Page 13 - แผนการใช้ที่ดินโครงการเพิ่มศักยภาพการผลิตข้าวหอมอินทรีย์เพื่อการส่งออกในพื้นที่ทุ่งหมาหิว ระยะที่ 1 ตำบลจิกเทิง ตำบลตาลสุม อำเภอตาลสุม จังหวัดอุบลราชธานี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

7

6. ความจุในการดูดยึดธาตุอาหาร (n : Nutrient Retention Capacity) คุณลักษณะ
ที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ความจุในการแลกเปลี่ยนประจุบวกและความอิ่มตัวด้วยประจุบวกที่เป็นด่าง
โดยปัจจัยทั้งสองนี้มีผลทางอ้อมต่อการเจริญเติบโตของพืชในเรื่องของปริมาณธาตุอาหารที่ดิน
สามารถดูดยึด และการปลดปล่อยธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืช

7. สภาวะการหยั่งลึกของราก (r : Rooting Conditions) คุณลักษณะที่ดินที่เป็น
ตัวแทน ได้แก่ ความลึกของดิน ความลึกของระดับน้ าใต้ดิน และชั้นการหยั่งลึกของราก ความลึกของ
ดินจะมีส่วนสัมพันธ์กับความลึกของระบบรากพืชในการหยั่งเพื่อหาอาหาร และยึดล้าต้น ดินที่มีความ
ลึกมากโอกาสที่รากจะเจริญเติบโตก็เป็นไปได้ง่าย นอกจากนี้ระดับน้ าใต้ดินจะเป็นตัวควบคุมการ

เจริญเติบโตของรากพืชด้วย ถ้าระดับน้ าใต้ดินตื้น โอกาสที่รากพืชจะเจริญเติบโตไปสู่เบื้องล่างก็เป็นไป
ได้ยากเพราะดินข้างล่างจะขาดออกซิเจน
ความยากง่ายต่อการหยั่งลึกของรากในดิน มีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ลักษณะเนื้อดิน
โครงสร้าง การเกาะตัวของดินและปริมาณกรวดหรือเศษหินที่พบในหน้าตัดดิน

8. ความเสียหายจากน้ าท่วม (f : Flood Hazard) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน
ได้แก่ จ้านวนครั้งที่น้ าท่วมในรอบช่วงปีที่ก าหนดไว้ หมายถึงพืชได้รับความเสียหายจากการที่น้ าท่วม
บนผิวดินชั่วระยะเวลาหนึ่ง หรือเป็นน้ าที่มีการไหลบ่า การที่น้ าท่วมขังจะท้าให้ดินขาดออกซิเจน ส่วน

น้ าที่ไหลบ่าจะท้าให้รากพืชได้รับความกระทบกระเทือน หรือรากอาจหลุดพ้นผิวดินขึ้นมาได้ ความ
เสียหายจากน้ าท่วมไม่ใช่จะเกิดกับพืชเท่านั้น แต่ยังท้าความเสียหายให้กับดินและโครงสร้างพื้นฐาน
ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ที่ดิน
9. การมีเกลือมากเกินไป (x : Excess of Salts) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่
ปริมาณเกลืออิสระที่สะสมมากเกินพอจนเป็นอันตรายต่อการเจริญเติบโตของพืช มีอัตราร้อยละของ

โซเดียมที่แลกเปลี่ยนได้ น้อยกว่า 15 เปอร์เซ็นต์ หรือ salinity จะมีอิทธิพลที่ท าความเสียหายให้กับ
พืชโดยขบวนการ osmosis กล่าวคือ ถ้ามีเกลือสะสมในดินมาก ปริมาณน้ าในรากพืชและต้นพืชจะถูก
ดูดออกมาท าให้ต้นพืชขาดน้ า ถ้าความเค็มมีระดับสูงมากอาจท าให้พืชตายได้ พืชแต่ละชนิดจะมี

ความสามารถในการทนทานต่อปริมาณเกลือแตกต่างกันออกไป เช่น ฝ้ายมีความทนทานสูงมากถึง
10-16 มิลลิโมห์ต่อเซนติเมตร องุ่น ข้าว ข้าวโพด ถั่วต่างๆ มะเขือเทศ มีความทนทานปานกลาง
ประมาณ 4-10 มิลลิโมห์ต่อเซนติเมตร ส าหรับส้ม มะนาว อ้อย มีความทนทานต่ ามาก ประมาณ 2-4
มิลลิโมห์ต่อเซนติเมตร

10. สารพิษ (z : Soil Toxicities) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ระดับความลึก
ของชั้นจาโรไซท์ ซึ่งจะมีอิทธิพลต่อปฏิกิริยาดิน ท าให้ดินเป็นกรดจัดมาก ปริมาณซัลเฟตของเหล็ก
และอลูมิเนียมในดินจะสูงมากจนเป็นพิษต่อพืช
11. สภาวะการเขตกรรม (k : Soil Workability) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่

ชั้นความยากง่ายในการเขตกรรม ซึ่งอาจหมายถึงการไถพรวนโดยใช้เครื่องจักร สัตว์ หรือเครื่องมือ
อื่นๆ ก็ได้ ชั้นระดับความยากง่ายในการไถพรวนใช้มาตรฐานเดียวกันกับการจัดล้าดับความหยั่งลึก
ของราก แต่ใช้เฉพาะบนดินเท่านั้น