิริยา
ของปูนกับดิน ปูนที่มีความละเอียดมากจะมีประสิทธิภาพสูง ถ้าขนาดของปูนยิ่งเล็กจะยิ่งดี เพราะมีโอกาสที่จะ
สัมผัสกับดินได้มากขึ้น แต่ทำให้ต้นทุนในการผลิตเพิ่มขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม ในการใช้วัสดุปูนเพื่อการเกษตร
โดยทั่วไป ควรใช้วัสดุปูนที่มีขนาดแตกต่างกัน ทั้งนี้เพราะว่าในส่วนที่ละเอียดจะทําปฏิกิริยาได้รวดเร็ว ส่วนที่หยาบ
ขึ้นมาจะค่อยๆ ทำปฏิกิริยากับดินอย่างช้าๆ และดําเนินไปได้เป็นเวลานานๆ ทําให้ไม่ต้องใส่ปูนบ่อย
ตารางที่ 2.3 ค่าสมมูลแคลเชียมคาร์บอเนต (calcium carbonate equivalent - CCE) ของวัสดุปูนทาง
การเกษตร
วัสดุปูน CCE (%)
ปูนเผา (calcium oxide (CaO)) 150-175
ปูนขาว (calcium hydroxide (Ca(OH)2) 120-135
หินปูนบด (calcium carbonate (CaCO3)) 98
โดโลไมต์ (calcium-magnesium carbonate) 95-108
คัลไซต์ (calcium carbonate (CaCO3)) 100
ปูนมาร์ล (marl) 80-90
หินปูนฝุ่น (calcium carbonate (CaCO3)) 70-104
เปลือกหอยเผา (calcium oxide (CaO)) 104
ที่มา: ดัดแปลงจากเจริญและรสมาลิน (2542); Uchida and Hue (2000)
(iii) คุณภาพของวัสดุปูนที่พบตามแหล่่งต่างๆ วัสดุปูนชนิดเดียวกันจะมีประสิทธิภาพ
ในการปรับความเป็นกรดได้แตกต่างกันตามแหล่งการเกิดของปูนชนิดต่างๆ เช่น สภาพการเกิด การสะสมและ
ระดับความลึก ปูนที่อยู่ระดับลึกมากๆ จะมีความบริสุทธิ์มากและมีประสิทธิภาพสูง มีความสามารถในการแก้ความ
เป็นกรดของดินได้ดีกว่าปูนในระดับตื้น
16 สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน
