Page 11 - แผนการใช้ที่ดินโครงการเพิ่มศักยภาพการผลิตข้าวหอมอินทรีย์เพื่อการส่งออกในพื้นที่ทุ่งหมาหิว ระยะที่ 1 ตำบลจิกเทิง ตำบลตาลสุม อำเภอตาลสุม จังหวัดอุบลราชธานี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

5

2548) การใช้ชื่อชุดดิน ใช้ชื่อตามสถานที่ที่พบดินครั้งแรก เช่น ชุดดินสตึก (Satuk series)
หมายความว่า พบดินลักษณะนี้ครั้งแรกที่ต าบลสตึก โดยมีเนื้อที่มากกว่า 20 ตารางกิโลเมตรพอที่จะ
ตั้งเป็นชุดดินได้และได้มีการศึกษาก าหนดลักษณะของชุดดินนี้เอาไว้ เมื่อไปพบดินที่มีลักษณะ
เหมือนกับที่ได้ก าหนดไว้ในชุดดินสตึกในพื้นที่จังหวัดอื่นๆ ก็ให้ชื่อเป็นชุดดินสตึกเช่นเดียวกัน ดังนั้น

แผนที่ดินของกรมพัฒนาที่ดินที่แสดงชื่อชุดดินเดียวกัน แม้จะอยู่ในสถานที่อื่นๆ ก็หมายความว่าเป็น
ดินที่มีลักษณะในการจ าแนกเหมือนกัน (ภูษิต, 2549) ส่วนดินคล้าย (Soil Variants) เป็นหน่วยแผน
ที่ดินในลักษณะเดียวกับชุดดิน แต่มีลักษณะเด่นเฉพาะตัวที่แตกต่างและสามารถแยกออกจากชุดดิน
นั้นๆ ได้ตามระบบการจ าแนกดิน ซึ่งเป็นดินที่พบใหม่และได้แสดงไว้เป็นหน่วยแผนที่ดินในมาตราส่วน

ที่เหมาะสม ระดับการแปลความหมายข้อมูลและการใช้ประโยชน์ที่ดินในการส ารวจดินระดับต่างๆ ที่
แตกต่างกัน โดยมีเนื้อที่รวมกันไม่มากกว่า 5,000 ไร่ (8 ตารางกิโลเมตร) การเรียกชื่อควรใช้ชื่อที่มี
ลักษณะใกล้เคียงกับชุดดินนั้นมากที่สุด (ส่วนมาตรฐานการส ารวจจ าแนกดินและที่ดิน, 2547) สามารถ
แยกประเภทของชุดดินหรือดินคล้าย (Phases of Soil Series or Soil Variants) ซึ่งเป็นหน่วยแผน

ที่ดินที่แบ่งย่อยออกไปจากชุดดิน เนื่องจากมีสมบัติดินหลายประการที่สามารถน าไปแปลความหมาย
เพื่อการใช้ประโยชน์และการจัดการต่างๆ ของดินได้ ลักษณะหรือสมบัติดินที่น ามาใช้เป็นประเภทของชุด
ดินหรือดินคล้าย ได้แก่ เนื้อดินตอนบน (phases of surface texture) ความลาดชันของพื้นที่ (phases of

slope) ความลึกของดิน (phases of soil depth) และการกร่อนของดิน (phases of soil erosion)
เป็นต้น (ส่วนมาตรฐานการส ารวจจ าแนกดินและที่ดิน,2547)
การวางแผนการใช้ที่ดิน (Land Used Planing) เป็นการวางนโยบายการแบ่งเขตที่ดินออกไปตาม
วัตถุประสงค์ต่างๆ (โสภณ, 2521) เป็นกระบวนการด าเนินงานที่มุ่งแนะน าและแสดงให้เห็นถึง
วัตถุประสงค์หรือเป้าหมายของรัฐในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่ดินและทรัพยากรอื่นๆ ที่

เกี่ยวข้อง โดยการด าเนินงานจะต้องมีการพิจารณาต่อเนื่องกันไปถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ (สมเจตน์, 2524)
และเป็นการคาดคะเนการใช้ที่ดินตามศักย์ของทรัพยากรดิน โดยมีพื้นฐานจากการเปรียบเทียบ
ความสัมพันธ์ระหว่างความต้องการของผู้ใช้ที่ดินกับการตอบสนองของทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อ

จัดให้มีผลตอบแทนสูงสุด ขณะเดียวกันก็เป็นการรักษาทรัพยากรเหล่านั้นไว้ใช้ในอนาคตได้ด้วย การ
วิเคราะห์ศักยภาพของหน่วยที่ดินต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทต่างๆ ในระดับการจัดการที่
แตกต่างกัน วิธีการประเมินคุณภาพที่ดินมีหลายวิธี
การประเมินคุณภาพที่ดินตามหลักการของ FAO Framework (บัณฑิต และค ารณ, 2542)

มี 2 รูปแบบ คือ
1. การประเมินทางด้านคุณภาพ เป็นการประเมินเชิงกายภาพว่าที่ดินนั้นๆ มีความ
เหมาะสมมากหรือน้อยเพียงใดต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทต่างๆ
2. การประเมินทางด้านปริมาณหรือเศรษฐกิจ ซึ่งจะให้ค่าตอบแทนในรูปผลผลิตที่ได้รับ

จ านวนเงินในการลงทุนและจ านวนเงินจากผลตอบแทนที่ได้รับ
การเลือกใช้คุณลักษณะที่ดินเพื่อใช้เป็นตัวแทนคุณภาพที่ดินในการประเมินความ
เหมาะสมที่ดินตามระบบ FAO ก าหนดในระบบไว้ 25 ชนิด ส าหรับประเทศไทยใช้คุณลักษณะดินเพื่อใช้
เป็นตัวแทนคุณภาพที่ดินในการประเมินความเหมาะสมที่ดิน 13 ชนิด โดยมีเงื่อนไขในการคัดเลือก