Page 11 - การใช้ประโยชน์ของชุดตรวจดินภาคสนามสำหรับให้คำแนะนำปุ๋ยในการปลูกผักในพื้นที่โครงการหลวง
P. 11
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
1
หลักการและเหตุผล
การปลูกผักให้ได้ผลผลิตที่มีทั้งปริมาณ คุณภาพ และเป็นที่ต้องการของตลาดนั้นจะต้องมีการวาง
แผนการจัดการให้เหมาะสมโดยเฉพาะในเรื่องของการจัดการดิน ทั้งนี้เพราะการจัดการดินนั้นส่งผล
โดยตรงต่อปริมาณ คุณภาพของผลผลิตรวมไปถึงต้นทุนในการผลิต
ส าหรับผักที่ปลูกในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงต่าง ๆ ซึ่งอยู่ในพื้นที่สูงมักจะเป็นพืชผักเมือง
หนาวที่เป็นพืชอายุสั้นในการปลูกพืชแต่ละครั้งมีการใช้ปุ๋ยเคมีในอัตราสูงโดยเฉพาะปุ๋ยเคมีสูตรผสมที่มี
ธาตุอาหารหลักทั้ง 3 ธาตุ คือ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโปแตสเซียม การใช้ปุ๋ยเคมีสูตรผสมในอัตราสูง
อย่างต่อเนื่องย่อมท าให้มีการตกค้างของปุ๋ยเคมีอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ส่งผลให้ดินมีสมบัติที่เปลี่ยนแปลงไป
ทั้งทางกายภาพ เคมี และชีวภาพ
จากข้อมูลด้านความอุดมสมบูรณ์ขั้นพื้นฐานของดินในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง (ปวีณา,
2551) พบว่า ดินในศูนย์พัฒนาโครงการหลวงต่าง ๆ ส่วนใหญ่มีความเป็นกรดจัด ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็น
ประโยชน์และปริมาณโปแตสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้อยู่ในระดับสูงมาก ดังนั้นในพื้นที่ปลูกผักของศูนย์
พัฒนาโครงการหลวงต่าง ๆ และเกษตรกรบนพื้นที่สูงที่มีการใช้ปุ๋ยเคมีสูตรผสมอย่างต่อเนื่องอาจก่อให้เกิด
ปัญหาการขาดสมดุลของธาตุอาหารในดินตามมา ซึ่งจะมีผลเสียต่อการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตของ
พืชรวมไปถึงท าให้เกษตรกรมีต้นทุนในการผลิตที่สูง ด้วยเหตุผลนี้การลดการใช้ปุ๋ยเคมีบนพื้นที่สูงจึงเป็น
สิ่งจ าเป็นเพราะการลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีไม่เพียงแต่จะท าให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิตยังส่งผลดีต่อ
สมบัติและสภาพแวดล้อมของดินอีกด้วย ดังนั้นการตรวจวิเคราะห์ดินจึงเป็นสิ่งจ าเป็นเพราะข้อมูลดังกล่าว
สามารถน าไปใช้ในประกอบการพิจารณาเลือกใช้ปุ๋ยในปริมาณที่เหมาะสม
ปัจจุบันกรมพัฒนาที่ดินได้พัฒนาชุดตรวจดินภาคสนาม (LDD Test Kit) ขึ้นเพื่อให้เกษตรกร
สามารถตรวจวิเคราะห์ดินเบื้องต้นด้วยตนเองได้ง่ายซึ่งจะช่วยให้ประหยัดเวลาและเกษตรกรสามารถ
เลือกใช้ปุ๋ยได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ดังนั้นเพื่อเป็นการประเมินประสิทธิภาพของชุดตรวจดิน
ภาคสนามของกรมพัฒนาที่ดินในการน าไปใช้ในการให้ค าแนะน าและก าหนดอัตราปุ๋ยการใส่ปุ๋ยเคมีให้
สอดคล้องกับคุณภาพดินและความต้องการธาตุอาหารของพืช รวมไปถึงการศึกษาถึงผลตอบแทนทาง
เศรษฐกิจจากการใช้ปุ๋ยตามค าแนะน าของชุดตรวจดินภาคสนามของกรมพัฒนาที่ดินดังกล่าว จึงได้มี
การศึกษาในครั้งนี้ขึ้นโดยท าการศึกษาในพื้นที่ของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งหลวงซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกผักที่
ส าคัญของมูลนิธิโครงการหลวง
